ފުށިދިއްގަރު ފަޅު ހިއްކައިގެން ތަރައްގީކުރަމުން އަންނަ ރަސްމާލޭގެ ފަސް ސައިޓެއް ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތާ ހަވާލުވީ ޗައިނާ ރެއިލްވޭ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޯޕަރޭޝަން (ސީއާރުސީސީ) އިން ބިން ހިއްކުމުގެ އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުފަށަނީސް، އެޑްވާންސުގެ ގޮތުގައި 13.2 މިލިއަން ޑޮލަރު ދީފައިވާ ކަން އެނގިއްޖެ އެވެ.
ސީއާރުސީސީއަކީ ރަސްމާލެ ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ފުރަތަމަ ހަވާލުކުރި ކެޕިޓަލް މެރިން އިންޖިނިއަރިން ކޮންސްޓްރަކްޝަން (ސީއެމްސީ) އާ އެކީ ސޮއިކުރި އެއްބަސްވުން ބާތިލުކޮށް، އެކި ސައިޓުތައް އެކި ކޮންޓްރެކްޓަރުންނާ ހަވާލުކޮށްގެން ހިއްކަން ނިންމިއިރު މަސައްކަތް ހަވާލުކުރި ކުންފުންޏެކެވެ. އެ ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރީ ސައިޓު "އޭ" އާއި "ބީ" އާއި "އެޗް" ގެ އިތުރުން "އައި" އާއި "ކޭ" ހިމެނޭހެން 352 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތެވެ.
ނަމަވެސް ސީއާރުސީސީއަށް ކޮންޓްރެކްޓުގައި އެއްބަސްވި ގޮތަށް އެއްވެސް މަސައްކަތެއް ނުނިންމުނެވެ.
މި މުއާމަލާތުގެ ތަފުސީލުތައް އެނގުނީ އެކްސްގައި ހަރަކާތްތެރިވާ ވިސްލްބްލޮވަރު އެކައުންޓު "ހަސަން ކުރުސީ" އިން އާންމުކުރި ރިޕޯޓަކާ ގުޅިގެންނެވެ. އަދަދު އިން ސައްހަކަން ކަށަަވަރުކޮށްފައިވާ އެ ރިޕޯޓަކީ ސީއާރުސީސީން ކުރި މަސައްކަތްތަކަށް 9.4 މިލިއަން ޑޮަލަރު ހައްގު ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނުމާ ގުޅިގެން "އިޕޮކް އެސޯސިއޭޓްސް" ލައްވާ އެޗްޑީސީން ތައްޔާރުކުރި މިނިވަން އިވެލުއޭޝަން ރިޕޯޓެކެވެ.
އެޗްޑީސީ އާއި ސީއާރުސީސީއާ ދެމެދު ސޮއިކުރީ ސާވޭ އަދި ޑިޒަައިން މަރުހަލާއިން ފެށިގެން ބިން ހިއްކުމާއި ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް 265.5 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ އެއްބަސްވުމެކެވެ. އެއީ ތިން ބަޔަކަށް ބަހާލައިގެން މަސައްކަތްކޮށް، 18 މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ޕްރޮޖެކްޓުގެ މަސައްކަތް އެއްކޮށް ނިންމާލާ ގޮތަށެވެ.
މި ގޮތަށް އެއްބަސްވުމަށް ފަހު އެ ކުންފުނިން އަމިއްލައަށް ހުށަހެޅި ލިޔެކިޔުންތަކުގައި ވަނީ އެ ކުންފުންޏަށް ނިންމުނީ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ހަތަރު ޕަސެންޓު ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ތައްޔާރީ މަސައްކަތްތަކަށް 6.2 މިލިއަން ޑޮލަރު އަދި ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތްތަކަށް 3.2 މިލިއަން ޑޮލަރު ހައްގު ކަމަށް ސީއާރުސީސީން ވަނީ އެޗްޑީސީއަށް ފޮނުވި ބިލުގައި ބަޔާންކޮށްފަ އެވެ.
ނަމަވެސް އެޕޮކްއިން ހެދި އިވެލުއޭޝަނުގައި ވަނީ ސީއާރުސީސީއަށް އަސްލު ނިންމުނީ މުޅި ޕްރޮޖެކްޓުގެ ތިން ޕަސެންޓު ކަމަށެވެ. އަދި ޕްރޮޖެކްޓުގައި އެއްބަސްވި ގޮތަށް އެއްވެސް ލައިން އައިޓަމެއްގެ މަސައްކަތް ފުރިހަމަކޮށްފައި ނުވާ ކަމަށް ވެސް އިވެލުއޭޝަނުން ދައްކަ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން. ސީއާރުސީސީން ނިންމި ކަމަށް ބުނާ ބައެއް މަސައްކަތްތަކަކީ އެއްބަސްވުމުގައި ހުށަހެޅި ކުރެހުންތަކުގައި ބުނި ގޮތަށް ނިންމި މަސަައްކަތްތަކެއް ނޫން ކަމަށް ވެސް އިޕޮކުން ވަނީ ނިންމާފަ އެވެ.
އެޗްޑީސީއިން ބޮޑު ލޯނެއް ނަގައިގެން ރަސްމާލެ ހިއްކުން އިންޑިއާ ކުންފުންޏަކާއި ޗައިނާ ކުންފުންޏަކަށް
މީގެތެރެއިން ސައިޓު ޑީ، ޖީ، އަދި އެލް، ހިއްކަން ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ އިންޑިއާގެ މޯހަން މުތާ އެކްސްޕޯޓްސް (އެމްއެމްއީ) އާ. ބާކީ ހަތަރު ސައިޓު ކަމަށްވާ އޭ، ބީ، އެޗް، އައި، އަދި ކޭ، ހިއްކަން ހަވާލުކޮށްފައިވަނީ ޗައިނާ ރެއިލްވޭ ކޮންސްޓްރަކްޝަން ކޯޕަރޭޝަން (ސީއާރުސީސީ) އާ
މީގެ މިސާލެއްގެ ގޮތުގައި ރިޕޯޓުން ފާހަގަވަނީ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ކުރިން ހަދަން ބުނީ ވަގުތީ ޖެޓީ އެވެ. ސީއާރުސީސީން މަސައްކަތްކޮށްފައި ވަނީ އެ ކުންފުނިން ފުށިދިއްގަރު ފަޅުން ހިއްކި ކުޑަ ޖެޓީއެއް އެއީ މި ވަގުތީ ޖެޓީ ކަމުގައި ބަލައިގަންނާށެވެ. ނަމަވެސް މި ޖެޓީއަކީ އެ ކުންފުނިން ހުށަހެޅި ކުރެހުންތަކުގައި ބުނި ގޮތަށް ހަދާފައި ހުރި ތަނެއް ނޫނެވެ.
ހަމަ އެގޮތަށް، ސީއާރުސީސީން ވަނީ ފުށިދިއްގަރު ފަޅުގައި ހުރި މުރަކަތައް އެހެން ތަންތަނަށް ބަދަލުކުރުމުގެ މަސައްކަތް ވަރަށް ބޮޑަށް ނިންމާފައިވާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. މި މަސައްކަތަށް 2.6 މިލިއަން ޑޮލަރު ނަގާއިރު، އެއް ކަމަކަށް އެންމެ ގިނަ ފައިސާ ހޯދަން އެ ކުންފުނިން ބޭނުން ވަނީ ވެސް މި މަސައްކަތަށެވެ.
މިހެން ނަމަވެސް ކޮންސަލްޓަންޓު ބެލިއިރު، މި ބުނާ މުރަކަތައް ބަދަލުކުރި ތަނެއް ސީއާރުސީސީން ހުށަހަޅާފައި ނެތެވެ. މިހެންކަމުން އެ މުރަކަތައް ބަދަލުކުރިތޯ ނުވަތަ ނޫންތޯ ކަށަވަރުކުރެވޭނެ ގޮތެއް ނެތް ކަމަށް ބަޔާންކޮށް، އިޕޮކުން ލަފާދިނީ ފައިސާ ދިނުމުގެ ކުރިން މުރަކަތައް ބަދަލުކުރި ސަރަހައްދުތައް ދެނެގަންނާށެވެ.
ސީއާރުސީސީން ކުރި މަސައްކަތްތަކުގެ ތެރެއިން ފަހުން އެ ސައިޓުތަކާ ހަވާލުވި ކޮންޓްރެކްޓަރަށް ބޭނުންކުރެވޭ ގޮތަށް ހުރި ތަންތަނުގެ އަގު މިލިއަން ޑޮރަލަށް ނާރާ ކަމަށް ވެސް ރިޕޯޓުން ދައްކަ އެވެ.
އަދަދު ނޫހަށް މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި އެޗްޑީސީ އާއި ސީއާރުސީސީއާ ދެމެދު މަަޝްވަރާކުރަމުން ދަނީ އެއްބަސްވުން ބާތިލުކުރުމުގެ ގޮތުން ކުރަމުންދާ މަޝްވަރާތަކެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގައި އެޗްޑީސީން މަސައްކަތް ކުރަމުން ދަނީ އެޑްވާންސަށް 13.2 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ތެރެއިން ކުރި މަސައްކަތްތަކަށް އަގު ކެނޑުމަށް ފަހު ބާކީ ހޯދާށެވެ.
މިހެން ނަމަވެސް، އިވެލުއޭޝަނުގައި ކުޑަ އަގެއް ހުށަހަޅަން ކޮންސަލްޓަންޓު ލަފާ ދީފައި ވަނިކޮށް، އެ ކުންފުނީގެ ބޯޑުން ވަނީ ސީއާރުސީސީން ހުށަހެޅި އަގަށް އެއްބަސްވެފަ އެވެ.
ރަސްމާލޭން އެންމެ ހެކްޓަރެއްގެ ބިން ވެސް ނުހިއްކޭ ސީއާރުސީސީއަށް މި އެތައް މިލިއަން ޑޮލަރެއް ދޭން އުޅޭއިރު، ރަސްމާލޭން ސައިޓު "ޖޭ" ގެ ހުރިހާ މަސައްކަތެއް ނިންމަން އެޗްޑީސީން ހަރަދުކުރީ 21 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.
