ގެއްލުމުގައި ހިންގާތާ އަހަރުތަކެއްވެ، ސަރުކާރަށް ބޮޑު މާލީ ބުރައަކަށް ވެފައިވާ ދައުލަތުގެ ޔުޓިލިޓީ ކުންފުނި، ފެނަކަ ކޯޕަރޭޝަންގައި 2024 ވަނަ އަހަރު ނިމުނުއިިރު ފަސް ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވުރެ ބޮޑު ދަރަންޏެއް އޮތް ކަމަށް އެ ކުންފުނީގެ އޮޑިޓުން ހާމަވެއްޖެ އެވެ.
އޮޑިޓާ ޖެނެރަލްގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުން އެ ކުންފުނީގެ ދަރަނީގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ސަޕްލަޔަރުންނަށް ނުދައްކާ ހުރި ބިލުތަކެވެ.
އެ ގޮތުން ވިޔަފާރީގެ މުއާމަލާތްތަކާ ގުޅިގެން ނުދައްކާ ހުރި ފައިސާގެ އަދަދު 3.59 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރަ އެވެ. ދެން ހިމެނެނީ ނަގާފައިވާ ލޯނުތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ 1.19 ބިލިއަން ރުފިޔާ އާއި ޓެކުހާއި ކުލި ފަދަ އެހެނިހެން މާލީ އިލްތިޒާމުތަކަށް ދައްކަންޖެހޭ 290 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
ދަރަނި މި ވަރަށް އެރިއިރު، 2024 ގައި ވެސް ފެނަކައަށް ލިބުނީ 547.1 މިލިއަން ރުފިޔާގެ ގެއްލުމެކެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރު ލިބުނު 811.3 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވުރެ ކުޑަ ގެއްލުމެއް ނަމަވެސް، ކުންފުނީގެ މާލީ ހާލަތު އޮތީ އޭރު ހުރި ވަރަށް ވުރެ ވެސް ނާޒުކު ފައްތަރެއްގަ އެވެ.
ފެނަކައަށް 2024 ގައި އާމްދަނީގެ ގޮތުގައި 2.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބުނެވެ. މިއީ އޭގެ ކުރީ އަހަރު ލިބުނު 2.3 ބިލިއަން ރުފިޔާއާ އަޅާބަލާއިރު އިތުރުވުމެކެވެ.
މީގެ ތެރޭގައި ކަރަންޓު ވިއްކައިގެން ލިބުނު 1.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ އާއި، ސަބްސިޑީ ނުވަތަ ޓެރިފްގެ ގެއްލުމުގެ ބަދަލުގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ދިން 789.1 މިލިއަން ރުފިޔާ ހިމެނެ އެވެ. އަދި، ފެން ވިއްކައިގެން 78.69 މިލިއަން ރުފިޔާ، އައިސް ވިއްކައިގެން 10.48 މިލިއަން ރުފިޔާ، އަދި ސަބްކޮންޓްރެކްޓް މަޝްރޫއުތަކުން 36.89 މިލިއަން ރުފިޔާ ވެސް ހިމެނެ އެވެ.
އާމްދަނީ އިތުރުވިޔަސް ފެނަކައަށް ގެއްލުންވީ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ކުންފުނީގެ ހަރަދުތައް އިންތިހާއަށް ބޮޑު ވުމެވެ. ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި 2024 ގައި އެ ކުންފުނީގެ ހިންގުމުގެ ހަރަދު 1.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފައިވާއިރު، އިރާރީ ހަރަދުތައް ވަނީ 1.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފަ އެވެ.
ފެނަކައިގެ ހިންގުމުގެ ހަރަދުގެ ބޮޑު ބައެއް ހިއްސާކުރަނީ ޑީސަލް ގަތުމަށް ހޭދަވި 1.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އިދާރީ ހަރަދުތަކުގެ ބޮޑު ބަޔެއް ދަނީ މުވައްޒަފުންނަށެވެ. މި ގޮތުން މުވައްޒަފުންގެ މުސާރައަށް 420.6 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި، އިނާޔަތްތަކަށް 179.9 މިލިއަން ރުފިޔާ އެ ކުންފުނިން ހަރަދުކުރި އެވެ.
ފެނަކައިން އެކި ފަރާތްތަކަށް ދައްކަން ޖެހޭ ފައިސާގެ އަދަދަށް ބަލާއިރު، މި އަދަދު ވަނީ 2023 ގައި 3.1 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 2024 ގައި 3.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފަ އެވެ. އެންމެ ބޮޑު އަދަދެއް ނުދައްކައި އޮތީ ފިއުލް ސަޕްލައިސް މޯލްޑިވްސް (އެފްއެސްއެމް) އަށެވެ.
މި ހިސާބުތަކާ ގުޅިގެން އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް އޮފީހުން ވަނީ ދޭނެ ރައުޔެއް ނެތް ކަމަށް ނިންމާފަ އެވެ. އޮޑިޓަރުން ރައުޔު ނުދޭން ނިންމި މައިގަނޑު ސަބަބަކީ، ހިސާބުތަކާ ގުޅޭ އެކަށީގެންވާ އޮޑިޓް ހެކި ލިބިފައި ނުވުމެވެ. މިގޮތުން ޖުމްލަ 32 ސަބަބެއް ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވެ އެވެ.
އޭގެ ތެރޭގައި ޖާނަލް އެންޓްރީތައް ފުރިހަމަ ނުވުމާއި، މުދަލާއި ހަރުމުދަލުގެ ރެކޯޑުތައް އަޅާކިޔައި ކަށަވަރުކޮށްފައި ނެތުމާއި، ކުންފުނިން ދައްކަން ޖެހޭ އަދި ލިބެން ޖެހޭ ބޭރުގެ ހިސާބުތައް ބަލަހައްޓާފައި ނެތުން ހިމެނެ އެވެ. އަދި 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ހިސާބުތަކަށް ވެސް ރައުޔު ނުދޭތީ، 2024 ވަނަ އަހަރު ފެށުނުއިރު ހުރި ހިސާބުތަކުގެ ސައްހަކަން ވެސް ކަށަވަރު ނުކުރެވެ އެވެ.
ފެނަކައިގައި މި ހުރިހާ ދަރަންޏެއް އޮތްއިރު، ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ކުންފުނި އުވާލާި ސްޓެލްކޯއާ އެއްކޮށްލަން ނިންމާފަ އެވެ. މި ބަދަލުގެ ދަށުން އެ ކުންފުނީގެ އޮޕަރޭޝަންތަކާއި ވަސީލަތްތަކާއި ބައެއް މުވައްޒަފުން ވަނީ ސްޓެލްކޯއަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ.
