ދިވެހިރާއްޖެ އިސްލާހުކުރުމުގައި ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ދައުރު

ދިވެހި ދިދަ -- ފޮޓޯ: އަދަދު

ދިވެހި ދިދަ -- ފޮޓޯ: އަދަދު

ރާއްޖެ އޮތް ހާލަތާއި ރާއްޖެ ވެއްޓިފައިވާ އަނދަވަޅަކީ ދުލަކުން ގަލަމަކުން ބަޔާންކުރެވޭވަރަށް ވުރެ ހިތި ހިތާމަވެރި ހާލަތެކެވެ. ގައުމުދެކެ ލޯބިވާ ހަމަ އެކަކު ވިޔަސް މިކަމަށް ދެބަހެއް ނުވާނެއެވެ. ސިޔާސީ މީހުން ބުނާގޮތުގައި ރާއްޖޭގެ ދަރަނި އޮތީ ބަނގުރޫޓުވާ ހިސާބުގައެވެ. މިހެން މިކަން އޮތުމާއެކު ވެސް ދައުލަތް ހިނގަމުންދަނީ އިންތިހާ އިސްރާފާއި ނާގާބިލު މުވައްޒަފުންނާއެކު އިންތިހާ ދޯދިޔާކަމުގައެވެ.

މިކަންކަމަށް ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީކުރުވަން ތިބި ފަރާތްތައް އެފަރާތްތަކުގެ މެދުގައި ވެރިކަމަށް އައުމުގެ ޝައުޤާއި ވާދަވެރިކަން އެކަކު އަނެކަކާމެދަށް އޮންނަލެއް މާބޮޑުކަމުން ތެދުނިޔަތާއި އިހްލާސްތެރިކަމާއެކު މަސައްކަތް ކުރަނީ ކޮން ބަޔެއްކަން ގިނަ ރައްޔިތުންނަށް އޮޅިފައިވެއެވެ. ގައުމު އިސްލާހުކުރުމުގެ ވާހަކަ ފަށައިފިނަމަ އެންމެންނަށް ވެސް ދައްކަންޖެހިފައިވަނީ ކަންބޮޑުވުމާއި ނުތަނަވަސްކަމާއި ގުޅިފައިހުރި ނެގެޓިވް ވާހަކަތަކާއި ވިސްނުންތަކެވެ. އަޅުގަނޑު މިއަދު ހިޔާލެއް ބަދަލުކޮށްލަން މިއުޅެނީ، މިކަން މީގެ އެހެން ގޮތަކަށް ކުރެވިދާނެތޯ ފިކުރެއް ހިންގާލުމުގެ މައްޗަށެވެ. 

ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި އަށަގަންނުވާ ދިރުވަންޖެހޭ އެންމެ ބޮޑު އެއްސިފައެއްކަމުގައި އަޅުގަނޑަށް ފެންނަނީ ޝުކުރުއަދާކުރުމުގެ ސިފައެވެ. ފުރަތަމަ ތިމާ ހެއްދެވި ﷲ އަށް ޝުކުރުކުރުމެވެ. ދެން ތިމާ ގެންގުޅެ ބޮޑުކުރި މީހުންނާއި ތިމާ ތިމާއަކަށްވުމުގައި ހިއްސާވި އާއިލާއާއި އެއްޗެހި ބުނެދިން މީހުންނާއި ރަށްޓެހި ރަހުމަތްތެރިންނާއި މިހެންގޮސް ތިމާއަށް ހެވެއް ފޯރުވައިދިން ކޮންމެ މީހަކަށް ޝުކުރުއަދާކުރުން މަތީ ދެމިހުރުމުގެ މާތް ސިފައެވެ. 

Advertisement

މިކިޔަނީ ކޮންމެ މީހަކު ފެންނައިރަށް ޝުކުރިއްޔާއޭ ގޮވާ ވާހަކައެއް ނޫނެވެ. ހިތުން ޝުކުރުވެރިވުމެވެ. ހިތުގައި ނެތް ބަހެއް ދުލުން ބޭރުކޮށްލައިގެން ވާނެ މަންފާއެއް ލިބޭނެ ކުރިއެރުމެއް ނޯންނާނެއެވެ. ހަގީގީ ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ދުލުން ބުނެލާ ބަސްތަކެއް ގަލަމަކުން ލިޔެލާ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ހިތުގެ އިހުލާސްތެރިކަމާއި ސާފުކަމާއެކު ފުރާނައިގެ އެންމެ އަޑިން އަނެކުންގެ ހައްގު ފުރިހަމައަށް ބަލައިގަތުމުން ހިތުގައި އެ އުފެދޭ އެއްޗެވެ. 

އިންސާނުންނަށް ޝުކުރުކުރުމާއި މީސްތަކުންގެ ރަނގަޅު ސިފަތަކާއި ހެޔޮ އުޅުންތައް ފާހަގަކުރުން ހިމެނެނީ އެންމެ ރީތި އަޚުލާޤީ ސިފަތަކުގެ ތެރެއިންނެވެ. އެހެންވެގެން މީހުން ތިމާއަށް ކޮށްދޭ ކަންކަން އެޕްރިޝިއޭޓްކޮށް މީހުންނަށް އެންމެ ހައްގުގޮތުގައި ޝުކުރު އަދާކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި ވަރަށް ބޮޑަށް ބާރުއަޅާފައިވާ ކަމެކެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ ހަދީސްކުރައްވާފައިވަނީ މީސްތަކުންނަށް ޝުކުރު ނުކުރާ މީހާ ﷲ އަށް ޙައްޤު ގޮތުގައި ޝުކުރުކުރާ ކަމުގައި ނުވާކަމަށެވެ. އަދި ﷲ އަށް އެންމެ ބޮޑަށް ޝުކުރުކުރާ މީހަކީ މީސްތަކުންނަށް އެންމެ ޝުކުރުވެރިކަން ބޮޑު މީހެއްކަމަށް ވެސް ހަދީސްކުރައްވާފައިވެއެވެ. 

ދެން މިޔާއެކު ހިތަށް ގެންނަންވީ މާތް ﷲ ގެ ހައްގު ބަސްފުޅެވެ. އެކަލާނގެ އަންގަވާފައިވަނީ، "އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ ވެރިކަލާނގެ އެންގެވިހިނދުހަނދުމަކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، ތިޔަބައިމީހުން ޝުކުރުކޮށްފިނަމަ، ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލާނގެ ތިޔަބައިމީހުންނަށް އިތުރުކޮށްދެއްވާހުށީމެވެ. އަދިތިޔަބައިމީހުން (ޝުކުރު ނުކޮށް) ކާފަރުވެއްޖެނަމަ (ދަންނާށެވެ!) ހަމަކަށަވަރުން، ތިމަންކަލާނގެ އަޒާބު ގަދަފަދަވެގެންވާކަން ކަށަވަރެވެ."

ހަދީސުން އެނގޭ ގޮތުގައި މީސްތަކުންނަށް ޝުކުރުވެރިވުން ހިމެނެނީ ﷲ އަށް ޝުކުރުވެރިވުމުގެ ތެރޭގައެވެ. އެހެންކަމާއެކު މިއާޔަތުގައި މިއޮތް ފަދައިން މީސްތަކުންނަށް ޝުކުރުވެރިވުމަކީ ނިއުމަތްތައް އިތުރުވާނެ ސަބަބެވެ. އަދި މީސްތަކުންނަށް ޝުކުރުވެރިނުވާނަމަ އެއީ އަޒާބުއައިސްދާނެ ކޯފާ އައިސްދާނެ ކަމެކެވެ. އާޔަތުގައި އަންގަވާފައިވަނީވެސް ތިޔަބައިމީހުން ޝުކުރުކޮށްފިނަމަ ﷲ ކަންކަން ހިންމަވާނެ ގޮތެވެ. އާޔަތުގައި އޮތް އިބާރާތުގައިވެސް ތިމަން ﷲ އަށް ޝުކުރުކޮށްފިނަމައޭ އަންގަވާފައި ނެތެވެ. އިންސާނުންގެ ހެވެތަށް އެއިންސާނުންނަށް ހައްގު ޝުކުރުއަދާކުރުމެއް ނެތި ﷲ އަށް ޝުކުރުކުރީކަމުގައި ނުވާނެތީއެވެ. 

އުންމުލްމުއުމިނީން ޢާއިޝާ ރަޟިޔަﷲ ޢަންހާ ވިދާޅުވެއެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ ގެ ދޮށީ އަނބިކަނބަލުން ޚަދީޖަތުގެފާނުގެ ވާހަކަ ދައްކަވައި އެކަމަނާއަށް ޝުކުރުވެރި ބަހެއް ހަދީސްކުރެއްވުމަކާ ނުލައި، އެންމެ ދުވަހަކުވެސް މާތް ނަބިއްޔާއަށް ގެއިން ނުކުމެވަޑައިގެންނެވޭ ގޮތް ނުވާކަމަށްޓަކައި ތިމަންކަމަނާގެ ހިތުގައި ޣީރަތްތެރިކަމެއް ހިނގިއެވެ. އެހެންވެ އެއް ދުވަހު މާތް ނަބިއްޔާއަށް ދަންނަވައިފީމެވެ. އެކަމަނާ ވީ މުސްކުޅިއަކު ކަމުގައި ނޫންތޯއެވެ! ތިމަންކަމަނާއަކީ މާތް ﷲ ކަލޭގެފާނަށް ބަދަލުގައި ދެއްވި އެޔަށްވުރެ ހެޔޮ ގޮތް ނޫންތޯއެވެ؟ 

އެހިނދު މާތް ނަބިއްޔާ ކޯފާ އިސްކުރައްވައި، ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. "ﷲ ގަންދެމެވެ. އެކަމަނާއަށްވުރެ ހެޔޮ ކަނބަލަކަށް ﷲ ބަދަލުކުރެއްވީއެއް ނޫނެވެ. މީސްތަކުން ތިމަން ނަބިއްޔާއަށް ކާފަރުވެ ދެކޮޅުހެދިއިރު އެކަމަނާ ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އީމާންވިއެވެ. މީސްތަކުން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އެންމެހާ ތަކެއްޗެއް މަނާކުރިއިރު އެކަމަނާގެ މުދަލުން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް އެކަން ފޫބައްދައިދެއްވިއެވެ. އަދި އެކަމަނާގެ ފުށުން ތިމަންކަލޭގެފާނަށް ފިރިހެން ދަރިކަލަކުވެސް ލިބިވަޑައިގަތެވެ." ޢާއިޝާގެފާނު ވިދާޅުވެފައިވެއެވެ. ދެން ތިމަންކަމަނާގެ ހިތްޕުޅަށް އެރިއެވެ. ދުވަހަކުވެސް މިކަހަލަ ވާހަކައެއް ދެން ނުދައްކާނަމެވެ." 

އެހެން ހާދިސާއެކެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ އަބޫބަކުރުގެފާނު ހުންނެވި ތަނެއްގައި ހަދީސްކުރެއްވިއެވެ. އަބޫބަކުރުގެފާނުގެ މުދާވެރިކަމުން ތިމަންމެންނަށް ފައިދާކުރި މިންވަރަށް އެހެން އެކެއްގެ މުދާވެރިކަމުން ފައިދާކޮށްފައި ނުވެއެވެ. އެހިނދު އަބޫބަކުރުގެފާނު ކީރިތިކުރައްވައި ދެންނެވިއެވެ. ކަލޭގެފާނުގެ ފުށުން މެނުވީ ތިމަންމެންނަށް އެއްވެސް މަންފާއެއް ކުރިހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނުގެ ފުށުން މެނުވީ ތިމަންމެންނަށް އެއްވެސް މަންފާއެއް ކުރިހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނުގެ ފުށުން މެނުވީ ތިމަންމެންނަށް އެއްވެސް މަންފާއެއް ކުރިހެއްޔެވެ؟

ޠާއިފަށް ވަޑައިގެން މާތް ނަބިއްޔާއަށް ކުރިމަތިވި ހިތާމަވެރި ހާދިސާގެ ފަހުން މައްކާއަށް އަރާވަޑައިގެންނެވުމުގައި މުޠްޢިމް ބިން ޢަދީގެ ހިމާޔަތް ބޭނުންފުޅުކުރެއްވިއެވެ. ނަމަވެސް މުޠްޢިމް ބިން ޢަދީ މަރުވީ ކާފަރުކަންމަތީގައެވެ. ބަދުރު ހަނގުރާމައިގެ އަސީރުންނާ ގުޅިގެން މާތް ނަބިއްޔާ ހަދީސްކުރައްވާފައިވެއެވެ. މިއަދު މުޠްޢިމް ބިން ޢަދީ ދުނިޔޭގައި ހުރެފައި މި އެންމެން ދޫކޮށްލަދިނުމަށް އެދުނަސް އޭނާއަށްޓަކައި ދޫކޮށްދެއްވާހުށީމެވެ. މާތް ނަބިއްޔާ އަހަރެމެންނަށް ދެއްކެވި ނަމޫނާތައް އެހެރަ ފެންނަނީއެވެ. 

ދިވެހި ގައުމުގެ ދަރީންނޭވެ! ގައުމު އިސްލާހުކުރަން ބޭނުންނަމަ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ލިބިފައިވާ އަގުނުކުރެވޭނެ ގިނަ ނިއުމަތްތައް ހަނދާންކޮށް މާތް ﷲ އަށް ޝުކުރުވެރިވާށެވެ! ކަންކަން ހަމަމަގުން ނެއްޓި ކަސިޔާރުވެގެންދާއިރު ބަލަންތިބުމަކީ ޝުކުރުވެރިކަމާއިދިކޮޅު ކާފަރުވެގަތުމުގެ ސިފައެކެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރަސްމާލޭ ޕްރޮޖެކްޓާ ގުޅޭގޮތުން ކުރުން ލާޒިމު ސުވާލުތައް

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން 500 ހެކްޓަރުގެ ބިން 99 އަހަރަށް އީގަލް ހިލްސް ކުންފުންޏަށް ދޫކޮށްލުމަކީ ގައުމުގެ އިގްތިސާދަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަންނާނެ ކަމެއް ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނެއެވެ. ނަމަވެސް، ދައުލަތުން ބޮޑު ހަރަދުކޮށްގެން ހިއްކި މި ބިން އެއްވެސް ކުއްޔަކާ ނުލައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދޫކޮށްލުމުން ލިބޭނެ ސީދާ މަންފާއާ މެދު އާންމުންގެ މެދުގައި ވަނީ ސުވާލު އުފެދިފައެވެ. އިންވެސްޓްމަންޓްގެ ބަދަލުގައި ދިވެހިންނަށް ހަގީގަތުގައި ލިބޭ އެއްޗެއް ސާފުނުވުމަކީ މި މަޝްރޫއުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެވެ.

މުހައްމަދު އަލައްބާރު؛ ޔަހޫދީންގެ މަދަދުގާރު

ރަސްމާލެއިން ފައްސަތޭކަ ހެކްޓަރު ބިމެއް ސަރުކާރުން ދީފައިވާ އީގަލް ހިލްސްގެ ފައުންޑަރަކީ އަލައްބާރެވެ. އޭނާއަކީ ޔަހޫދީންގެ ގާތް މިތުރެކެވެ. އެމިރޭޓްސްގައި ޔަހޫދީންގެ ސިއްރު ފައްޅިން ފެށިގެން ރަސްމީ ފައްޅިއެއް ހުޅުވުމާއި އިޒްރޭލާއި އެމިރޭޓްސްގެ ގުޅުންތައް ބަދަހިވުމުގެ ފަހަތުގައިވަނީ އަލައްބާރާއި ޔަހޫދީންނާ އޮތް ޒަމާންވީ ގުޅުމާއި އެކުވެރިކަމެކެވެ.

މާރްތަބާން ރުނބާ ރާއްޖެ އައި ގޮތާއި ތާރީހު

މާރްތަބާން ރުނބާއަކީ 17 ވަނަ ގަރުނުން ފެށިގެން ސިއާމްކަރަ އާއި ބަރުމާ ސަރަހައްދުން ކަނޑުމަގުން ރާއްޖެއަށް ތައާރަފުވި، މުދާ އުފުލުމަށާއި ފެނާއި ކާބޯތަކެތި ރައްކާކުރުމަށް ބޭނުންކުރި މުހިންމު އާލާތެކެވެ. މި ރުނބާތައް ރާއްޖެއަށް އައީ އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރި ރޫޓުތަކުގެ މެދުވެރިއެއްގެ ގޮތުގައި ރާއްޖެ އޮތުމުން ކަމަށާއި، މިއީ އޭރުގެ ދަތުރުވެރިންނާއި ދިވެހިންގެ ދިރިއުޅުމުގައި ވަރަށް ބޮޑު ބޭނުމެއް ހިފި ތަކެއްޗެވެ.

ތުއްތު ކުދިންނާއި އަހުލާގު

ތުއްތު ކުދިންގެ އަޚްލާގު ބިނާކުރުމުގައި މައިންބަފައިންނާއި މުދައްރިސުންގެ ދައުރު ބޮޑުއިރު، ކުދިންނަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަށް މި ދެފަރާތުގެ ގުޅުން ބަދަހިކުރުން މުހިންމެވެ. ކުދިންނަށް ފެންނަ ނުރަނގަޅު މަންޒަރުތަކާއި ބަސްމޮށުންތެރިކަމުގެ ސަބަބުން ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމަށް ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތިވާތީ، އެކަންކަމުން ކުދިން ދުރުކުރުމަކީ ބޮޑު ޒިންމާއެކެވެ. އަދި ކުދިންގެ އަޚްލާގު ރަނގަޅުކުރުމަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ ފަސް މަރުހަލާގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ސްކޫލްތަކުންނާއި ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން އިތުރަށް ސަމާލުކަން ދޭންޖެހެއެވެ.

މާލެއިން ވޮޝިންޓަނަށް؛ 'ވިޔާނުދާ' ނޫސްވެރިންގެ އަސަރާއި ނަތީޖާ

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޓްރަމްޕް ވަކި ނޫސްވެރިންތަކެއް ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކުރުމުން، އެކަށީގެންވާ އިޖުރާއާތެއް ނެތި އެފަދަ ނިންމުންތައް ނުނިންމޭނެ ކަމަށް އެ ގައުމުގެ ކޯޓުން ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. ހަމައެފަދައިން، ރާއްޖޭގެ ރައީސް އޮފީހުން ވެސް "އަދަދު" ނޫހުގެ ނޫސްވެރިން ބައްދަލުވުންތަކަށް ވަނުން މަނާކޮށްފައިވަނީ، ރައީސް މުއިއްޒާ ކުރިމަތިކުރި އުނދަގޫ ސުވާލަކާ ގުޅިގެން އެއްވެސް ލިޔުމެއް ނުވަތަ ޖަވާބެއް ދިނުމަކާ ނުލައެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގައި އޮތީ އިސްލާމީ ޓޫރިޒަމެއް؛ ސަބަބުތައް މިއޮތީ!

ދިވެހި ޓޫރިޒަމް ދާއިރާ އިޝްތިހާރު ކުރަން ތިބި މީހުން އެއީ ލާދީނީ ކާފަރު ޓޫރިޒަމެއްކަމަށް ސިފަކުރަމުންދާނަމަ، ދިވެހިރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތްކުރާ މުސްލިމުންނަށް އެދެވެނީ ކޮން ކަހަލަ މެސެޖެއްހެއްޔެވެ؟ އެމީހުންނަށް އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. ދީނީ ހަރުކަށި ވިސްނުމުގެ އަހުލުވެރިންނަށް ވެސް އެދެވެނީ ކޮން ކަހަލަ ދައުވަތެއްހެއްޔެވެ؟

ރަދުން ކޮންޓްރޯލް ކުރެއްވި ސިއްރުވެރި ބޮޓޭނިކަލް ވިޔަފާރި

ތާވައްކާށި ނުވަތަ ކަނޑުކާށީގެ ވިޔަފާރިއަކީ ތާރީޚީގޮތުން ދިވެހި ރަދުންގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުން ހިންގި ސިއްރުވެރި މޮނޮޕޮލީއެކެވެ. ސީޝެލްސްގެ ރަށްތަކުން އޮޔާލައިގެން ރާއްޖެއަށް ލައްވާ މި ކާށިތަކަކީ ހަމައެކަނި ރަދުންނަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އޭރު އޮތީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ކާށީގެ ސައިންޓިފިކް ނަން ރާއްޖެއަށް ނިސްބަތްވަނީ، އެ ދުވަސްވަރު ދިވެހިރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް މި ތަކެތި ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ތައާރަފުވެފައިވާތީއެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox