އަދުލުވެރިކަމުގައި މިސާލުޖެހޭ މުސްލިމުންގެ ދެވަނަ ޚަލީފާ އުމަރުގެފާނުގެ ގެކޮޅުގައި ހަމަޖެހިވަޑައިގެން އޮށޯވެވަޑައިގެން އެކަލޭގެފާނު އޮންނެވިއެވެ. މޭފުޅުމަތިންނާއި ބަނޑުފުޅުމަތިން ދުވެ ފުމެ ސަކަރާތްޖެހުމުގައި ކުދިވެރިން ހަރަކާތްތެރިވަމުންދިޔައެވެ. އެހެން އޮންނަވަނިކޮށް އުމަރުގެފާނުގެ އަރިހަށް ޒިޔާރަތެއް ކުރީ ކައިރި ސަރަހައްދެއްގެ ގަވަރުނަރެކެވެ. އޭނާ އުމަރުގެފާނުގެ އަރިހަށް ވަދެފައި ހައިރާންވެގެން ދެތިން ޖުމުލައެއް ދެންނެވީމާ އުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިބާ ތިބާގެ އާއިލާއާއެކު ކަންތައް ކުރަނީ ކިހިނެއް ހެއްޔެވެ؟
އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. ތިމަންނާގެ އަނބިދަރިން ކައިރިއަށް ގޭތެރެއަށް ވަދެއްޖެއްޔާ އެންމެންގެ އަޑުތައް ކެނޑިގެންދާނެއެވެ. އަހަރެންގެ ހައިބަތަށްޓަކައި އެންމެން ހިމޭންވާނެއެވެ. ހަމަ އެކަކަށް ވެސް ހުއްދަ ނެތި އަނގައިން ބުނަން ވެސް ހަރަކާތެއް ކޮށްލަންވެސް ނުކެރޭނެއެވެ.
ދެން އުމަރުގެފާނުގެ މަޝްހޫރު ބަސްފުޅު ވިދާޅުވިއެވެ. ތިބާ ތިބާގެ އަހުލުންނާމެދު ކަންކުރަނީ ތިފަދައިން ކަމަށްވާނަމަ، މުހައްމަދުގެފާނުގެ އުންމަތުގެ ބައެއްގެ މައްޗަށް ތިބާ ވެރިއަކުކަމުގައި ހެދުމުން ތިބާގެ ކިބައިން އެމީހުންނަށް އަމާންކަން ލިބިދާނެކަމުގައި ހީނުވެއެވެ. އެހެންވީމާ، މިވަގުތުން ފެށިގެން ގަވަރުނަރުކަމުން ތިބާ ދުރުކޮށްފީމެވެ.
އުމަރުގެފާނުގެ އަރިހަށް ޒިޔާރަތްކުރި ގަވަރުނަރު ހީކުރީ ވެރިކަމުގެ ހައިބަތަކީ އެހެން މީހުންގެ އަނގަ ބަންދުކުރުމާއި ހިޔާލުފާޅުކުރުމަށް ފުރުސަތު ނުދިނުމާއި ތިމާގެ އެންމެ ކައިރީ ތިބޭ މީހުންވެސް ތިމާއަށް ޖެހިލުންކުރުވައި ބަހެއް ބުނާނެ ފުރުސަތު ނުދިނުން އެއީ ވެރިކަން ކުރާން އޮތް ގޮތްކަމަށެވެ. އަދި އެއީ އިސްލާމީ އުސޫލުކަމުގައިވެސް އެ ގަވަރުނަރު ހީކުރީތާއެވެ. އެހެން ނޫންނަމަ ފަޚުރުވެރިކަމާއެކު އުމަރުގެފާނަށް އެވާހަކަ އެގޮތަށް ނުދެންނެވީސްތާއެވެ.
އެކަމަކު އަދުލުވެރިކަމާއި ހައިބަތަކީ، ހަރުކަށިކަމާއި ބަދަލުހިފުމާއި ހިތްހަރުކަން ނޫންކަން އުމަރުގެފާނު އަހަރެމެންގެ އިސްލާމީ އުންމަތަށް ދައްކަވައިދެއްވީ ގަވަރުނަރުގެ އެ ފަލްސަފާއަކީ މުޅިން ބާތިލު އަދި ތަންމިނަށް ފަސާދަ، ކީއްތަ؛ އިސްލާމީ އުސޫލުތަކާ އިދިކީލި ލާދީނީ ގޮތްގަނޑެއްކަން ބަޔާންވާހާ ސާފުކޮށް އޭނާގެ މަގާމުންވެސް އޭނާ ވަކިކުރެއްވުމާއެކުގައެވެ.
ދިވެހި ރައްޔިތުންނަކީ އިސްލާމްދީނަށް ލޯބިކުރާ ބަޔެކެވެ. ދީންވެރި ބަޔެކެވެ. އެޔާއެކު އިސްލާމީ ފޭރާމެއްގައި ނުކުމެ ކޮންމެ ކަމެއް ކުރިޔަސް ދިވެހިންނަށް ރަނގަޅުވާނެ ކަމަށް ބަޔަކު މީހުން ހީކުރިއެވެ. އިސްލާމީ ފޭރާމެއް އަޅުވައި، ދުލުން އިސްލާމީ ޝިއާރުތައް ފާޅުކުރާހާ ހިނދަކު، ކިތަންމެ ވައްކަމެއް ކުރިޔަސް ކިތަންމެ ވަޒީފާއެއް ކޮރަޕްޝަނުން ބެހިޔަސް ދައުލަތުން ހަރަދުކުރަންނުޖެހޭ އެތައް ކަމެއްގައި ހަރަދުކޮށް ހިތުހުރި އެއްޗެއް ހަދާލިޔަސް ދިވެހިންނަށް ރޭކާނުލާނެކަމަށް ބައެއް ސިޔާސީ ވެރިން ހީކުރިއެވެ.
އަދި އެއީ ވެރިކަމުގެ ތާއީދު އިތުރުކޮށް ވެރިކަމުގެ ހައިބަތު ދަމަހައްޓަން އިސްލާމްދީނުގައި އޮތް ގޮތް ކަމަށް ދިވެހިންނަށް ވިސްނައިދޭން ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސިޔާސީ ފިކުރަކުން މަސައްކަތްކޮށްފިއެވެ. ބަޔާންވެދިޔަ އުމަރުގެފާނުގެ ހާދިސާއަށް ބަލާއިރު، އެއީ މަގާމުން ވަކިކުރެވުނު ގަވަރުނަރުގެ ފިކުރެވެ. އިސްލާމީ ގޮތެއް މަންހަޖެއް ނޫނެވެ. މާތްވެގެންވާ ކީރިތި ޤުރުއާނާއި މާތް ނަބިއްޔާގެ ސުންނަތާ ދިމާވާ ގޮތެއް ނޫނެވެ. މިދެންނެވި ދިވެހި ސިޔާސީ ފިކުރަށް ދީނަށް ނިސްބަތްވާ ބައެއް އިލްމުވެރިން ތާއީދުކުރައްވައިގެން ތިއްބެވިޔަސް މިކަން އޮތީ މިހެންނެވެ.
ވަކި ކަމެއް ކުރަނީ ދީނަށްޓަކައި ނުވަތަ ގައުމަށްޓަކައި ނުވަތަ ތިމާގެ އަމިއްލަ އެދުމަށްޓަކައިކަން ބެލުމަކީ ބައެއް ފަހަރަށް އަނެކާގެ ހިތުގެ ނިޔަތް ނޭނގުނަސް ކަންހިނގާ ގޮތުން ހާމަޔަށް ފެންނަން އޮންނަ ހަގީގަތަކަށް ވެދެއެވެ. މިސާލެއް ދަންނަވަންތޯއެވެ. ކޮރަޕްޝަނާއި ސިޔާސީ ފަސާދައަށް ނޫނެކޭ ބުނާނަމަ، އެކަން ކުރަންޖެހޭނީ ފުރަތަމަ ﷲ އަށްޓަކައެވެ. ދީނަށްޓަކައެވެ. ގައުމަށްޓަކައެވެ. ވައްކަމުން ބައިއަޅަމުންދިޔަ މީހުންނާއި ތިމާއާއެކީ ވައްކަންކުރި މީހުން ތިމާއަށް ބޭވަފާތެރިވެއްޖެކަން އިހުސާސްވީމާއެއް ނޫނެވެ. ތިމާގެ ނުފޫޒުން މަސައްކަތެއް ނެތި ހިލޭ ވަޒީފާ ދިން މީހުންވެސް ތިމާއަށް ވޯޓު ނުދިންކަން އެނގުނީމައެއް ނޫނެވެ.
ޝައްކެތް ނެތެވެ. ކޮންމެ ދަނޑިވަޅަކު ކޮންމެ ސަބަބަކާ ހުރެ ކުރިޔަސް ހެޔޮކަމެއް ވާނީ ހެޔޮކަމަކަށެވެ. އެކަމަކަށް ސަވާބު ލިބުން ނިޔަތާ ގުޅިފައި ވިޔަސް، ނުބައިކޮށް ކުރަމުންދިޔަ ކަމެއް ހުއްޓުވާލުމުން ހަމަގައިމު ލިބެމުންދިޔަ ފާފައިން ތިމާމެން ސަލާމަތްވާނެއެވެ. އެކަމަކު މަގާމުތަކުން މީހުން ވަކިކުރުމަކީ ވެސް އަދި އިސްތިއުފާ ދޭން މަޖުބޫރުކުރުމަކީ ވެސް ޑިކްޓޭޓަރުކަމާއެކީ ކުރަން އޮތް ކަމެއްކަމަށް ބައެއް މީހުން ހީކުރެއެވެ. ބަޔާންވެދިޔަ ވާހަކައިގައި ގަވަރުނަރު ހީކުރި ފަދައިންނެވެ. ނަމަވެސް އެއީ އިސްލާމްދީނުގައި ކަން އޮތްގޮތެއް ނޫނެވެ.
ތިމާގެ އެންމެ އިސް އަރިހުގައި ތިބޭ މީހުންނަކީ ހަމަ އެއްވެސް ބަޔެއް ނޫންކަމަށް ތިމާގެ މިނިސްޓަރުންނަށާއި އެޑްވައިޒަރުންނަށް ވިސްނައިދީފައި އޮންނަ ވެރިކަމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި އޮތް މަޝްވަރާގެ މަތިވެރި އުސޫލުން ހިނގާ ވެރިކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. މަޝްވަރާ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން އެބައިމީހުންގެ ޕާޓީން ކަނޑާ ގޮނޑި ގެއްލިދާނެތީ ބިރަށް ސަރުކާރު ހިންގުމަށް ހިތުގައި އޮތް ހަގީގީ ލަފާދޭން ނުކުޅެދިފާ އޮންނަ ހާލަތެއްގެ މަތީން ހިނގަމުންދާ ވެރިކަމެއް އެއީ އިސްލާމީ އުސޫލުތަކަށް ހިންގޭ ވެރިކަމަކަށް ނުވާނެއެވެ. އެހެނީ ހުދު މާތް ނަބިއްޔާއާ މުހާތަބުކުރައްވައި އަންގަވާފައި އޮތް ބަސްފުޅުގައިވެސް އޮތީ، "...އަދި އެމީހުންގެ ކަންތައްތައް، އެމީހުންގެ މެދުގައިވަނީ މަޝްވަރާގެ މަތިންނެވެ."
މަގާމެއްގައި ހުންނަ މީހަކު އޭނާ އަމިއްލައަށް އެ މަގާމަކުން ވަކިވާންއެދިގެން ދޭން އޮންނަ އިސްތިއުފާއަކީ ވެސް، މަތިން އަންގަވައިގެން ދޭންޖެހޭ އެއްޗަކަށް ހެދުމަކީ ވެސް އިސްލާމީ އުސޫލެއް ނޫނެވެ. އެހެނީ ގަވަރުނަރަށް އުމަރުގެފާނު ވިދާޅުވީ އިސްތިއުފާދޭށެކޭ ނޫނެވެ. މިހިސާބުން މަގާމުން ވަކިކުރީކަމަށެވެ.
ތިމާގެ އަމިއްލަ އާއިލާ މީހުންގެ ކުރިމަތީ ހަރުކަށިކަމާއި ކައްޓަރުކަން ދައްކާ މީހުންނަކީ އެއްވެސް ގޮތަކުން ވެރިކަމަށް ކުފޫހަމަވާ ބައެއް ނޫންކަމަށް އުމަރުގެފާނު ދެކެވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެފަދަ މީހެއްގެ ހިތުގައި ރައްޔިތަކާމެދު އޮންނާނެ ކުލުނެއް ހަމްދަރުދީއެއް އޮތުމަށްވުރެ ނެތުން ގާތްކަމަށް އުމަރުގެފާނުގެ ހިތްޕުޅުގައި ޝައްކެތް ނުހިނގައެވެ. އެއީ އުމަރުގެފާނެވެ. އިތުރު އެކަލާގެފާނުގެ ހައިބަތަށްޓަކައި ޝައިތާނާ އެހެން މަގެއް އިހުތިޔާރުކުރާކަމަށް އެކަލޭގެފާނުގެ ހައްގުފުޅުގައި މާތް ނަބިއްޔާ ހަދީސްކުރެއްވި ހައިބަތްތެރި ކަލޭގެފާނެވެ.
