މީގެ ދެ އަހަރާ ހަތަރު މަސް ދުވަސް ކުރިން ފެށި ރަސްމާލޭ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ދަށުން ރަސްމާލެއަށް ބޭނުންވާ ބިމުގެ ދެ ބައި ކުޅަ އެއް ބަޔަށް ވުރެ ސަރަހައްދެއް ހިއްކާ ނިމުނު ކަން ސަރުކާރުން މިއަދު އިއުލާންކޮށްފި އެވެ.
މިކަން އިއުލާންކުރައްވަމުން ރައީސް އޮފީހުގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ މުއްތޮލިބު ވިދާޅުވީ، ފުށިދިއްގަރު ފަޅުން 504 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކާފައިވާ ކަމަށެވެ.
"ރަސްމާލެ މަޝްރޫއުގެ 50 އިންސައްތައަށް ވުރެ ބޮޑު ބަޔެއް މިހާރު ވަނީ ހިއްކިފަ. އެއީ 504 ހެކްޓަރު. އެއީ ނިސްބަތުން ބަލާ ކަމުގައި ވަންޏާމުން ހުޅުމާލޭގެ ދެ ފޭސް އެއްކޮށްލީމަ، އެ ވަރުގެ ބިމެއް ގާތްގަނޑަކަށް ހިކިފަ އެއޮތީ." އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ރަސްމާލޭގެ 50 ޕަސެންޓަށް ވުރެ ބޮޑު ސަރަހައްދެއް ހިއްކާ ނިމުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި "ޓްރިޕްލް ސްޕީޑް" އަށް ދުވެލި މަތިކުރި ޕްރޮޖެކްޓުގެ ދުވެލި އަނެއްކާ ވެސް މަޑުޖެހިދާނެ ކަމަށް މުއްތޮލިބު ވިދާޅުވި އެވެ. ސަބަބެއް ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ، އިރާނު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ދިމާވެފައި ގޮންޖެހުންތަކެވެ.
ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުން ފަށަމުން މުއްތޮލިބު ވަނީ އިރާނު ހަނގުރާމައިގެ ސަބަބުން ހަކަތައިގެ އަގު އުފުލުމުންނާއި، ކޮންސްޓްރަކްޝަން ސާމާނު ތަދުކަމުން ޕްރޮޖެކްޓުތަކުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރަން ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
މި އުނދަގޫތައް ހުރުމާ ގުޅިގެން ރަސްމާލޭ ޕްރޮޖެކްޓު އެއްކޮށް ނުހުއްޓުނަސް، ޕްރޮޖެކްޓުގެ ތާރީހުތަކަށް ވެސް ބަދަލުތަކެއް އައިސްދާނެ ކަމަށް މުއްތޮލިބު ވިދާޅުވި އެވެ. އޭނާ ވިދާޅުވީ، ސަރުކާރުގެ މިހާރުގެ އަމާޒަކީ "ބޯހިޔާވަހިކަން އެންމެނަށް" ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ރަސްމާލޭން ދޫކުރާ ގޯތިތައް ހަވާލުކުރެވޭނެ މަގުފަހި ކުރުމެވެ.
މުއްތޮލިބު ވިދާޅުވީ، ބިމަށް އެދެން ހުޅުވާލާފައިވާ ފުރުސަތު އަންނަ މަހުގެ 31 ގެ ނިމި، ބިން ލިބޭ ބަޔަކު ހޮވެންވާއިރަށް ބިން ހިއްކާ ނިމި، ގޯތި ހަވާލުކުރެވޭ ވަރު ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ. އެކަމަކު ބިން ލިބޭ ބަޔަކު ކަނޑައެޅޭނެ ތާރީހެއް ނޫނީ މުއްދަތެއް އޭނާ ވިދާޅެއް ނުވެ އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މިހާރު ހުޅުވާލާފައިވާ އެޕްލިކޭޝަން ޕްރޮސެސް ނިމި، އެ ފަރާތްތައް ހޮވެންވާއިރަށް އިރާދަކުރެއްވިއްޖެއްޔާ ބިންތައް ހިއްކާ ނިންމާ، އެ ފަރާތްތައް ކަނޑައަޅާ، އެ ފަރާތްތަކާ ބިން ހަވާލުކުރެވޭނެ މިންވަރަށް ގެންދެވޭނެ،" މުއްތޮލިބު ވިދާޅުވި އެވެ.
"މާނައަކީ އަޅުގަނޑުމެން ކަނޑުން، ނުހިއްކާ ތަނަކުންނެއް ބަޔަކަށް ގޯތި ކަނޑައަޅާފައެއް ނުދޭނަމޭ،"
ރަސްމާލޭ 50 ޕަސެންޓު ހިއްކިއްޖެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބުނާއިރު، ރަސްމާލޭގެ ސައިޒު ކަމަށް ފުރަތަމަ އިއުލާންކުރި 1153 ހެކްޓަރަށް ބަލާ ކަމުުގައި ވަނީ އަދި ދެ ބައި ކުޅަ އެއް ބައި ނުހިކެ އެވެ. ނަމަވެސް ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ފަހުން ދެ ފަހަރެއްގެ މަތިން ހިއްކާ ސަރަހައްދަށް ބަދަލު ގެނެސްފަ އެވެ.
ބިން ހިއްކުމުގެ ޕްލޭނަށް ފުރަތަމަ ބަދަލު ގެނައި ފަހަރު ހިއްކާ ސަރަހައްދު 1008 ހެކްޓަރަށް ކުޑަކުރި އެވެ. އެންމެ ފަހުގެ އީއައިއޭ ރިޕޯޓުގައި އޮތީ 1040 ހެކްޓަރު ހިއްކާ ގޮތަށް ސައިޓެއް އިތުރުކޮށްފަ އެވެ. މުއްތޮލިބު 50 ޕަސެންޓު ހިއްކިއްޖެ ކަމަށް އެ ވިދާޅުވަނީ ގައުކުނޑި އަޅައިގެން ހިއްކާ ގޮތަށް މި ފަހުން އިތުރުކުރި ސައިޓު ނުހިމަނާ ކަމަށް ބެލެވެ އެވެ.
ރަސްމާލެ ޕްރޮޖެކްޓު ހިންގަން ސަރުކާރުން ހަވާލުކޮށްފައި ވަނީ ހައުސިން ޑިވެލޮޕްމަންޓް ކޯޕަރޭޝަން (އެޗްޑީސީ) އާ އެވެ. ތިރީގައިވާ ތާވަލުގައި އެ ވަނީ އެޗްޑީސީން ބިން ހިއްކުމުގެ މަސައްކަތް ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކޮންޓްރެކްޓަރުންނާއި މި މަހުގެ 4 ވަނަ ދުވަހާ ހަމައަށް ހިއްކާ ނިމުނު މިންވަރެވެ.
| ސައިޓު | ހިއްކަން ހުށަހެޅި ސަރަހައްދު | ހިއްކާ ނިމުނު ސަރަހައްދު | ކޮންޓްރެކްޓަރު |
| އޭ | 138 ހެކްޓަރު | 144 ހެކްޓަރު | އެމްއޭސީއެލް |
| ބީ | 154 ހެކްޓަރު | 54 ހެކްޓަރު | އެމްއޭސީއެލް |
| ސީ | 190 ހެކްޓަރު | 143 ހެކްޓަރު | ސީއެޗްއީސީ |
| ޑީ | 281 ހެކްޓަރު | 49 ހެކްޓަރު | އެމްއެމްއީ |
| އީ | 77 ހެކްޓަރު | ހިއްކަން ނުފަށާ | ސީއެޗްއީސީ |
| އެފް | 24 ހެކްޓަރު | 24 ހެކްޓަރު | އެމްއެމްއީ |
| ޖީ | 31 ހެކްޓަރު | ހިއްކަން ނުފަށާ | އެމްއެމްއީ |
| އެޗް | 12 ހެކްޓަރު | 12 ހެކްޓަރު | އެމްއޭސީއެލް |
| އައި | 18 ހެކްޓަރު | 18 ހެކްޓަރު | އެމްއޭސީއެލް |
| ޖޭ | 29 ހެކްޓަރު | 29 ހެކްޓަރު | ސީއެމްސީ |
| ކޭ | 25 ހެކްޓަރު | ހިއްކަން ނުފަށާ | އެޗްޑީސީ |
| އެލް | 58 ހެކްޓަރު | 41 ހެކްޓަރު | އެމްއެމްއީ |
| ޖުމްލަ | 1040 ހެކްޓަރު | 516 ހެކްޓަރު |
ރަސްމާލެ ޕްރޮޖެކްޓު ފިނި ހަކަ ދުވެލީގައި ދަނިކޮށް، އެ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ދުވެލި ބާރުވެ، 50 ޕަސެންޓު ހިއްކޭ ވަރުވީ އެމްއޭސީއެލްއިން ޕްރޮޖެކްޓަށް ވަން ހިސާބުންނެވެ. އެ ކުންފުނިން ވަނީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ދެ ޑްރެޖަރު ކުއްޔަށް ނަގައިގެން ގެނެސް، ރަސްމާލެ ހިއްކަން ބޭނުންކޮށްފަ އެވެ.
އެމްއޭސީއެލްއިން ވަނީ މަސައްކަތާ ހަވާލުވެގެން ހަތަރު މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި 228 ހެކްޓަރުގެ ބިން ހިއްކާފަ އެވެ. މިއީ ދުވާލަކު ގާތްގަނޑަކަށް 1.8 ހެކްޓަރުގެ ބިމެވެ.
ރަސްމާލޭގެ ބިން ހިއްކުމުގެ ޕްރޮޖެކްޓަކީ މި ރާއްޖޭގައި މިހާތަނަށް ހިންގޭ އެންމެ ބިޔަ، ބޮޑު ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއެވެ. މި މަޝްރޫއު ނިމުމުން މި ރާއްޖޭގައި ބިމުގެ ޖާގަ އެންމެ ތަނަވަސް ރަށަކަށް ވާނީ ރަސްމާލެ އެވެ.
ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި، މޫސުމަށް އަންނަ ބަދަލުތަކަށް ރައްކާތެރިކޮށް ކަނޑުގެ ލޮނުގަނޑުން 2-3 މީޓަރު އުސްކޮށް ތަރައްގީކުރާ މި ރަށް ވެގެން ދާނީ، ރާއްޖޭގެ ފުރަތަމަ "އިކޯ ސިޓީ" އަދި ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ މައްސަލައިގެ ދާއިމީ ހައްލަށެވެ.
މިއީ ފަށާތާ އަށް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ނިންމާނެ ކަމަށް ބުނެ ފެށި ޕްރޮޖެކްޓެއް ނަމަވެސް، އެކި ދުވަސްވަރު އެކި ކަންކަން ލައިގަނެ ޕްރޮޖެކްޓު ހިންގުމަށް ދަތިވެފައިވާތީ، މި އަހަރުގެ ބާކީ އޮތް އަށް މަސް ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ވެސް ބިން ހިއްކުމުގެ ބައި ނިމޭނެ ކަމަކަށް މިހާރު ނުބެލެވެ އެވެ.
