މީލާދީން 1917 ވަނަ އަހަރު އިނގިރޭސިން އިރާގު ފަތަހަކުރުމަށް ހިންގި އޮޕަރޭޝަނުގައި އިނގިރޭސިންގެ ޖެނެރަލް ސްޓޭންލީ މޯޑްއާއި ބަގުދާދުގެ ބަކަރިގޮވިއަކާ ދެމެދު ހިނގާދިޔަ ހާދިސާއަކީ އިބުރަތުން ފުރިގެންވާ މިއަދަށް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވަރަށް މުނާސަބު ވާހަކައެކެވެ. ޖެނެރަލް ސްޓޭންލީ މި ބަކަރިގޮވިއާ ދިމާވީ އޭނާގެ ބަކަރިކޮށި ކައިރިންނެވެ. ފުރިފައިވާ ބަކަރިކޮށީގައި ފުރާ ބަކަރިތައް އޮތްއިރު، އެތަކެއްޗަށް ފާރަވެރިވެ އެތަކެއްޗަށް އައިސްދާނެ ހަމަލާއަކުން ދިފާއުވުމަށް ވަރުގަދަ ފަލަ ބޮޑު ކުއްތާއެއް ވަށައިގެން ފާރަވެރިވާ ގޮތުގައި ބާއްވާފައި އޮތެވެ.
ޖެނެރަލް އޭނާގެ ތަރުޖަމާނުގެ އެހީގައި ބަކަރިގޮވިއަށް ހުށަހަޅަނީ އޭނާގެ ކުއްތާ ކަތިލުމަށެވެ. އޭރަށް ސްޓާލިންގ ޕައުންޑްގެ އެއް ޕައުންޑް ދޭނެކަމަށް ބުނެ އެވެ. އެއް ޕައުންޑަކީ ވެސް އިރާގު ކަރައިގެ އެފަދަ ރައްޔިތަކަށް އޭރަށް ބަލާއިރު ހަމަ ވަރަށް ބޮޑު އަދަދެކެވެ. ނަމަވެސް އަނެއްކޮޅުން ބަލާއިރު، ކުއްތާއަކީ ބަކަރިގޮވީގެ އެންމެ މުހިންމު މަސައްކަތްތެރިޔާ އެވެ. ބަކަރިތަކަށް ފާރަވެރިވުމާއި ބަކަރިއަކަށް އެހެން އެއްޗެއްގެ ފުށުން އަތުވެދާނެ ނުރައްކާތަކަށް ފާރަވެރިވެ ބަކަރިތަކުގެ ހިމާޔަތުގައި ހުންނަ ބަކަރި ގޮވީގެ ހިތްވަރުގަދަ ފަހުލަވާނެވެ.
ނަމަވެސް ލާރީގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ބަލާކަށް ނުހުރެ، ބަކަރިގޮވި އޭނާގެ މުޅި ދަނޑުވެރިކަމުގެ ފާރަވެރިޔާ ރަހުމްކުޑަކަމާއެކު ޖެނެރަލްގެ ފައިބުޑަށް ކަތިލައިފި އެވެ. ސްޓާލިންގ ޕައުންޑެއްގެ ދަހިވެތިކަމުގަ އެވެ. ދެން ޖެނެރަލް ބުންޏެވެ. އޭގެ ކެހެރިގަނޑުވެސް ނޮޅޯލާށެވެ. އޭރަށް ދެ ޕައުންޑް ދޭނަމެވެ. ލާރީގެ ދަހިވެތިކަމުގައި ހުރި ބަކަރިގޮވި އޭނާއަށް އެ ކުއްތާ ކޮށްދިން އަގުހުރި ހިދުމަތަށް ބެލުމެއް ނެތި އެސޮރުގެ ކެހެރިގަނޑުވެސް ދަމާ ކަހާލައިފި އެވެ. ޖެނެރަލް ބުންޏެވެ. ކުދި ކުދި ބުރިވަރުތަކަކަށް ކުއްތާ ކުދިކުދިކޮށް ކޮށާލާށެވެ. އޭރަށް ތިންވަނަ ޕައުންޑް ދޭނަމެވެ. ބަކަރިގޮވި އެކަން ވެސް ކޮށްފި އެވެ.
ދެން ޖެނެރަލް އެނބުރި ދާން ފެށުމުން ބަކަރިގޮވި ހަޅޭލަވައިގެންފައި ބުންޏެވެ. އަދި އެއް ޕައުންޑް ދީބަލާށެވެ! އަހަރެން ކާއެއްޗެއް ގަނެލަންށެވެ. ޖެނެރަލް ފަސްއެނބުރިފައި ބުންޏެވެ. ހަމަހިލާ ނުދޭނަމެވެ. އަހަރެން ބަލާލަން ބޭނުންވީ ކަލޭމެންގެ މިޒާޖާއި ތަބީއަތެވެ. ވިސްނާގޮތާއި އަގުލިއްޔާތެވެ. ލާރިފައިސާގެ ބޭނުމުގައި ކަލޭ ތިޔަ ކަތިލައި ހަންނޮޅައި ކުދިކުދިކޮށްލީ ކަލެޔަށް އެންމެ ވަފާތެރި އެންމެ ބޭނުންތެރި ކަލޭގެ މުޅި މިލްކިއްޔާތުގެ ފާރަވެރިޔާ އެވެ.
އެއަށްފަހު ޖެނެރަލްގެ ކައިރީގައި ތިބި ބްރިޓިޝް އާރމީގެ މީހުންނަށް އޭނާ ބުންޏެވެ. މިތާނގައި ގިނައީ ޕައުންޑަކަށް ވިކޭ މިކަހަލަ ގޮފަޅުން ކަމަށްވަންޏާ ކަލޭމެން ޖެހިލުންވާންޖެހޭ ހަމަ އެއްކަމެއް ވެސް ނެތެވެ.
މިއަދުގެ ގައުމުގެ ހާލަތާއި މި ވާހަކައިގެ ހާދިސާ ގުޅުވާނީ އަޅުގަނޑެއް ނޫނެވެ. މި ލިޔުން ކިޔާ މީހާ އެވެ. އިސްލާމްދީނަށްވުރެ އަގުބޮޑު އެހެން ނިއުމަތެއް ދިވެހިންނަކަށް ލިބިފައިނުވެ އެވެ. އަދި ދިވެހި ބިމަކީ ސައްތައިން ސައްތަ މުސްލިމުން ދިރިއުޅުމަށް ލިބިފައިއޮތް ޔަހޫދީންގެ ބާރުނުފޯރާ ގޮތަށް މިއަދާ ހަމައަށް ވެސް ހަމަޖެހިގެން ދިވެހިން ދިރިއުޅެން ލިބިފައި އޮތް ބިމަކަށް ވުމަށްވުރެ ވަކީން ބޮޑު ނިއުމަތެއް ޔަހޫދީންގެ ބާރު ދުނިޔޭގެ އެތަން މިތަނުގައި އޮތް މިޒަމާނުގައި ލިބިފައި އޮވެދާނެތޯ އެވެ.
އެފަދަ ބޮޑު ނިއުމަތަށް ބެލުމެއް ނެތި ޑޮލަރުކޮޅަކަށް ދިވެހިރާއްޖޭގެ ނާޒުކު ކުޑަކުޑަ އެހެނަސް އަގުހުރި ބިމުގެ ފައްސަތޭކަ ހެކްޓަރު ޔަހޫދީންގެ މިތުރަކަށް ދިނުމަށްވުރެ ވަކީން ބޮޑީ ކޮން ޚިޔާނާތެއްތޯ އެވެ؟ އަދި އެޔަށްވުރެ ދަށު ދަރަޖައިގެ އެހެން އަމަލަކީ ވެސް ކޮބާތޯ އެވެ؟ ޒަޔަނިސްޓުންނާ އެޔަށްވުރެ ކައިރިއަށް އެޅޭނެ އެހެން ފިޔަވަޅަކީ ވެސް ފަހެ ކޮބާތޯ އެވެ؟
އަލްއަންފާލް ސޫރަތުގެ 27 ވަނަ އާޔަތެވެ. "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ﷲއަށާއި، ރަސޫލާއަށް ތިޔަބައިމީހުން ޚިޔާނާތްތެރި ނުވާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ އަމާނާތްތަކަށް، އެނގިއެނގިތިބެ ތިޔަބައިމީހުން ޚިޔާނާތްތެރި ނުވާށެވެ!" އަލްބަޤަރާ ސޫރަތުގެ 16 ވަނަ އާޔަތަށް ވެސް ވިސްނާފިކުރު ހިންގަވާށެވެ! "އެމީހުންނަކީ، ތެދުމަގުގެ ބަދަލުގައި މަގުފުރެދުން ގަތް މީހުންނެވެ. ފަހެ، އެމީހުންގެ އެ ވިޔަފާރިޔަކުން، އެމީހުންނަކަށް ފައިދާއެއް ނުވި އެވެ. އަދި އެމީހުންނަކީ، ތެދުމަގު ލިބިގެންވާ ބަޔަކުކަމުގައިވެސް ނުވެ އެވެ."
އާލްޢިމްރާން ސޫރަތުގެ 77 ވަނަ އާޔަތް ވެސް ބައްލަވާށެވެ! "ހަމަކަށަވަރުން، ﷲ ގެ ޢަހުދާއި، އެމީހުންގެ ހުވާތަކަށް ކުޑައަގަކުން މަންފާހޯދާ މީހުންނަކީ އާޚިރަތުގައި އެމީހުންނަށް އެއްވެސް ނަސީބެއް ނެތްބަޔެކެވެ. އަދި ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ﷲ އެމީހުންނަކަށް ބަސް ވަޙީއެއް ނުކުރައްވާނެ އެވެ. އަދި، އެމީހުންނަކަށް ބައްލަވާވޮޑިއެއްވެސް ނުގަންނަވާނެ އެވެ. އަދި، (ފާފައިން) އެމީހުން ތާހިރެއް ނުކުރައްވާނެ އެވެ. އަދި، އެމީހުންނަށް ވޭންދެނިވި އަޒާބު ހުށްޓެވެ."
އަލްމާއިދާ ސޫރަތުގެ 51 ވަނަ އާޔަތުގައިވެ އެވެ. "އޭ އީމާންވެއްޖެ މީސްތަކުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުން ޔަހޫދީންނާއި، ނަސޯރާއިން އެއީ އެކުވެރިން ކަމުގައި ނުބަލާށެވެ! އެމީހުންގެ ތެރެއިން އެއްބަޔަކީ އަނެއްބަޔެއްގެ އެކުވެރިންނެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ ތެރެއިން އެމީހުން އެކުވެރިން ކަމުގައި ބަލައިފިމީހާ (ދަންނާށެވެ!) ފަހެ، ހަމަކަށަވަރުން، އެއީ، އެމީހުންގެ ތެރެއިންވާ މީހެކެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަނިޔާވެރި ބަޔަކަށް ﷲ ތެދުމަގެއް ނުދައްކަވާނެ އެވެ."
ޞަޙީޙް މުސްލިމްގައި ރިވާވެގެންވާ ހަދީސެއްގެ މާނައިގައިވެ އެވެ. "ކަޅުފޮއި ރޭގަނޑެއްގެ އަނދިރިގަނޑުތަކެއް ފަދަ ފިތުނަތައް އައުމުގެ ކުރިން ތިޔަބައިމީހުން ހެޔޮ އަމަލުތައް ކުރުމަށް އަވަސްވެގަންނާށެވެ! (އެ ފިތުނަތަކުގެ ސަބަބުން) އެމީހަކު ހެނދުނު މުއުމިނެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެފައި ހަވީރުވާއިރު ކާފިރަކަށް ވެދާނެ އެވެ. އެހެންނާ ހަވީރު މުއުމިނެއްގެ ގޮތުގައި ހުރެފައި ހެނދުނުވާއިރު ކާފަރަކަށް ވެދާނެ އެވެ. އެމީހަކު ދުނިޔޭގެ މާއްދީ ކުޑަކުޑަ މަންފާއެއްގެ ބަދަލުގައި އޭނާގެ ދީން ވިއްކާލާނެއެވެ."
އެހެން ހަދީސެއްގެ މާނައިގައިވެ އެވެ. "ރައްޔިތުންގެ ކަންކަން ބެލެހެއްޓުން ﷲ ހަވާލުކުރައްވާފައިވާ އަޅަކު، އޭނާ މަރުވާއިރު އޭނާގެ ރައްޔިތުންނަށް އޮޅުވާލައި ޚިޔާނާތްތެރިވެފައިވާ ހާލުގައި މަރުވެއްޖެނަމަ، ﷲ އޭނާގެ މައްޗަށް ސުވަރުގެ ހަރާމްކުރައްވާނެ އެވެ."
އަދި އިތުރު ބަސްފުޅެއްގައިވެ އެވެ. "ކޮންމެ ޚިޔާނާތްތެރިއަކަށްމެ (ނުވަތަ ވަޢުދު އުވާލާ ކޮންމެ މީހަކަށްމެ) ޤިޔާމަތް ދުވަހުން ދިދައެއް ދެއްވޭނެ އެވެ. އަދި އޭނާ ވީ ޚިޔާނާތުގެ (ބޮޑުމިނުގެ) މިންވަރަށް އެ ދިދަ އުފުލޭނެ އެވެ. ދަންނާށެވެ! އާންމު ރައްޔިތުންގެ ވެރިޔަކު ވާ ޚިޔާނާތަށްވުރެ ބޮޑު ޚިޔާނާތެއް ނުވެ އެވެ."
