ކޮޅަށް ހުރުމަކީ ހަކުރު ބަލި ފަދަ މައްސަލަތަކުން ސަލާމަތްވުމަށް އޮތް މަގެއް

Sep 23, 2026, 11:03 AM
ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ދިގު މުއްދަތަކަށް ތަހައްމަލު ކުރަންޖެހޭ ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކާ ގުޅިފައިވާ ބަލިތަކާ ދެކޮޅަށް ތެދުވާންވީ ވަގުތު މިއޮތީ ޖެހިފަ އެވެ. އާ ދިރާސާއަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ކޮޅަށް ހުރުމަކީ ޓައިޕް 2 ޑައިބެޓީސް (ހަކުރުބަލި) ފަދަ ސިއްހީ ނުރައްކާތެރި ހާލަތްތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެކެވެ.

ފިންލޭންޑްގެ ޓުރުކޫ ޕީއީޓީ ސެންޓަރާއި ޔޫކޭކޭ އިންސްޓިޓިއުޓްގެ ސައިންސްވެރިން ވަނީ، ކޮޅަށް ހުރުމާއި އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ ނުވަތަ ހަށިގަނޑުގެ އިންސިއުލިންއަށް އިޖާބަދޭ މިންވަރު ރަނގަޅުވުމާ ދެމެދު ގުޅުމެއް އޮންނަކަން ހޯދާފަ އެވެ.

އިންސިއުލިންއަކީ ހަށިގަނޑުގެ މެޓަބޮލިޒަމް ނުވަތަ ހަކަތަ އުފައްދާ ނިޒާމާއި ލޭގައި ހަކުރު ހުންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ހޯމޯންއެކެވެ. ނަމަވެސް، ބަރުދަން އިތުރުވުން ފަދަ ސަބަބުތަކާ ހުރެ ހަށިގަނޑުގައި އިންސިއުލިން މަސައްކަތްކުރާ ގޮތަށް ބުރޫއަރައި، އިންސިއުލިން ސެންސިޓިވިޓީ ދަށްވެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ޓައިޕް 2 ޑައިބެޓީސް ފަދަ ދިގު މުއްދަތުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެގެންދެ އެވެ.

Advertisement

ހަކުރުބަލި ތަހައްމަލު ކުރާ މީހުންނަށް ވާގިނެތުމާއި، ލޯ އަނދިރިވުމާއި، ކިޑްނީ ފެއިލްވުމުގެ އިތުރުން ހިތުގެ ބަލިތައް ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑެވެ. އަދި މިއީ އުމުރުން ދުވަސް ނުވަނީސް މަރުވުމަށް މެދުވެރިވާ ސަބަބެއްވެސް މެއެވެ. މުޅި ދުނިޔޭގައި ކޮންމެ 11 މީހަކުން އެކަކީ މި ބަލި ތަހައްމަލު ކުރަމުންދާ މީހެއް ކަމަށްވާއިރު، ކޮންމެ އަހަރަކު ދުނިޔޭގެ އެކި ކަންކޮޅުތަކުން 1.5 މިލިއަން މީހުން މި ބަލީގައި މަރުވެ އެވެ.

ކޮޅަށް ހުރުމުން އިންސިއުލިން އުފައްދައިދޭ މިންވަރު ރަނގަޅުވޭ

ކަސްރަތު ކުރުމަކީ ހަކުރުބަލީގެ އިތުރުން ގައިންގަޔަށް ނާރާ އެހެނިހެން ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް އެހީތެރިވެދޭ ކަމެއްކަން އެންމެންނަށް އެނގުނު ނަމަވެސް، ފިންލޭންޑްގައި ކުރިއަށްގެންދިޔަ މި ދިރާސާ ހާއްސަވަނީ ހަރަކާތްތެރިނުވެ ގިނައިރު އިށީނދެގެން ތިބުމުން އިންސިއުލިން އުފައްދާ މިންވަރަށް ކުރާ އަސަރުތަކަށް ބަލާފައިވާތީ އެވެ.

"ޖާނަލް އޮފް ސައިންސް އެންޑް މެޑިސިން އިން ސްޕޯޓް" ގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ މި ދިރާސާގެ ނަތީޖާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ގިނައިރު އިށީނދެގެން ތިބުމުގެ ބަދަލުގައި ދޭތެރެއަކުން ކޮޅަށް ތެދުވުމުން، އިންސިއުލިންގެ މަސައްކަތް ރަނގަޅުވެ އެވެ. މިއީ ޓައިޕް 2 ޑައިބެޓީސް ޖެހުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑު، ހަރަކާތްތެރިކަން ކުޑަ މީހުންގެ މެދުގައިވެސް ފާހަގަކުރެވުނު ކަމެކެވެ. މީހަކު އިށީނދެގެން ހުންނަ ވަގުތާއި، ހަރަކާތްތެރިވާ މިންވަރާއި، ދުޅަހެޔޮކަމުގެ ފެންވަރު ނުވަތަ ބަރުދަން ހުރި ގޮތަކަށް ބެލުމެއް ނެތި، ކޮޅަށް ހުރުމުން އިންސިއުލިންގެ މަސައްކަތަށް ހެޔޮ ބަދަލެއް އަންނަކަން ވަނީ ކަށަވަރުވެފަ އެވެ.

މި ދިރާސާގައި ބައިވެރިވި ތާރޫ ގާތުވެއިޓް "ސައިންސް ޑެއިލީ" އަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ، މީގެ ކުރިން މިފަދަ ގުޅުމެއް ހޯދިފައި ނުވާ ކަމަށެވެ. އަދި މި ހޯދުންތަކުގެ ސަބަބުން، ހާއްސަކޮށް ކަސްރަތު ކުރަންޖެހޭ މިންވަރަށް ކަސްރަތު ނުކުރެވޭ މީހުން، ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި އިށީނދެގެން ތިބުމުގެ ބަދަލުގައި ކޮޅަށް ހުންނަ ވަގުތު އިތުރުކުރުމަށް ހިތްވަރު ލިބޭ ކަމަށްވެސް އޭނާ ފާހަގަކުރި އެވެ.

ދުނިޔެއަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ބޮޑު މައްސަލައެއް

ހަކުރުބަލި، ހިތުގެ ބަލިތައް، ކެންސަރު، ވާގިނެތުން އަދި ފުއްޕާމޭގެ ބަލިތައް ފަދަ ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކަކީ މުޅި ދުނިޔޭގައިވެސް އިތުރުވަމުންދާ ބޮޑު މައްސަލައެކެވެ. މިކަމުގެ ސީރިއަސްކަން ބޮޑުކަމުން، އދ. ގެ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްގީގެ ލަނޑުދަނޑިތަކުގެ ތެރެއިން ތިންވަނަ ލަނޑުދަނޑީގައި ވަނީ، 2030 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ގައިންގަޔަށް ނާރާ ބަލިތަކުގައި އުމުރުން ދުވަސް ނުވަނީސް މަރުވާ މީހުންގެ އަދަދު ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް މަދުކުރުމަށް އަމާޒު ހިފާފަ އެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) އިން ހާމަކުރާ ގޮތުގައި، ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކާ ގުޅިފައިވާ މިފަދަ ބަލިތަކުގައި ކޮންމެ އަހަރަކު 41 މިލިއަން މީހުން މަރުވެ އެވެ. މިއީ މުޅި ދުނިޔޭގައި މަރުވާ މީހުންގެ 70 އިންސައްތައަށް ވުރެ ގިނަ އަދަދެކެވެ. މީގެ ތެރެއިން ތިންބައިކުޅަ ދެބައި މަރުވަނީ އާމްދަނީ ދަށް އަދި މެދު މިންވަރެއްގެ އާމްދަނީ ލިބޭ ގައުމުތަކުގަ އެވެ. މިއީ ފަގީރުކަމާއި ދިރިއުޅުމުގެ އާދަކާދަތަކާ ގުޅިފައިވާ ބަލިތަކާ ދެމެދު އޮތް ގުޅުން ހާމަކޮށްދޭ ކަމެކެވެ.

ސިއްހަތަށް ނުރަނގަޅު ކާނާ ކެއުމާއި، ދުންފަތުގެ އިސްތިއުމާލު ކުރުމާއި، ބަނގުރާ ބުއިމުގެ އިތުރުން، ކަސްރަތު ނުކުރުމަކީ މިފަދަ ބަލިތައް ޖެހުމަށް މެދުވެރިވާ މައިގަނޑު ހަތަރު ސަބަބެވެ. ހަރަކާތްތެރިވެ ނޫޅުމުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ އެކަށީގެންވާ ވަރަށް ކަސްރަތު ނުކުރުމުގެ ސަބަބުން އަހަރަކު ގާތްގަނޑަކަށް 1.6 މިލިއަން މީހުން މަރުވާ ކަމަށް އަންދާޒާ ކުރެވެ އެވެ.

މަައުލޫމާތު: ވޯލްޑް އިކޮނޮމިކް ފޯރަމް

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މުޒާހަރާ ކުރުމުން އެކްޓަރު އިމްރާން ޚާން އިންޑިއާއިން ބޭރުކުރަނީ

އިންޑިއާގެ އިލެކްޝަން ކޮމިޝަނާ ދެކޮޅަށް ކުރި ސިޔާސީ މުޒާހަރާއެއްގައި ބައިވެރިވެ، ވިސާގެ ގަވާއިދާ ޚިލާފުވުމުން އެމެރިކާގެ ރައްޔިތެއް ކަމަށްވާ އެކްޓަރު އިމްރާން ޚާން މި މަހުގެ 28 ގެ ކުރިން އިންޑިއާއިން ފުރުމަށް އަންގައިފިއެވެ. އޭނާ ގައުމުން ބޭރުކުރަން ނިންމީ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ސިޔާސީ ހަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވުން މަނާކުރާ ގާނޫނާ ޚިލާފުވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

ހިކޭ ބޭހުން ނިޔަފައްޗާއި އިސްތަށި ފޭބުމުގެ ފުރުސަތު އޮވޭ

ބަރުދަން ލުއިކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ "ޖީއެލްޕީ-1" ބޭސްތަކުގެ ސަބަބުން ނިޔަފަތި ނެއްޓުމާއި، ނިޔަފަތީގެ ކުލަ ބަދަލުވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވާކަމަށް އާ ދިރާސާއަކުން ވަނީ ދައްކާފައެވެ. މި ބޭސް ބޭނުންކުރާ މީހުންގެ މެދުގައި ނިޔަފަތީގެ މައްސަލަތައް ދިމާވުން ދެ ގުނަ އިތުރު ނަމަވެސް، މިއީ ސީދާ ބޭހުގެ ސަބަބުން ނުވަތަ ބަރުދަން ލުއިވުމާ ގުޅިގެން ދިމާވާ ކަމެއްތޯ ކަށަވަރުކުރުމަށް އިތުރު ދިރާސާތައް ބޭނުންވެއެވެ.

ފަލަސްތީނަށް އެހީވާތީ ސެލީ ރޫނީގެ ފޮތްތައް ޔޫކޭގައި ނުވިއްކޭނެ

މަޝްހޫރު ލިޔުންތެރިޔާ ސެލީ ރޫނީ ފަލަސްތީން އެކްޝަން ޖަމާއަތަށް މާލީގޮތުން އެހީތެރިވާތީ، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ގާނޫނުތަކާ ފުށުއަރާތީ އޭނާގެ ފޮތްތައް އެ ގައުމުގައި ވިއްކުން ހުއްޓާލައިފިއެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ ފޮތްތަކުން ލިބޭ ރޯޔަލްޓީ ފައިސާ ޓެރަރިސްޓް ޖަމާއަތެއްގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ބަޔަކަށް ދިނުމަކީ ޖިނާއީ ކުށަކަށް ވެދާނެތީ، ޕަބްލިޝަރާ މަޝްވަރާކުރުމަށްފަހުގައެވެ. މީގެ ސަބަބުން އިނގިރޭސިވިލާތުގައި އޭނާގެ ފޮތްތައް ސަޕްލައިކުރުމާއި އީ-ބުކް ވިއްކުން މިހާރު ވަނީ މެދުކަނޑާލާފައެވެ.

އިޒްރޭލަށް ތާއީދުކުރާތީ ބޮޗެލީގެ ކޮންސަޓް ހުއްޓުވަން ގޮވާލައިފި

އިޓަލީގެ ލަވަކިޔުންތެރިޔާ އެންޑްރިއާ ބޮޗެލީ އިޒްރޭލަށް ތާއީދުކުރާތީ، އިންޑޮނޭޝިއާގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ އޭނާގެ ކޮންސަޓްތައް ކެންސަލްކުރުމަށް އެ ގައުމުގެ އެންމެ މަތީ އިސްލާމީ ކައުންސިލުން ގޮވާލައިފިއެވެ. އެ ކައުންސިލުން ބުނާގޮތުގައި އިޒްރޭލުގެ އަސްކަރިއްޔާއަށް ފަންޑު ހޯދައިދިނުމުގައި ބައިވެރިވެފައިވާ ފަރާތަކަށް ފުރުސަތު ދިނުމަކީ އިންޑޮނޭޝިއާގެ ގައުމީ މިންގަނޑުތަކާއި ދީނީ އިރުޝާދުތަކާ ޚިލާފު ކަމެކެވެ.

ރަސެލް ބްރޭންޑްގެ ރޭޕް މައްސަލައިގެ ޝަރީއަތް ފަށައިފި

ރަސެލް ބްރޭންޑްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ރޭޕް ކުރުމާއި ޖިންސީ ގޯނާގެ ގިނަ ދައުވާތަކެއްގެ ޝަރީއަތް އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ކޯޓެއްގައި ފަށައިފިއެވެ. 1999 އިން 2009 އާ ދެމެދު ހަ އަންހެނަކަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރި ކަމަށް ކުރެވޭ މި ތުހުމަތުތަކަށް އޭނާ އިންކާރު ކުރާއިރު، ޕްރޮސެކިއުޓަރުން މިހާރު ދަނީ މައްސަލައިގެ ބަޔާންތައް ހުށަހަޅަމުންނެވެ.

4،700 އަހަރުވީ ޝިޕްރެކެއް ތުރުކީއިން ފެނިއްޖެ

ތުރުކީގެ އަންޓަލްޔާ އައްސޭރިފަށުން 4،700 އަހަރުވީ ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ޝިޕްރެކްގެ ބައިތައް ފެނިފައިވާ ކަމަށް އާސާރީ މާހިރުން ހާމަކޮށްފިއެވެ. ކަނޑުގެ 30 މީޓަރު އަޑިން ފެނުނު މި ވިޔަފާރި އުޅަނދުން މަށިން ހަދާފައިވާ ގިނަ އަދަދެއްގެ މުދާ ރައްކާކުރާ ތަކެއްޗާއި ހިލަ ނަގިލިތަކެއް ފެނިފައިވާއިރު، މިއީ މިސްރުގެ ޕިރަމިޑްތައް ބިނާކުރި ދުވަސްވަރުގެ އުޅަނދެއް ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ޓޫޕަކް ޝަކޫރު މަރާލުމުން އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް

މަޝްހޫރު ރެޕް ފަންނާނު ޓޫޕަކް ޝަކޫރު މަރާލުމުގެ މޭސްތިރިޔާގެ ގޮތުގައި ކުށް ސާބިތުވި ކުރީގެ ގޭންގު ލީޑަރު ޑުއޭން "ކެފީ ޑީ" ޑޭވިސްގެ މައްޗަށް އުމުރު ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމެއް އިއްވުމަށް ތައްޔާރުވެއްޖެއެވެ. މިއީ 1996 ވަނަ އަހަރު ހިނގި މި މަރުގެ މައްސަލައިގައި ގާތްގަނޑަކަށް ތިން ދަހަރު ފަހުން ދައުވާ އުފުލި ކުށް ސާބިތުވި ހަމައެކަނި މީހާއެވެ. ޑޭވިސްގެ މައްޗަށް މި ކުށް ސާބިތުވީ ޓޫޕަކްގެ ފަރާތުން އޭނާގެ އާއިލާ މީހަކަށް ލިބުނު އަނިޔާއެއްގެ ބަދަލުހިފުމަށް މި މަރު ރޭވިކަން ހާމަވުމާ ގުޅިގެންނެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox