ނައިބޮލީގެ ހިއްސުތަކާއި ދަރިފަސްކޮޅު އިތުރުވުން

ނައި ބޮއްޔެއް

ނައި ބޮއްޔެއް

ކުރީގެ ބަޔާ ގުޅޭ

ލޯ

ޖަނަވާރުންގެ ތެރެއިން ބައެއް ޖަނަވާރުންނަށް ބާރުގަދަ ލޮލެއް ލިބިފައި ވިޔަސް ކަށިނުލާ (މޮލަސްކްސް) ގެ ބާވަތްތަކަށް ލިބިފައިވާ ލޮލަކީ މާ ބާރުގަދަ ލޮލެއް ނޫނެވެ. އަދި އެހެނިހެން ޖަނަވާރުގެ ލޮލުގައި ހުންނަ ކޮއި ނުވަތަ ލެންސެއް ވެސް ނައިބޮލީގެ ލޮލަކު ނުހުރެ އެވެ. ކަޅީގެ ބަދަލުގައި މި ސޮރުމެންގެ ލޮލުގައި ހުންނަނީ ހިމަ ލޯވަޅެކެވެ. މި ލޯވަޅުން ވަންނަ އަލީގެ އެހީގައި ލޮލުގެ ބޭނުން ކުރެއެވެ. މީގެ ލޯ މަސައްކަތް ކުރަނީ ޕިންހޯލު ކެމެރާއެއް މަސައްކަތް ކުރާގޮތަށެވެ. މިބާވަތުގެ ތަކެތި ލޯ ބޭނުން ކުރިޔަސް ނައިބޮއްޔަކީ ސިކާރަކުމުގައި ލޮލުގެ ބޭނުންކުރާ މަހުލޫގެއް ނޫނެވެ.

Advertisement

ވަސްބެލުން

ނައިބޮލީގެ ހިއްސުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ބާރުގަދަ ހިއްސަކީ ވަސްބެލުމުގެ ހިއްސެވެ. މި ހިއްސުގެ އެހީގައި ކާނާގެ ބާވަތްތައް ހޯދުމާއި އަދި މިސޮރުމެންގެ ބައިވެރިޔާ ހޯދައި ދެނެގަންނަނީވެސް ވަސްދެނެގަތުމުގެ ހިއްސުގެ އެހީގައެވެ.

ދަރިފަސްކޮޅު

ނައިބޮލީގެ އުމުރުން 5 އަހަރާއި 15 އަހަރާއ ދެމެދުގެ މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ފުރާވަރަށް އަޅައިގަނެ އެވެ. އެއަށް ފަހު ބައިވެރިޔާ ހޯދާ ބައްދަލުކޮށް ފިރިހެން ނައިބޮލީގެ ފައިތަކުގެ ތެރެއިން ހަތަރު ފަޔަކުން އަންހެން ބޮއްޔަށް ދަރިފަނި ފޮނުވާލަ އެވެ. ނައިބޮއްޔަކީ ބިސްއަޅާ ބޮއްޔެއްކަމުން ބިސްއަޅަންވުމުން ކަނޑުގެ ގާތަށް އުފެދިފައި ހުންނަ ހިސާބަށް ތިލަވެ ގާތަކުގެ ތެރެއިން ރައްކާތެރި ތަނެއް ހޯދާ އެތަނަށް ބިސްއަޅަ އެވެ. ނައިބޮލި އާންމުކޮށް އަޅަނީ އަހަރަކު 12 ބިހެވެ. މި ބިސްތައް ދަރިމައިވެ ވިހަނީ 8 މަހާއި 12 މަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބިހެއްގައި ހުންނަނީ 3.8 ސެންޓިމީޓަރެވެ. ބިސްތައް ދަރިމައިވެ ވިހާއިރު ޅަބޮލިތަކުގެ ޑައިމީޓަ ހުންނަނީ 2.5 ސެންޓިމީޓަރެވެ. ވިހާއިރު ޅަ ބޮލީގެ އެތެރޭގައި ހުންނަނީ 7 ބެއްދުން ނުވަތަ ނައިބޮލި ކަރެވެ. މިބައިތައް ގިނަވަނީ އުފެދި ބޮޑުވަމުން އަންނައިރުގަ އެވެ. މި ސޮރުމެން ކަނޑު ތެރޭގައި ދަތުރު ކުރަނީ ކަނޑުގައި އަޅާ އޮއިވަރާ އެއްގޮތަށެވެ. ކައިބޮއިއުޅެނީ ފަނިފަކުސާގެ ވައްތަރުތަކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ނައިބޮއްޔެއް ބޮޑުވަނީ 8 އިންޗި (20 ސެންޓިމީޓަރު) އަށެވެ. އަދި ދުނިޔޭގައި އުޅެނީ 20 އަހަރެވެ.

ފީނުން

އަޅުގަނޑުމެން މިދެކޭ އާދަޔާޚިލާފު ބާރަށް ދަތުރުކުރާ ޖެޓުފަދަ ތަކެތި ދަތުރު ކުރަނީ ނައިބޮލި ދަތުރުކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ނިޒާމު ބޭނުން ކޮށްގެންނެވެ. ބޮލި ދަތުރު ކުރުމަށްޓަކައި ބޮލީގެ ފައިތަކުގެ ކައިރީގައިވާ ކުޑަހޮޅިއަކުން ވަރަށް ބާރަށް ފެންފޮނުވާލައެވެ. މި ހޮޅިން މިގޮތަށް ފެންފޮނުވާލުމުން އޭގެ އަނެއްކޮޅަށް ބޮލި ދަތުރުކުރެއެވެ. މިކަމަށް މި ބޮލި ބޭނުންކޮށް އުޅެނީ ވަރަށް ކުޑަކުޑަ ހަކަތައެކެވެ.

ދިރިއުޅޭ ފުންމިން

ނައިބޮލި ދިރިއުޅެނީ ޕެސެފިކް ކަނޑާއި އިންޑިޔާ ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައެވެ. މިސޮރުމެން ދުވާލުގެ ވަގުތުތައް ހޭދަކުރަނީ 600 ފޫޓާއި 2000 ފޫޓް (180މީޓަރާއި 600 މީޓަރު) ގެ ފުންމިނުގަ އެވެ. ނަމަވެސް ދުވާލުގެ އަލިކަން ފިލައި ރޭގަނޑުވުމުން 300 ފޫޓް (90 މީޓަރު) ގެ މައްޗަށް ތިލަވެ, ކާނާ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. އަދި ކާނާ ހޯދުމުގައި ދުސްމަނުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތް ވުމަށް އަބަދުވެސް ސަމާލުވެއެވެ.

މިސޮރުމެން ދިރިއުޅެނީ 25 ޑިގްރީ އަށްވުރެ ފިނި މާޙައުލެއްގަ އެވެ. އަދި ކަނޑުގެ ފިއްތުމުގެ ސަބަބުން 2600 ފޫޓު (800 މީޓަރު) އަށްވުރެ އަޑިއަކަށް ނުދެވެއެވެ. އެއަށްވުރެ އަޑިއަށް ހިނގައްޖެނަމަ އޭގެ ހަރު ހިލަ ތޮށިގަނޑު ހަލާކުވެ ކުދިކުދި ވެއެވެ. ނައިބޮލި އާންމުކޮށް ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ދަތުރުކޮށް އުޅެނީ 6 ކިލޯމީޓަރުގެ ރާސްތާއެއް ކަމަށް ވެއެވެ.

ބައްޓަމާއި ސިފަ

ނައިބޮލީގެ އޮޅާފައިވާ ތޮށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި ބޮލީގެ މަސްގަނޑު އޮންނަނީ ބޮލީގެ ފަހަތުގައިވާ އެންމެ ފަލަބައިގައެވެ. ނަމަވެސް ބޮލީގެ ވަރުގަދަ ތޮށިގަނޑުގެ ސަބަބުން ދުސްމަނުގެ ކިބައިން މަސްގަނޑު ސަލާމަތް ކޮށްދެއެވެ. އެހެން ބޮލިތަކާއި އަދި މޫދުގައި ދިރިއުޅޭ މައިބަދަ ނެތް ޖަނަވާރުންނާ ނައިބޮލި ތަފާތުވާ އެއްމެ ބޮޑު އެއްސަބަބަކީ ބޮލިން ބޭރަށް ހުންނަ ފައިތަކެވެ. މި ފައިތަކުގެ އަދަދު ގުޅިފައިވަނީ ބޮލީގެ ވައްތަރުތަކާއެވެ. މިވައްތަރުގެ ނައިބޮލީގައި މީގެ 90 ފައި ހުރެއެވެ. މި ފައިތައް އަތުރާލެވިފައިވަނީ މަސްގަނޑުގައިވާ ދެ ވަށްބުރުގެ ތެރޭގައެވެ. ބޯވައާއި ބޯވަދިލަމަހުގެ ފައިތަކުގައި ހުންނަ ތަތްކުރާ ފިތްތަކެއް ނައިބޮލީގެ ފައިތަކަކު ނުހުރެއެވެ.

މި ސޮރުމެންގެ ހަރު ތޮށިގަނޑު އުފެދިފައިވަނީ މެދުން ފެށިގެން އޮޅަމުން އައިސްފައިވާ އެއްކޮޅު ފަލަ ހޮޅިއެއް ގޮތަށެވެ. މި ބޮލި ނުވަތަ ހޮޅީގެ ތެރޭގައި ރަނގަޅަށް ވައި ބަންދުކޮށްލެވޭ ގޮތަށް ހުންނަ 30 ބައި (ނައިބޮލިކަރު) ހުރެއެވެ. މިބައިތައް ވަކިކޮށްފައިވަނީ ބޮލީގެ އެނބުރުމުގެ ބައްޓަމަށް ވާ ގޮތަށް ހުރަހަށް ހުންނަ ހުރަސް ތަކަކުންނެވެ.

އެކިފުންމިނުގައި ބޮލި އުޅޭއިރު ބޭނުންވުމުން އެބައިތަކަށް ވައި ޖެހުމާއި ވައި ދޫކުރުމުގެ ނިޒާމު ހަމަޖެހިފައި ހުރެއެވެ. އެހެންކަމުން ރޭގަނޑު މައްޗަށް އަރަންވުމުން އެބައިތަކަށް ވައިޖަހަައި މައްޗަށް އަރަން ބޭނުން ކުރެއެވެ. އަދި ފެނުގެ ތެރޭގައި ތެދަށް ހުރުމަށްވެސް މިބައިތަށް ބޭނުން ކުރެއެވެ.

ނުރައްކާ

ޤުދުރަތީ މާޙައުލުގައި މި ސޮރުމެންގެ ދުސްމަނުންގެ ތެރޭގައި ވެލާ ކަހަނބާއި މިޔަރާއި ރޮނޑުގެ ބާވަތްތައް ހިމެނެއެވެ. އެތައް ސަބަބަކާ ހުރެ މިފަދަ ދިރުންތަކަށް އަބަދުވެސް އަންނަނީ ތަފާތު ގޮންޖެހުންތައް ކުރިމަތި ވަމުންނެވެ. މި ގޮތުން ދިރޭތެކެތި ގެންގުޅޭ މީހުން ފެންގަނޑުގަނޑުގައި ގެންގުޅެން ހިފުމާއި ސީފުޑެއްގެ ގޮތުގައްޔާއި ގަހަނާ ފަދަ ތަކެތި ތައްޔާރުކުރާ މީހުން ހިފާ ހިފުން ފާހަގަކޮށް ލެވެއެވެ. ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި އެއްއަހަރާއި ދެއަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަހާސް ބޮލި ހިފާ މަރާ ތޮށިނަގާފައި ވެއެވެ. އަޖައިބުތަކުން ފުރިގެންވާ މިރީތި ބޮލި ޙިމާޔަތް ކުރުމުގެ ގޮތުން 1987 ވަނަ އަހަރުން ފެށިގެން ވަނީ އެކިއެކި ބޭނުންތަކަށް ޤައުމުތަކުން ބޭރުކުރުން މަނާ ކުރެވިފައެވެ. މިކަމުގައި އަހަރުމެން ވެސް ބައިވެރިވެ އެއްބާރުލުމުގެ ގޮތުން ކުރެވިދާނެ އެއްކަމަކީ މި ބޮލިން ހަދާފައިވާ ތަކެތި ގަނެ ބޭނުން ނުކުރުމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox