ނުސާފު ވައިން ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވޭ

Jan 19, 2026, 7:38 AM
ނުސާފު ވައިން ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވޭ

ވިހަ ދުމުން ތަޣައްޔަރުވެފައިވާ ވައިގެ ތެރެއަށް ނޭވާލުމަކީ، ފިރިހެނުންނަށް ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އިތުރުވާ ކަމެއް ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފިއެވެ. ވައި ނުސާފުކުރާ ވިހަ މާއްދާތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ނުރައްކާތެރި އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަކުރެވިފައިވަނީ ކާރުތަކާއި އެއްގަމު އުޅަނދުތަކުން ބޭރުވާ ދުމުގައި އެކުލެވޭ ނައިޓްރޭޓް ކިޔާ މާއްދާއެވެ.

އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ޑެއިލީ މެއިލް ނޫހުގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ވިހަ ދުމުގެ ސަބަބުން ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑީ އާބަން (އާބާދީ ގިނަ އަދި އިމާރާތްތަކާއި އެއްގަމު އުޅަނދުތަކާއި ސިނާއީ މަސައްކަތްތައް ގިނަ) ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ފިރިހެނުންނަށެވެ. އޭގެ އިތުރުން ރޭލު މަގުތަކާއި ހައިވޭތަކާއި ގިނައިން އެއްގަމު އުޅަނދު ދުއްވާ ބޮޑެތި މަގުތަކުގެ ކައިރީގައި ދިރިއުޅޭ ފިރިހެނުންނަށް ވެސް މި ނުރައްކާ އެހާމެ ބޮޑެވެ.

ދިރާސާތައް ދައްކާ ގޮތުން، ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހިގެން އިނގިރޭސި ވިލާތުން އެކަނި ވެސް އަހަރަކު 12000 ފިރިހެނުން މަރުވެއެވެ. އެހެންކަމުން، މި އައު ދިރާސީ ހޯދުމުގެ ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު، މީހުން ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދުތަކުގެ ޖައްވު ނުސާފުވާ މައްސަލަ ހައްލުކުރުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަށް، ސައެންސްވެރިންނާއި ސިއްހީ މާހިރުން ވަނީ ގޮވާލައިފައެވެ.

Advertisement

މި ދިރާސާ ހަދާފައިވަނީ އިނގިރޭސި ވިލާތުގެ ގާތްގަނޑަކަށް 220000 ފިރިހެނުންގެ ސިއްހީ ރެކޯޑްތަކުން ފެންނަންހުރި މައުލޫމާތުތައް ތަހުލީލުކޮށްގެންނެވެ. މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ފިރިހެނުންނަށް ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހޭ ނިސްބަތަށް ބަލާއިރު، ވައި ސާފު ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ފިރިހެނުންނަށް ވުރެ، ވައި ނުސާފު ސަރަހައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ފިރިހެނުންނަށް ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ 6.9 އިންސައްތަ އިތުރެވެ. އަދި އެ ބަޔަކު ދިރިއުޅޭ ސަރަހައްދެއްގައި ވައި ނުސާފުވެފައިވާ ނިސްބަތަކުން، އެ ސަރަހައްދެއްގެ ފިރިހެނުންނަށް ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހުމުގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވާ ކަމަށް ވެސް މި ދިރާސާއިން ދެއްކިއެވެ.

މި ކަމުގައި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ދައުރެއް އަދާކުރާ މާއްދާއަކީ ކާރުތަކުގެ ދުމުގައި އެކުލެވޭ ނައިޓްރޭޓް އެވެ. ނައިޓްރޭޓްގައި ހިމެނޭ ނައިޓްރޯޖަން، ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ހަށިގަނޑަށް އެތެރެވެ، އެމީހެއްގެ ލޭގެ ތެރެއަށް ފޭދިގެން ދިޔުމުން ކެންސަރު ސެލް އުފެދި ބޮޑުވުމަށް އިތުރު އެހީއަކަށްވެއެވެ. އިނގިރޭސި ވިލާތުގައި ހެދި މި ދިރާސާގެ އަމާޒަކީ ވައި ނުސާފުވުމާއި ޕްރޮސްޓޭޓް ކެންސަރު ޖެހުމާ ދެމެދުގައިވާ ގުޅުން ދެނެގަތުމެވެ.

މީގެ ކުރިން ހަދާފައިވާ ދިރާސާތަކުގައި މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި އަމާޒުކޮށްފައިވަނީ ވައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ޕީއެމް2.5 (PM2.5) ކިޔާ ގެދަބުޅީގެ އެތިކޮޅުތަކުން އިންސާނުންގެ ސިއްހަތަށް ލިބޭ ގެއްލުންތައް ދެނެގަތުމަށެވެ. ޕީއެމް2.5 ކިޔަނީ ވައިގެ ތެރޭގައި އެކުލެވޭ ކުނޑީގެ ތެރެއިން 2.5 މައިކްރޯމީޓަރު ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ކުދި އެތިކޮޅުތަކަށެވެ. މިއީ އިންސާނުންގެ ބޮލުގެ އިސްތަށްޓަށް ވުރެ ހިމަ، އަދި ނޭވާލާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ފަސޭހަކަމާއެކު ފުއްޕާގެ ތެރެއަށް އެތެރެވާ އެތިކޮޅުތަކެކެވެ.

އާންމު ގޮތެއްގައި މި ބާވަތުގެ ގެދަބުޅި ވައިގެ ތެރެއަށް ބޭރުވަނީ ކާރުތަކުގެ ދުންހޮޅިތަކުންނާއި ސިނާއީ ކާރުހާނާތަކާއި ދަނޑުވެރިކަމުގައި ބޭނުންކުރާ މެޝިންތަކާއި ގޭބިސީތަކުގައި ތެޔޮ އެންދުމުންނެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

"ކީއްވެ؟" ޓިކެޓް ވިއްކަން ފަށައިފި

ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" ގެ ޓްރެއިލަރ އާންމުކޮށް، އޮލިމްޕަސް ކައުންޓަރާއި ވެބްސައިޓް މެދުވެރިކޮށް ފިލްމުގެ ޓިކެޓް ވިއްކަން މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ރީކޯ މޫސާ މަނިކު ލީޑް ރޯލުން ފެންނަ، އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމު ޕްރިމިއަރ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 25 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އާއިލީ އަދި ލޯބީގެ މައްސަލަތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ މި ފިލްމުން ދިވެހި ސިނަމާގެ މަޝްހޫރު ގިނަ ތަރިންތަކެއް ފެނިގެންދާނެއެވެ.

ޕެޓްރިކް ސްޓެވާޓް އުމުރުން 86 އަހަރުގައި މަރުވެއްޖެ

'ސްޓާ ޓްރެކް' އަދި 'އެކްސް-މެން' ފަދަ ފިލްމުތަކުން މަގުބޫލުކަން ހޯދި އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ސަރ ޕެޓްރިކް ސްޓެވާޓް، އުމުރުން 86 އަހަރުގައި ލޮސް އެންޖެލިސްގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. އޭނާ ނިޔާވީ އަލްޒައިމާ އަދި ޑިމެންޝިއާ ބަލީގައި އުޅުމަށްފަހު ކަމަށްވާއިރު، އޭނާއަކީ ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ކޮށްދިން ޚިދުމަތްތަކަށް "ސަރ" ގެ ލަގަބުވެސް އަރުވާފައިވާ ފަންނާނެކެވެ.

ހޭޑަން ޕެނެޓިއޭ މަރުވީ މަސްތުވާތަކެތި އޯވަޑޯޒްވެގެން

އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު އެކްޓްރެސް ހޭޑަން ޕެނެޓިއޭ މަރުވީ މަސްތުވާތަކެތި އޯވަޑޯޒްވެގެން ކަމަށް ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުން ކަނޑައަޅައިފިއެވެ. މެޑިކަލް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ފެންޓަނީލް އާއި ޒެނެކްސް ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބާވަތްތައް ފެނިފައިވާއިރު، އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ލިބިފައިވާކަމުގެ ނިޝާނެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

ޖޯޖް މައިކަލްގެ ތަކެތި ނީލަން ކިޔުމުން ހިޔާލު ތަފާތުވެއްޖެ

މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ޖޯޖް މައިކަލްގެ ބައެއް އަމިއްލަ ތަކެތި ނީލަން ކިޔަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އޭނާގެ އެސިސްޓެންޓް ސިއޯބާން ބެއިލީގެ އާއިލާއާއި ސިއޯބާންގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާއާ ދެމެދު ބޮޑު ހިޔާލުތަފާތުވުމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ސިއޯބާންގެ އާއިލާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މި ތަކެތި ވިއްކާލުމަކީ އޭނާގެ ހަނދާނަށް ކުރެވޭ އިހުތިރާމް ކުޑަ އަމަލެއް ކަމަށާއި، ސިއޯބާން ބޭނުންވީ އެ ތަކެތި އާއިލާގެ ކުދިންނަށް ދިނުމަށެވެ.

ހުއްދަނެތި ލަވަ ބޭނުންކުރުމުން ޓްރަމްޕްގެ ޓީމްއާ ދެކޮޅަށް ކޯޓަށް

ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ކެމްޕޭން ރެލީއެއްގައި ފަންނާނު ނީލް ޔަންގްގެ ލަވައެއް ހުއްދަނެތި ބޭނުންކުރި މައްސަލައިގައި، ކޮޕީރައިޓަށް އަރައިގަތްކަމަށް ބުނެ 10 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދައުވާއެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ. މި ދައުވާގައި ބުނެފައިވަނީ އޯހިއޯގައި ބޭއްވި ސިޔާސީ ހަރަކާތެއްގައި އެ ލަވަ ޖަހާފައިވަނީ ގާނޫނީގޮތުން ހޯދަންޖެހޭ "ޕަބްލިކް ޕާފޯމަންސް ލައިސަންސް" ނުވަތަ ފަންނާނުގެ ހުއްދަ ނެތި ކަމަށެވެ.

އާ ބާވަތެއްގެ ޑައިނަސޯއެއްގެ ކަށިގަނޑު 47 މިލިއަން ޑޮލަރަށް

ކުރިން ޓީ-ރެކްސްގެ ބާވަތެއް ކަމަށް ހީކުރެވުނު، ނަމަވެސް އާ އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ "ޖޯޑީ" ނަމަކަށް ކިޔާ ޑައިނަސޯއެއްގެ ކަށިގަނޑު 47.3 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ނިއުޔޯކްގައި ވިއްކާލައިފިއެވެ. މިއީ އަންދާޒާކުރި އަގަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަގަކަށް ވިއްކާލި، ސައިންސްވެރިންނަށް މިހާތަނަށް ފެނިފައިވާ "ނެނޯޓައިރަނަސް" އާއިލާގެ މަދު ކަށިގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރިހަމަ އެކައްޗެވެ. މިފަދަ ތާރީޚީ ތަކެތި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ވިއްކުމާ މެދު ސައިންސްވެރިންގެ މެދުގައި ބަހުސްތަކެއް ކުރެވެމުންދާއިރު، މި ކަށިގަނޑު ގަތް ފަރާތެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

މެކްލްމޯގެ "ފްރީ ޕަލެސްޓައިން" ޝޯތައް ފަށައިފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާއިން އުނިކުރި ރެޕް އާޓިސްޓް މެކްލްމޯ، އޭނާގެ އަމިއްލަ "ފްރީ ޕަލެސްޓައިން" ޓުއާ އަޔަލޭންޑްގެ ޑަބްލިންގައި ކާމިޔާބުކަމާއެކު ފަށައިފިއެވެ. ގިނަ ފަންނާނުންތަކަކާއެކު ބޭއްވި މި ޝޯއިން ލިބޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހަދިޔާކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox