ކިމް އާއި މުއިއްޒު: ތައުރީފާއި ސަނާ ލިބިވަޑައިގަތުމަށް ލޯބި ކުރައްވާ ދެ ލީޑަރުން

ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވެރިކަން ކުރާ ޕީޕަލްސް ނެޝަނަލް ކޮންގްރެސްގެ މެންބަރުން ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ދެކެ ލޯބިވާ މިންވަރު ސިފަކޮށްދިނުމަށް، އެ ޕާޓީގެ ލީޑާޝިޕް މެމްބަރު އިބްރާހިމް ފަލާހު ވިދާޅުވީ، އެމަނިކުފާނުގެ ނަން ގެނައުމުން މެންބަރުން އަތްތިލަބަޑިޖެހީ ނޯތު ކޮރެއާގައި ޑިކްޓޭޓަރު ކިމް ޖޮން-އުން އަށް ތަރުހީބު ދޭން އަތްތިލަބަޑިޖަހާ ގޮތަށް ކަމަށެވެ. 

"އަޅުގަނޑުމެންގެ މިއަދުގެ ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ ނަން އަޅުގަނޑު ގެނައީމަ ތިބޭފުޅުން އަތްޖައްސަވާއިރު ވަރަށް ލޯބިން އެއްކަލަ ކޮންމެވެސް އުތުރު ކޮރެއާއެއްތޯ ކޮންމެވެސް ކޮރެއާއެއްގައި ޖަހާނެ އެގޮތަށް. ވަރަށް ރީތި އެނގޭތޯ އެ ގޮތް،" ރޭ ބޭއްވި ޖަލްސާއެއްގައި ފަލާހު ވިދާޅުވި އެވެ. 

ނޯތު ކޮރެއާގައި އަތްތިލަބަޑިޖަހާ ގޮތް އެންމެނަށް ރީތި ނުވެދާނެ އެވެ. އެކަމަކު ފަލާހުގެ ވާހަކަ ހުރި ގޮތަށް، ނޯތު ކޮރެއާގައި އަތްޖަހަނީ އާދައިގެ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. ނޯތު ކޮރެއާގައި އަތްޖަހަނީ މީހާ ދިރިހުންނާށެވެ. އަތްޖަހާ ގޮތަކުން، ނުވަތަ ނުޖެހުމުން، ނުވަތަ އަތްޖެހުމުގައި ދައްކަންޖެހޭ ފޯރި އެ މީހެއްގެ ކިބައިން ނުފެނުމަކީ މަރާ ކުރިމަތިލާންޖެހިދާނެ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. 

"އަތްތިލަބަޑިނުޖަހައިފިިއްޔާ، ނޫނީ ނިދިއްޖެއްޔާ ބަލާނީ ތިއީ ކިމް ޖޮން-އުންގެ ފިގުހު [ގަބޫލުކުރުންތައް] ގަބޫލު ނުކުރާ މީހެއްގެ ގޮތުގައި. އަތްޖަހަންޖެހޭނެ، މަރުވާން ބޭނުން ނޫނިއްޔާ. 'ދިގު އުމުރެއް ދެއްވާށި' އޭ ގޮވަން ޖެހެނީ، އެހެން ނުގޮވައިފިއްޔާ މަރާލަފާނެތީ،" ނޯތު ކޮރެއާއިން ފިލި މީހަކު 2015 ވަނަ އަހަރު ސްކައި އަށް ދިން އިންޓަވިއުއެއްގައި ބުނެފައިވެ އެވެ. 

ނޯތު ކޮރެއާގެ ޑިކްޓޭޓަރު ކިމް އަދި ގައުމީ ދީން "ޖޫޗޭ"

ކިމް ޖޮން-އުން އަކީ ހަމައެކަނި ނޯތު ކޮރެއާގެ ސުޕްރީމް ލީޑަރެއް ނޫނެވެ. އޭނާއަކީ ދުނިޔެއަށް މިސާލަކަށް ހުރި ނުބައި، ނުލަފާ މީހެކެވެ. ނޯތު ކޮރެއާގައި އިންސާނަކު އުފަންވާ ހިސާބުން، އޭނާގެ ސިކުނޑި ބައްޓަން ކުރަނީ އަޅުވެތިކަމަށް ތަބާވާށެވެ. 

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިއްޒަތްތެރި ރައީސް މުއިއްޒާއި ނޯތު ކޮރެއާގެ ޑިކްޓޭޓަރު ކިމް ޖޮން-އުންއާ ފަލާހު އަޅާކިޔުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ގޯހަކީ، ކިމް އޭނާގެ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް މަޖުބޫރު ކުރާ ދީނެވެ. 

ނޯތު ކޮރެއާގެ ރަސްމީ ދީނަކީ "ޖޫޗޭ" އެވެ. މި ދީނުގެ ހުރިހާ ކަމެއް ވެސް ބައްޓަންކޮށްފައި ވަނީ ކިމް ޖޮން-އުން އާއި އޭނާގެ އާއިލާއަށް އާރާއި ބާރުގައި ދެމި ހުރެވޭނެ ގޮތަށެވެ. އެ ދީނުގައި ކިމްއަކީ ކަލެއްގެ ސިފަތައް ލިބިގެންވާ މީހެއް ކަމަށް ބުނެދެ އެވެ. 

"ނޯތު ކޮރެއާގެ ދީނުގައި މި ވިސްނައިދެނީ، އިންސާނުންނަށް ބޭނުމެއް ނުވެޔޭ ކަލަކު، ކިމްގެ އާއިލާ އިންސާނުންނަށް ފުދެޔޭ،" ނޯތު ކޮރެއަން ފިލޮސޮފީގެ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޑޮން ބޭކާ ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. 

ނޯތު ކޮރެއާގެ ރައްޔިތުންނަށް އެ ގައުމުގެ ދައުލަތުން ވިސްނައިދީފައި އޮންނަނީ ކަލާންގެވަންތަ ބައެއް ސިފަތައް ކިމް ޖޮން-އުންއަށް ލިބިގެންވާ ކަމަށެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެންމެ ބޮޑަށް ފަތުރާ ޕްރޮޕެގެންޑާއަކީ މޫސުން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމުގެ ބާރު ކިމްއަށް ލިބިފައިވާ ކަމަށް ބުނެ ފަތުރާ ވާހަކަ އެވެ. 

އޭގެ އިތުރުން، ކިމްގެ ބައްޕަ އާއި ނޯތު ކޮރެއާގެ ފައުންޑަރު ކިމްގެ ކާފަ ވަޅުލާފައިވާ ތަނަކީ ނޯތު ކޮރެއާގެ އެންމެ މުގައްދަސް ފައްޅި އެވެ. އެތަނަށް ގޮސް މަހާނަށް ސަޖިދަޖައި، ވާގިއަށް އެދި އުޅެ އެވެ. 

މަޖުބޫރުގެ އަތްތިލަބަޑި އަދި ވަނދުކޮށް އަތްޖެހުމުން މަރާލި ބޮޑުބޭބެ

ސެޕްޓެމްބަރު 28، 2010، ގައި ނޯތު ކޮރެއާގެ ސްޓޭޓް ޕާޓީގެ އިސް މަގާމަށް ކިމް ޖޮން-އުން ހޮވުމުން އެ ބައްދަލުވުން ކުރިއަށްދިޔަ ތަން ގުގުމައިގެންދިޔައީ އަތްތިލަބަޑީގެ އަޑުންނެވެ. 

އެކަމަކު، ކިމް ޖޮން-އުންއަށް ފާހަގަވީ އޭނާގެ ބޮޑުބޭބެ، ޖަން ސޮން ތައެކްގެ އުޅުން ހުރި ގޮތެވެ. ކިމް ޖޮން-އުން މަގާމަށް ހޮވުމުން މަރުހަބާ ކިޔަން އޭނާ ގޮނޑިން ތެދުވީ ގަޔާނުވާ ކަހަލަ ގޮތަކަށް ކަމަށް ނޯތު ކޮރެއާގެ ދައުލަތުގެ ޓީވީ އިން ބުންޏެވެ. އަދި އޭނާ އަތްތިލަބަޑިޖެހީ ނިކަން ވަނދުކޮށް ކަމަށް ވެސް ޓީވީ އިން ބުންޏެވެ. 

އެހާތަނަށް ތައެކްއަކީ ކިމްއަށް ފަހު ނޯތު ކޮރެއާގެ ދެ ވަނައަށް އެންމެ ބާރުގަދަ ލީޑަރެވެ. ނަމަވެސް ކިމްއަށް ފެނުނީ، ތައެކްއަށް ހައްގު އަދަބަކީ މަރު ކަމަށެވެ. އޭނާ މަރާލުމަށްފަހު ނޯތު ކޮރެއާގެ ސްޓޭޓް ޓީވީ އިން ވަނީ އޭނާގެ މައްޗަށް އެތައް ތުހުމަތުތަކެއް އަމާޒުކޮށްފަ އެވެ.

ނޯތު ކޮރެއާއިން ފިލުމަށްފަހު އެ ގައުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ފަހުން ފޮތެއް ލިޔުނު، ޖިއުން ބައެކް، އޭނާގެ ފޮތުގައި ބުނެފައި އޮންނަނީ އަތްތިލަބަޑިޖެހުން ހިމެނީ އެމީހެއްގެ ތެދުވެރިކަމާއި ވަފާތެރިކަމާއި އިހުލާސްތެރިކަން ބޭރުފުށުން ދައްކުވައިދޭ ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ކަމަށެވެ. 

"ވަފާތެރިކަމަކީ ނޯތު ކޮރެއާގައި ޒާތީ ކަމެއް ނޫން. އެއީ ބޭރުފުށުން ދައްކަން މަޖުބޫރުކަމެއް. ހާއްސަކޮށް ބޭރުފުށުން ވަފާތެރިކަން ދެއްކުމަކީ ނޯތު ކޮރެއާގެ އިސް އޮފިޝަލުންނަށް ލާޒިމު ކަމެއް. ތިމާ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، އާންމު ދިރިއުޅުމުގައި އުޅޭއިރު، ހެދުންލާ ގޮތުން ވަފާތެރިކަން ފާޅުވާންޖެހޭ،" ޖިއުން ބުނެފައިވެ އެވެ. 

މުއިއްޒު އާއި ކިމް ޖޮން-އުންގެ ވައްތަރު ގޮތްތަކެއް ހުރޭބާ؟ 

ވެރިކަން ކުރާ ޕީއެންސީގެ ސިސްޓާ ޕާޓީއެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ޕީޕީއެމްގައި އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގެންނެވި އަދި މިހާރުގެ ވަޒީރުންނާއި ޕީއެންސީގެ އިސް އޮފިޝަލުންނާ ވެސް ގުޅުން ބާއްވަވާ ކުރީގެ މުލީއާގޭގެ ޗީފް އޮފް ސްޓާފް އަހުމަދު މުސްތަފާ ޝައުގުވެރި ވާހަކައެއް އެކްސްގައި ލިޔެފައިވެ އެވެ. 

މިފަހުން ހިނގި ހާދިސާއެއްގައި ކަމަށް ވިދާޅުވެ މުސްތަފާ ލިޔުއްވީ، ޕީއެންސީއަށް 70،000 މެންބަރުން ހަމަވުމުން އެކަމުގެ ޝުކުރު ފަލާހުއަށް އަދާކުރުމުން، ކުރީގެ ފޮރިން މިނިސްޓަރު އަބްދުﷲ ހަލީލް ގްރޫޕަކުން ބޭރުކޮށްލާފައިވާ ކަމަށެވެ. 

"މިގޮތަށް ބިރުދައްކައިގެން 70،000 މެންބަރުން ހަމަކުރުމުން ޕީއެންސީ ލީޑާޝިޕް ގުރޫޕުގައި، ލީޑަރުން 'ސާބަސް ރައީސް، ސާބަސް ރައީސް، ޝުކުރިއްޔާ ރައީސް' ކިޔަމުން ދަނިކޮށް، ކުރީގެ މިނިސްޓަރު ހަލީލް ލިޔެލީ، 'ޝުކުރިއްޔާ ލީޑަރު ފަލާހް'. މުއިއްޒު އައި ރުޅީގައި، ހަމަ އެވަގުތު، ވަގުތުން ވަގުތަށް ހަލީލް ލީޑާޝިޕް ގުރޫޕުން ބޭރުކޮށްލައިފި،" މުސްތަފާ ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ. 

މުސްތަފާ އެ ހިއްސާ ކުރެއްވި ވާހަކައަކީ ތެދެއް ކަމަށްވާ ނަމަ އެއީ، ކިމް ޖޮން-އުންގެ ހުންނަ ބައެއް ސިފަތައް މުއިއްޒަށް ލިބިވަޑައިގެންފައިވާކަމުގެ ހެއްކެއް ކަމަށްވެދާނެ އެވެ. ނޯތު ކޮރެއާގައި، ހުރިހާ ރަނގަޅު ފައިދާ ހުރި ކަމެއް ވާނީ ކިމްގެ ފަރާތުންނެވެ. 

މުސްތަފާ ހިއްސާ ކުރި ވާހަކައިގައި، މުއިއްޒު ނުރުހިވަޑައިގަތީ އެމަނިކުފާނު ނޫން ބޭފުޅަކަށް ޝުކުރު އަދި ތައުރީފުގެ ބަހެއް ރައްދު ކުރުމުންނެވެ. އެފަދަ "ކުށެއް" ކުރީތީ މިނިސްޓަރު ހަލީލަށް ވަގުތުން އޭގެ ސަޒާ ލިބުނެވެ. 

އޭގެ އިތުރުން ވެސް ބައެއް މިސާލުތައް އެބަހުއްޓެވެ. މުއިއްޒުގެ އަރިސް ބޭފުޅުން ފާހަގަ ކުރައްވާ އެންމެ ބޮޑު ކަމަކީ އަނެކާއަށް އިހުތިރާމް ނުކުރެއްވުމެވެ. ވަރަށް ގިނަ ކަންކަމުގައި، ކެބިނެޓުގެ ވަޒީރުންނަށް ރުންކުރުކޮށް އަދި ކޯފާ އިސްކުރައްވާ ބޭއިހްތިރާމާއެކު ރައީސް ވާހަކަ ދައްކަވާ ކަމަށްވެ އެވެ. 

އެގޮތަށް މިނިސްޓަރުންނާ ދިމާލަށް މިފަހުން މުއިއްޒު ކޯފާ އިސްކުރެއްވީ އޯގަސްޓް 9، 2026، ގައި ބޭއްވި ކެބިނެޓުގެ ބައްދަލުވުމުގައި ކަމަށްވެ އެވެ. އެ ދުވަހު މިނިސްޓަރުންނަށް އެމަނިކުފާނު ނުރުހުން އަމާޒު ކުރެއްވީ ޕްރޮޖެކްޓުތައް ކުރިއަށްނުދާތީ ކަމަށްވެ އެވެ. 

"މިނިސްޓަރުން ރައްދުގައި ބަހެއް ވިދާޅެއް ނުވޭ. އަސްލު ސަބަބު ހުރިހާ ބޭފުޅުންނަށް ވެސް ސާފު ދެއްތޯ. ޕްރޮޖެކްޓުތައް ކުރިއަށް ނުގެންދެވެނީ ފައިސާ ނެތީމަ،" އެ ހާދިސާގެ މައުލޫމާތު އެނގޭ މަސްދަރަކުން އަދަދު އާ ވާހަކަ ދައްކަމުން ބުންޏެވެ.

މުއިއްޒުގެ ފާހަގަވާ އަނެއް ސިފައަކީ ތައުރީފާއި އިހުތިރާމް ލިބިވަޑައިގަތުމަށް ފެންބޮވައިގެންފައި ހުންނަވާ މިންވަރެވެ. އެމަނިކުފާނަށް ބޭރުގެ ލީޑަރުންގެ ފަރާތުން ވެސް ތައުރީފު ލިބިވަޑައިގަންނަވާ ކަމަށް އަމިއްލަފުޅަށް ސްޓޭޖް މަތީގައި ވެސް ދައްކަވާފައި އެބަހުންނެވި އެވެ. 

"ވަރަށް ގިނަ ފަރާތްތަކުން ބޭރުގެ ފަރާތްތަކުން ވެސް އަޅުގަނޑާ ދިމާވެގެން ބުނޭ ތިގޮތުގައި މަސައްކަތްކުރާ ވެރިން ވަރަށް މަދޭ މުޅި ދުނިޔޭގައި ބަލާއިރުގައި ވެސް. ގައުމު އިސްކޮށް އެއީ ސިޔާސީ ގޮތުން ބަލައިފިއްޔާ އެހާ ޕޮޕިއުލާ ގޮތެއް ނޫން. އެހެންނަމަވެސް ގައުމަށް އެންމެ ރަނގަޅު ގޮތެއް މާނަވީ ގޮތެއްގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތެއްގައި ގައުމަށް ވާނީ އޭގެއިން އަންނަން އޮތް އެތައް ޒަމާނަކަށް ފައިދާއޭ. އެކަހަލަ ކަންކަން އިސްކުރަނީ ވަރަށް މަދު ފަރާތްތަކެކޭ،" އޯގަސްޓް 5، ގައި މުއިއްޒު ވިދާޅުވި އެވެ. 

ތައުރީފާއި އިހްތިރާމް ލިބިވަޑައިގަތުމަށް ގަޔާވެވަޑައިގަންނަވާ މިންވަރަށް އެމަނިކުފާނަށް ނުރުހުމާއި ބޭއިހްތިރާމާއި އަމާޒުވުމަށް ރައީސް މުއިއްޒު ނުރުހިވަޑައިގަންނަވަ އެވެ. މިފަހުން އޯގަސްޓް 26، ގައި ރައީސް އޮފީހުން ގެނެސްދިން ޕްރޮގްރާމެއްގައި ވާހަކަ ދައްކަވަމުން، ރައީސް މުއިއްޒަށް ބޭއިހްތިރާމް ކުރުމަކީ ގައުމާ ދެކޮޅުން ކަމަށް އެމަނިކުފާނު ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ. 

"އެއިރުގައި އެކި ނަންމުގައި ހެދި ވެބްސައިޓުގައި ލިޔަމުންދިޔަ އެއްޗެހި، އަޅުގަނޑުމެންގެ ވެރިންނަށް ތިބި މީހުންނަށް ގޮވަމުންދިޔަ އެއްޗެހި، އެކި ކަހަލަ ވަނަންތައް ހަދައިގެން އެމީހުންގެ އަގު ވައްޓާލައި، އެމީހުންގެ ދަރިންނާ ބެހި، ދަރިންގެ އަގު ވައްޓާލާ މުޅި މުޖްތަމައުގައި ވެރިންނަށް ތިބޭ މީހުންނަށް އިހްތިރާމް ކުރުން ކުޑަކޮށްލައި، މިހެން ގޮސް ކުރަމުންދިޔަ ކޮންމެ ކަމަކީ ގައުމާ ދެކޮޅަށް ކުރަމުން އައި ކަންކަން،" ރައީސް ވިދާޅުވި އެވެ. 

އެ ޕްރޮގްރާމުގައި އެމަނިކުފާގެ ވިސްނުން ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ތަފުސީލުކޮށްދެއްވައިފަ އެވެ. ކުރެވޭ ކިތަންމެ ކުޑަ ކަމަކުން ވެސް، މުއިއްޒުގެ ނުރުހުމުގެ ލިސްޓުން ޖާގައެއް ލިބިދާނެކަން އެމަނިކުފާނުގެ ވާހަކައިން މޭރުންވެ އެވެ. 

"ގައުމާ ދެކޮޅުވެވިދާނެ ފިކުރީ ގޮތުން ވެސް، އަތުން ލިޔެވޭ އެއްޗަކުން ވެސް، ބުނެވޭ ބަހަކުން ވެސް، ކުރެވޭ އަމަލަކުން ވެސް. ދެން މިހެން ގޮސް އެކި ގޮތްގޮތުން ވެސް ގައުމާ ދެކޮޅު ވެވިދާނެ،" އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވި އެވެ. 

~~

ރޭ ފަލާހުއަށް ދެއްކުނީ އޮޅުމަކުން ވެސް ރަނގަޅު މިސާލެއް ކަމަށްވެދާނެ އެވެ. އަޅައިކިޔޭނީ ވައްތަރު ގޮތްތަކެއް ވެސް ހުރީމަ އެވެ. އެނގޭ ހަގީގަތަކީ، ތައުރީފާއި ސަނާ ލިބިވަޑައިގަތުމަށް މުއިއްޒު ބޭނުންވެވަޑައިގަންނަވާ މިންވަރު ބޮޑުކަމެވެ. 

ގައުމެއްގެ ވެރިޔަކު ފެނި، ނުވަތަ އެމީހެއްގެ ނަން ގަނެވޭހިނދު ބާރަށް ފޯރިޔާއެކު އަތްތިލަބަޑިޖެހުމާއި ގައިގައި ތެޅުމާއި އިސްތަށި ވީދުމަކީ އެކަމާމެދު ފަހުރުވެރިވާންޖެހޭ ކަމެއް ވެސް ނޫނެވެ. އެއީ ބިރުވެރި، ބިރު ގަންނާންޖެހޭވަރުގެ ކަމެކެވެ.