އޮފްޝޯ ބުކިން ޕްލެޓްފޯމްތަކާއި ބޭރުގެ ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުންނާއި ޓްރެވަލް އެޖެންޓުން ފޯރުކޮށްދޭ މުދަލާއި ހިދުމަތުން ޖީއެސްޓީ ނަގަން ފެށުމުގެ ގޮތުން މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ އަގުން ޓެކްސް ނެގުމުގެ ގާނޫނު (ޖީއެސްޓީ ގާނޫނު) ބަދަލުކުރަން ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ބިލެއް ހުށަހަޅައިފިއެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފަރާތުން ކުޅުދުއްފުށީ ދާއިރާގެ މެންބަރު މުހައްމަދު ދާއޫދު ހުށަހަޅުއްވާފައިވާ ބިލުގައި ބުނެފައިވަނީ، މިއީ ރާއްޖޭގައި ޑެސްޓިނޭޝަން ޕްރިންސިޕަލް ތަންފީޒުކުރަން ފެށުމުގެ ގޮތުން ގެންނަ ބަދަލުތަކެއް ކަމަށެވެ. މިއީ މިދިޔަ އަހަރަށް ފާސްކުރި ބަޖެޓުގައި ސަރުކާރުން ހުށަހެޅި ކަމެކެވެ.
މިހާރު މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގައިވަނީ، ޖީއެސްޓީ ނެގޭނީ ރާއްޖޭގައި ވިއްކާ މުދަލުން ކަމަށް ގާނޫނުގައި އޮތް މާއްދާތައް ބަދަލުކޮށް، ރާއްޖޭގައި ފޯރުކޮށްދޭ މުދަލާއި ހިދުމަތުން ޖީއެސްޓީ ނެގޭގޮތަށް އިބާރާތް ބަދަލުކުރަން ހުށަހަޅާފައެވެ. ހަމައެހެންމެ، ޖީއެސްޓީ ނެގޭ މުދަލަކީ ރާއްޖޭގައި ހިންގާ ވިޔަފާރިއަކުން ވިއްކާ މުދަލަށް ނުވަތަ ތަކެއްޗަށް ކަމަށް ބުނާ މާއްދާ، ދިވެހި ވިޔަފާރިތަކުގެ މައްޗަށް އެކަނި ހިނގާގޮތަށް އޮތްއޮތުން ބަދަލުކުރަން ވަނީ ހުށަހަޅާފައެވެ.
ބޭރުގެ ޓޫރިޒަމް ވިޔަފާރިތަކުން ޓެކްސް ނަގަން ފެށުމުގެ ގޮތުން ގާނޫނަށް ގެންނަ ބަދަލުތަކުގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ފޯރުކޮށްދޭ މުދަލާއި ހިދުމަތަކީ ކޮބައިކަން މާނަކޮށްދީފައިވެއެވެ. އަދި ޓެކްސް ނެގޭނީ ކޮން ބާވަތެއްގެ ވިޔަފާރިއަކުން ހިންގާ ހަރަކާތްތަކަކުންކަން ވެސް ބަޔާންކޮށްފައިވެއެވެ.
އޭގެ އިތުރުން، ޓޫރިޒަމް ދާއިރާގެ މުދަލާއި ހިދުމަތުގެ ތެރޭގައި ދިވެހިރާއްޖޭގައި ވިޔަފާރީގެ ދާއިމީ ތަނެއް ނެތް ފަރާތަކުން ފޯރުކޮށްދޭ އިންބައުންޑް ޓޫރިޒަމް ޕްރޮޑަކްޓުތައް ވަނީ ހިމަނާފައެވެ. އަދި ސަފާރީތަކުން ވިއްކާ ޗާޓަރު ދަތުރުތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން ޗާޓަރަކީ ކޮބައިކަން ވަރަށް ތަފުސީލުކޮށް ބަޔާންކުރަން ވެސް ބިލުގައި ހިމަނާފައިވެއެވެ.
ސަރުކާރުން ހުށަހަޅާފައިވަނީ އަންނަ އޮކްޓޫބަރު މަހުގެ 1 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން މި ބަދަލުތައް ތަންފީޒުކުރަން ފަށައި، މިހާރުގެ ޓީޖީއެސްޓީ ރޭޓު ކަމުގައިވާ 17 ޕަސެންޓުގައި މި ބާވަތުގެ މުދަލުން ޓެކްސް ނަގަން ފަށާށެވެ.
ޖުމްލަ ގޮތެއްގައި ގާނޫނަށް ގެންނަ ހުރިހާ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަނީ ރާއްޖެއަށް ޓޫރިސްޓުން ފޮނުވާ ވިޔަފާރިތަކަށް އަމާޒުކޮށްގެން، އެ ވިޔަފާރިތަކުން ޖީއެސްޓީ ނެގޭނެ ގާނޫނީ ހުރަސްތައް ނައްތާލުމަށް ބޭނުންވާ ކަންކަން ގާނޫނުގައި ހިމެނުމަށެވެ.
މި ބިލާ އެއްކަރުދާސްކޮށްފައިވާ ކޮސްޓް އެސްޓިމޭޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މި ބިލާ ގުޅިގެން ދައުލަތުން 7.9 މިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކުރަންޖެހެއެވެ. އެއީ ވަން-އޮފް ނުވަތަ އެންމެ ފަހަރަކު ކުރަންޖެހޭ ހަރަދުގެ ގޮތުގައި 2.8 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި އިތުރު މުވައްޒަފުންނަށް ރިކަރަންޓް ހަރަދުގެ ގޮތުގައި އަހަރަކަށް 5.1 މިލިއަން ރުފިޔާއެވެ.
ޑެސްޓިނޭޝަން ޕްރިންސިޕަލްގެ ދަށުން ބޭރުގެ ވިޔަފާރިތަކުން ޓެކްސް ނަގަން ފެށުމުން ސަރުކާރުން އަންދާޒާކުރަނީ ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ އަހަރަކު 1.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ އިތުރުވާނެ ކަމަށެވެ. އެއީ އޯވާސީސް ޓްރެވަލް އެޖެންޓުންގެ އަތުން 299.3 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި ބޭރުގެ ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުންގެ އަތުން 1.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ ލިބޭނެ ކަމަށް ބަލައިގެންނެވެ.
ޓީޖީއެސްޓީ ދައްކަންޖެހެނީ ބޭރު ފައިސާއިން ކަމަށްވާތީ، މިވަރަށް އާމްދަނީ ލިބިއްޖެނަމަ ދައުލަތަށް އިތުރަށް 104.1 މިލިއަން ޑޮލަރު ވަންނާނެއެވެ.
ސަރުކާރުން ބުނާ ގޮތުގައި ބޭރުގެ ބުކިން ޕްލެޓްފޯމްތަކާއި ޓުއާ އޮޕަރޭޓަރުންނާއި ޓްރެވަލް އެޖެންޓުންނަކީ ރާއްޖޭގައި ގާއިމުވެގެން ވިޔަފާރިކުރާ ބަޔަކަށް ނުވާތީ، މި ވިޔަފާރިތަކުން ޖީއެސްޓީ ދައްކަން ފަށާނީ އެ ފަރާތްތަކާއެކު މީރާއަށް މުއާމަލާތް ކުރެވޭނެ ގޮތްވެ، ޓެކްސް ދެއްކުމުގައި ފަސޭހަ އިންތިޒާމުތަކެއް ހަމަޖައްސައިދީގެންނެވެ.
އެހެންކަމުން، މި ވިޔަފާރިތަކުން ޖީއެސްޓީ ނަގަން ފެށުމުން، އަދި މީރާއިން އެފަދަ ވިޔަފާރިތަކާއެކު ގުޅުން ގާއިމުކުރަމުން ގެންދާ ވަރަކުން އަންދާޒާކުރެވޭ އާމްދަނީ އިތުރުވާނެ ކަމަށް ވެސް ސަރުކާރުން ބުނެފައިވެއެވެ.
ޖީއެސްޓީ ގާނޫނަށް މި ބަދަލުތައް ގެންނަން ހުށަހަޅާފައިވާ ބިލުގެ މަސައްކަތް ފެށުމުގެ ގޮތުން މާދަމާ އޮންނަ މަޖިލީހުގެ ޖަލްސާގެ އެޖެންޑާގައި ވަނީ ހިމަނާފައެވެ.
ދައުލަތަށް ލިބޭ ޑޮލަރު އާމްދަނީ އިތުރުކުރަން ގާނޫނަށް ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ސަރުކާރުން އުޅޭއިރު، ޑޮލަރުގެ ތާށިކަން ވަނީ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެފައެވެ. އެއާއެކު، ރާއްޖޭގެ ތާރީހުގައި ނުއުފުލޭ ވަރަށް ކަޅު ބާޒާރުގައި ޑޮލަރުގެ އަގު ވަނީ އުފުލިފައެވެ.
