ޑިޖިޓަލް ޒަމާނެއްގައި، ވަކި މައުލޫމާތެއް ފޮރުވަން ނުވަތަ ހުއްޓުވަން ކުރާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން، ގިނަ ފަހަރަށް އެ މައުލޫމާތެއް މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިގެން ދަނީ އެއްވެސް ބަޔަކު ހީނުކުރާ ފަދަ ހަލުވި މިނެއްގަ އެވެ.
މިއީ "ސްޓްރައިސެންޑް އިފެކްޓް" ގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ކަމެކެވެ. މީގެ މާނައަކީ ސެންސަރުކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ ސަބަބުން، އެކަން ކުރަން އުޅުނު މީހުންނަށް ކުރިމަތިވާ ނާކާމިޔާބީ އެވެ. އެއްޗެއް ފޮރުވަން ނުވަތަ ނައްތާލަން މަސައްކަތް ކުރުމުން، އެކަމެއް ހާމަކުރަން ދޫކޮށްލުމަށްވުރެ ބޮޑަށް މީހުންގެ ސަމާލުކަން އެކަމަށް ހުއްޓޭ ގޮތްވެ އެވެ.
މި ނަން އުފެދުނީ 2005 ވަނަ އަހަރު، އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު ފަންނާނު ބާބްރާ ސްޓްރައިސެންޑް ފޮޓޯގްރާފަރަކާ ދެކޮޅަށް 50 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދައުވާއެއް ކުރުމާ ގުޅިގެންނެވެ. އެ ފޮޓޯގްރާފަރުގެ މައްސަލައަކަށްވީ، ކެލިފޯނިއާގެ މަލީބޫގެ ގޮނޑުދޮށް ގިރުމުގެ މަޝްރޫއެއްގެ ދަށުން އެތައް ހާސް ގެއެއްގެ ފޮޓޯ ނެގިއިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ސްޓްރައިސެންޑްގެ ގޭގެ ފޮޓޮއެއް ނެގުމެވެ. މި ފޮޓޯ ނެގި މައްސަލައިގައި ފޮޓޯގްރާފަރާ ދެކޮޅަށް ދައުވާ ކުރުމުގެ ކުރިން އެ ފޮޓޯ ޑައުންލޯޑް ކުރީ އެންމެ ހަ މީހުންނެވެ. ނަމަވެސް، ދައުވާގެ ހަބަރާއެކު އޭނާ ފޮރުވަން އުޅުނީ ކޯއްޗެއްތޯ ބަލަން ބައި މިލިއަނެއްހާ މީހުން އެ ސައިޓަށް ޒިޔާރަތްކުރި އެވެ.
މިފަދަ ނަފްސާނީ އަދި އިޖުތިމާއީ އިޖާބައެއް އަންނަނީ މަނާކުރެވިފައިވާ ކަންކަމާ މެދު އިންސާނުންގެ ހުންނަ ޝައުގުވެރިކަމެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. ވަކި މައުލޫމާތެއް ހިފެހެއްޓުމުން، އެ މައުލޫމާތަކީ މުހިންމު އެއްޗެއް ކަމަށް އާންމުންނަށް ބެލެވި، އެކަން ހޯދުމުގެ ޝައުގުވެރިކަން އެތައް ގުނައަކަށް އިތުރުވެގެންދެ އެވެ. އެހެންކަމުން، މައުލޫމާތު ފޮރުވަން ކުރާ މަސައްކަތް ވެގެންދަނީ އެ މައުލޫމާތެއް އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ލިބޭ ވަރުގަދަ ބާރަކަށެވެ.
ތާރީހަށް ބަލާއިރު، ކުންފުނިތަކުގެ ގޯސްތަކުން ފެށިގެން ސިޔާސީ ނިންމުންތަކާ ހަމައަށް މިފަދަ އެތައް މިސާލެއް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. މީގެ 13 އަހަރު ކުރިން ފްރާންސްގެ އިންޓީރިއާ މިނިސްޓްރީން އަސްކަރީ ރޭޑިއޯ ސްޓޭޝަނަކާ ބެހޭ ވިކިޕީޑިއާ ސަފުހާއެއް ނައްތާލަން އުޅުމުން، އެ ސަފުހާ ވެގެންދިޔައީ އެ ސައިޓުގައި އެންމެ ގިނަ މީހުން ކިޔާ ސަފުހާއަށެވެ. ހަމައެފަދައިން، މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ބިޔޯންސޭ ސުޕަ ބޯލްގައި ލަވަކިޔަނިކޮށް ނަގާފައި ހުރި ބައެއް "ހަޑި" ފޮޓޯތައް ނައްތާލަން އުޅުމުން، އެ ފޮޓޯތައް ވެގެންދިޔައީ "މީމް" ތަކަކަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން ސައިންޓޮލޮޖީ ޗާޗުން، އެ ޖަމާއަތުގެ ސިއްރު ލިޔުންތައް އިންޓަނެޓުން ފޮހެލަން ކުރި މަސައްކަތަކީ ވެސް ފާހަގަކޮށްލެވޭ މިސާލެކެވެ. މި މައުލޫމާތު ފޮރުވަން އެ ޗާޗުގެ ވެރިން ކުރި ކަންކަމުގެ ސަބަބުން "އެނޮނިމަސް" ފަދަ ހެކްޓިވިސްޓް ގްރޫޕްތައް އުފެދި، އެ ޖަމާއަތުގެ ސިއްރުތައް މުޅި ދުނިޔެއަށް ބޭޒާރުކޮށްލި އެވެ. މި ހުރިހާ ކަމަކުން އެނގިގެންދަނީ، މި ޒަމާނުގައި މައުލޫމާތު ފޮރުވަން ބާރުލާފައި ފަރުދާ ދަމާވަރަކަށް، އެ ފަރުދާގެ ފުރަގަހުގައި ވަނީ ކޮން އެއްޗެއްތޯ ބަލަން ބޭނުންވާ މީހުން ގިނަވާނެ ކަމެވެ.
ދިވެހިރާއްޖޭގެ މިހާރުގެ ސިޔާސީ އަދި އިޖުތިމާއީ މާހައުލަށް ނަޒަރު ހިންގާލާއިރު، މި ހަގީގަތް ރާއްޖެއިން ވެސް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ދައުލަތުން މައުލޫމާތާއި ދައުލަތުގެ ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރަން އުޅުމުގެ ތެރޭގައި، ގިނަ ފަހަރަށް މި ބުނި "ސްޓްރައިސެންޑް އިފެކްޓް" ގެ މަޅީގައި ދަނީ ޖެހެމުންނެވެ. މިއަދު ރާއްޖެ ވަނީ، ޑިޖިޓަލް ވަސީލަތްތައް ކުރިއަރާފައިވާ މުޖުތަމައެއްގައި މައުލޫމާތު ހިފެހެއްޓުމަކީ ކިހާ ނާކާމިޔާބު ކަމެއްކަން ދައްކުވައިދޭ ތަނަކަށް ވެފަ އެވެ.
މިހާރު އެންމެންގެ ސަމާލުކަން ހުއްޓިފައިވާ، ޑޮކިއުމެންޓްރީއާ ގުޅޭ ގޮތުން ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނެރުނު އަނގަބަންދުކުރުމުގެ އަމުރުގެ ސަބަބުން އުފެދިފައިވާ ހާލަތުން ވެސް ދައްކުވައިދެނީ މިކަމެވެ. މި އަމުރުން މީޑިއާތަކަށާއި އާންމުންނަށް އެ ޑޮކިއުމަންޓްރީއާ ބެހޭ އެއްވެސް ވާހަކައެއް ސީދާ ގޮތުންނާއި ނުސީދާ ގޮތުން ވިޔަސް ދެއްކުން ނުވަތަ ފެތުރުން ވަނީ މަނާކޮށްފަ އެވެ. އެކަމަކު އެ އަމުރުގެ ސަބަބުން ނުކުތް ނަތީޖާއަކީ "ސްޓްރައިސެންޑް އިފެކްޓް" ގެ ފުރިހަމަ މިސާލެކެވެ.
މި އަމުރާއެކު ޑޮކިއުމެންޓްރީގެ ވާހަކަ ހުއްޓުމުގެ ބަދަލުގައި، އެއީ އާންމު މަޖިލިސްތަކުގައި އެންމެ ގަދައަށް ދެކެވޭ ވާހަކައަށް ވެއްޖެ އެވެ. މައުލޫމާތު އޮބަހައްޓަން ކުރާ މަސައްކަތްތަކުގެ ސަބަބުން، އޭގައި ހިމެނޭ ކަންކަމަކީ ބާރުގަދަ ފަރާތްތަކަށް ގެއްލުން ހުރި މުހިންމު ކަންތައްތަކެއް ކަމަށް ރައްޔިތުންނަށް ގަބޫލުކުރެވިއްޖެ އެވެ. މިހާރު މަނާކުރެވިފައިވާ އެއްޗަކަށް ވާތީ، އެ ހޯދުމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދަނީ މަސައްކަތް ކުރަމުންނެވެ.
ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ކޯޓު އަމުރު ނެރުނު ހިސާބުން ފެށިގެން މި މައުލޫމާތު ހޯދުމަށް އިންޓަނެޓްގައި ސާޗު ކުރާ މިންވަރު ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފަ އެވެ. ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ގާނޫނީ ފިޔަވަޅަކަށް ބިރުން ނުސީދާކޮށް ދައްކާ ވާހަކަތަކުގެ ސަބަބުން، ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކަށް ކޮންޓްރޯލް ނުކުރެވޭ ވަރުގެ ބޮޑު ސަމާލުކަމެއް މިކަމަށް ވަނީ ލިބިފަ އެވެ.
މިކަމުން އެނގެނީ ދައުލަތުގެ ބާރުތަކާއި 21 ވަނަ ގަރުނުގައި މައުލޫމާތު ދައުރުވާ ގޮތާ ދެމެދު އޮތް ބޮޑު ފަރަގެވެ. އަނގަތައް ބަންދުކުރަން ގެގް އޯޑަރެއް ކޯޓުން ނެރުނުއިރު، އިންޓަނެޓުގެ މިނިވަންކަން ހަނދާން ނައްތާލީތޯއްޗެކެވެ. މިއަދު މައުލޫމާތަކީ ފެން ފަދަ އެއްޗެކެވެ. އެއީ ދާން ބޭނުންވާ ތަނަކަށް ދިއުމަށް ކޮންމެ ފަދަ ހުރަހެއް ވެސް ގިރާކޮށް، މަގެއް ހޯދާނެ އެއްޗެކެވެ.
ދިވެހި ދައުލަތުން ގަބޫލުކުރަންޖެހޭ ހަގީގަތަކީ، ފާޑުކިޔުންތަކާއި ހިތްހަމަނުޖެހޭ ހަގީގަތްތައް ފޮރުވައިގެން އިތުބާރު ނުއުފެއްދޭނެ ކަމެވެ. މަޝްރޫއުތަކުގެ މާލީ ތަފްސީލުތައް ފޮރުވުމުން ނުވަތަ ޑޮކިއުމަންޓްރީތައް މަނާކުރުމުން، އެ ހުސްކަން ފުރާލަނީ ހަގީގަތަށް ވުރެ މާ ނުރައްކާތެރި ވާހަކަތަކުންނެވެ. ސަރުކާރުގެ ބާރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ވަކި ސޫރައެއް ދައްކަން ބޭނުންވިޔަސް، އެއީ ދާއިމީ ކަމެއް ނޫނެވެ.
އާހިރު ނަތީޖާއަށް ބަލާއިރު، ދައުލަތުގެ ބާރުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ގާނޫނީ ގޮތުންނާއި، ގާނޫނާ ހިލާފަށް އަދި ސުވާލު އުފެދޭ ގޮތަށް ކަންކަން ކުރެވިދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް، ތާރީހުން ދައްކަނީ ކޮންމެ ފަދަ ރޭވުމަކަށް ވުރެ ހަގީގަތުގެ ބާރު މާ ގަދަވާނެ ކަމެވެ. ވަގުތީ ގޮތުން ހަބަރުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރެވުނަސް، ރައްޔިތުންގެ އިތުބާރު ހޯދުމަކީ އެއަށް ވުރެ މާ އުނދަގޫ ކަމެކެވެ. ކިތަންމެ ބާރުގަދަ ހުރަސްތަކެއް ހުރި ނަމަވެސް، ކޮންމެވެސް އެއް ދުވަހަކުން ހަގީގަތް ފާޅުވާނެ އެވެ.
