ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުން ދޫކޮށްލުމުގެ ގާނޫނީ ސަބަބަކަށް 'ފެނިވަޑައިގަތުން'!

ހައްޔަރުކުރުމާއި ބަންދުން ދޫކޮށްލުމުގެ ގާނޫނީ ސަބަބަކަށް 'ފެނިވަޑައިގަތުން'!

މީލާދުން 18 ފެބްރުއަރީ 1959 ގައި ވުޒާރަތުއްދާހިލިއްޔާއިންކޮށްފައިވާ ކަމަށް ބުނާ އިއުލާނެއް ދުށީމެވެ. 'ފްރެންޗް ލެދަރު' ގެނައުމާއި ގެންގުޅުން މަނާކަމަށް ކަނޑައަޅައި، އެފަދަ އެއްޗެއް ގެނައި ނުވަތަ ގެންގުޅުނު މީހަކާމެދު އެޅޭނޭ ފިޔަވަޅު ބަޔާންކުރާ އިއުލާނެވެ. އެއީ ސައްހަ ލިޔުމެއްނަމަ، އޭރުގެ ގޮތުން އެއީ ގާނޫނެކެވެ. އެ 'ގާނޫނުގައި' ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުގައި އޮތީ ވުޒާރަތުއްދާހިލިއްޔާއަށް ފެންނަ ގޮތެއްގެ މަތީން އަމަލުކުރެވޭނޭ ކަމަށެވެ. އެއީ އަދަގޮނޑި ޖެހުންތޯ، ހައްދު ޖެހުންތޯ، އަރުވާލުންތޯ، ނުވަތަ ބުރިން ހަން ނެގުންތޯ، ނިންމާނީ އެވަގުތު ވުޒާރަތުއްދާހިލިއްޔާއާ ހަވާލުވެހުރި ވެރިޔެކެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އައު ގާނޫނުއަސާސީއާއެކު އަޅުގަނޑުމެންގެ ވަރަށް ގިނަ މީހުން ހީކޮށްގެން ތިބީ އެ އުސޫލު ނިމުނީ ކަމުގަ އެވެ. ބޮޑެތި ނިންމުންތަކުގެ އަސާސަކީ ބާރުވެރިންނަށް ހަމައެކަނި ފެނިވަޑައިގަތުމުން ކަމަށް ވެފައި އޮތް ޒަމާން މާޒީވިކަމަށް އަޅުގަނޑުމެންނަށް ކުރެވުނީ ކުށްހީއެކެވެ.

ފެނިވަޑައިގަތުމުން ގޮތް ނިންމުމުގެ އުސޫލަކީ މާ ރަނގަޅު ގޮތަކަށްވެގެން، އަޅުގަނޑުމެންގެ ތެރޭގައި އަދިވެސް އެ އުސޫލު ނަގަހައްޓަމުން އެބަ ގެންދެ އެވެ. ހާއްސަގޮތެއްގައި ޖިނާއީ މައްސަލަތަކުގައި މީހުން ހިފައި ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކުރުމުގައިއާއި، ދައުވާ އުފުލުމާއި ދައުވާ އަނބުރާ ގެނައުމުގަ އެވެ.

Advertisement

ސިކުނޑި ހިންގާލައި ހަނދާންކޮށްލަން މަސައްކަތްކުރާށެވެ. އާންމު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި ވަރަށް ކަންބޮޑުވުން އޮތް މައްސަލައެއްގައި ފުލުހުން ބޮޑު ތަހުގީގެއް ހިންގައި ދައުލަތުން މީހެއްގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށްފާނެ އެވެ. އެއާ ވިދިގެން ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއް ބާއްވައި ޕްރެޒެންޓޭޝަން ހަދައިގެން ދައްކައި މުޅި މައްސަލައިގައި ހުރި ހެކިތަކާއި ދައުވާކުރަންޖެހުނު ސަބަބުގެ ހުއްޖަތު ގާއިމުކުރުމަށް އެތައް ވަގުތެއް ހޭދަކުރާނެ އެވެ. ޒަމާންގަނޑަކަށްފަހު އެއްކަލަ މައްސަލަ އަނބުރާ ގެންނަނީ އެ ދައުވާ ކުރިއަށް ގެންދިއުން ރަނގަޅުކަމަށް ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާތީ އެވެ. މިގޮތަށް އަނބުރާ ގެންނައިރު ދައުވާކުރަން ފެނިވަޑައިގަތްއިރު އެގޮތަށް ފެނިވަޑައިގަތީ ކީއްވެގެންކަން، ދައުވާ އަނބުރާ ގެންނަވަން ފެނިވަޑައިގަތީ ކީއްވެގެން ކަމެއް ނޭނގޭނެ އެވެ. ހަމަ ފެނިވަޑައިގަތީ އެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ލޮބުވެތި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާއަށް ސިހުރު ހެދިކަމުގެ ތުހުމަތުގައި މީހަކު ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުކޮށްގެން ގެންގުޅެފި އެވެ. އެއީ ހިނގިކަމެއްނަމަ، ފުލުހުންގެ އެ އަމަލު ބަރާބަރެވެ. މި ޒަމާނުގައި ސިހުރުގެ ތަވީދު ފަދަ ފަނާކުރަނިވި ހަތިޔާރު ގެންގުޅޭ މީހުން ބަންދުކޮށްގެން ގެންގުޅުމަކީ ހަމަ ރަނގަޅު ކަމެކެވެ.

ބަންދުކުރިއިރު، ގާނޫނުއަސާސީގެ 49 ވަނަ މާއްދާގައި ބަޔާންކުރާ ސަބަބުތަކުގެ ތެރެއިން އޮތީ ކޮން ސަބަބެއްތޯ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އެއްވެސް މީހަކު ކަންބޮޑުވި ކަމެއް ނޫނެވެ. ހުކުމެއް ކުރުމުގެ ކުރިން މީހަކު ބަންދުކުރުމަށް އެ މާއްދާގައި ހުއްދަކޮށްފައި އޮންނަނީ ހަތަރު ސަބަބެކެވެ. އެއީ މައްސަލައެއްގެ ހެކި ފޮރުވުމަށް ނުވަތަ ހެކިބަސް ދޭން ހުރިމީހަކަށް ނުފޫޒެއް ފޯރުވުމަށް މަސައްކަތްކޮށްފާނެ ކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ކޯޓަށް ހާޒިރުނުވެދާނެ ކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ފިލައިފާނެ ކަމަށްޓަކައި، ނުވަތަ ބަންދުން ދޫކޮށްލައިފިނަމަ މުޖްތަމައުގެ ސަލާމަތަށް ނުރައްކަލެއް ކުރިމަތިވެދާނެ ކަމަށްޓަކައެވެ. އެހެންނަމަވެސް، ބަންދުކުރުމުގައި މިއިން ސަބަބެއް ފުލުހުން ދެއްކިތޯ ނުވަތަ ކޯޓުން ބެލިތޯ އެއީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ކަންބޮޑުވުމެއް އޮތްކަމެއް ނޫނެވެ. ކަންބޮޑުވުން އޮތީ ބަންދުން ދޫކޮށްލުމާއި ދޫކޮށްލުމަށް ދެއްކެވި ސަބަބުގަ އެވެ.

ބަންދުގެ މުއްދަތު އިތުރުކުރުމަށް ކޯޓަށްވެސް ހާޒިރުކުރުމެއްނެތި ބަންދުން ދޫކޮށްލުމުގައި ފުލުހުން ވިދާޅުވީ އޭނާ ބަންދުން ދޫކޮށްލެވެނީ އިތުރަށް ބަންދުގައި ބަހައްޓަން ފެނިވަޑައިނުގަންނަވާތީ ކަމަށެވެ.

ފުލުހުންގެ ނިންމުންތަކަށް އަޅުގަނޑު ހަމަ ޔަގީނުންވެސް އިތުބާރު ކުރަމެވެ. މި ނިންމުންވެސް ނިންމާފައި އޮންނާނީ ހިކުމަތެއްގެ ތެރެއިން ކަމަށް ގަބޫލުކޮށް އެ އީމާނުގެ މަތީގައި ވިސްނާލުމުން މި ނިންމުން ވަރަށް ހަމަޖެހެ އެވެ. ހައްޔަރުކޮށް ބަންދުގައި ބެހެއްޓި މުއްދަތުގައި ފުލުހުން ގެންދިޔައީ ކަމުގެ ހާއްސަ ޑިޕާޓްމަންޓަށް ހުށަހަޅައިގެން ސިހުރުގެ މައިތިރި ހައްދުވަމުން ކަމަށް މެނުވީ ނުވާނެ އެވެ. ބަންދުގައި އިތުރަށް ބަހައްޓަން ފެނިވަޑައިނުގަތީ ސިހުރުގެ މައިތިރި އަށަގަނެ، އޭގެ ނުރައްކާ ނައްތާލެވި ސިހުރު ބާތިލުކުރެވުމުންނެވެ. ފެނިވަޑައިގަތުންތަކުގެ އަސާސަކީ އެއީކަމަށްވާނަމަ މިކަމުގައި ގޯހެއް ނެތެއް ނޫންތޯ އެވެ. ފުލުހުން އެ އަމަލުކުރި ގޮތުގައި ގާނޫނުއަސާސީއާ ފުށުއެރުމެއް އުޅޭނަމަ ގާނޫނުއަސާސީ އިސްލާހުކޮށްލީމާ މައްސަލަ ހައްލުވީ އެވެ.

މިހާރު އަޅުގަނޑަށްވެސް ފެންނަ ގޮތުގައި، އިތުރު އެއްވެސް ކަމަކަށް ބަރޯސާވުމެއްނެތި، ހަމައެކަނި 'ފެނިވަޑައިގަތުން' ގާނޫނުތަކުން ޖާގަދޭ ގާނޫނީ އަސާސަކަށް ވާން އެބަޖެހެ އެވެ. އެއީ ގާނޫނުތައް ހުލާސާވެ، ގާނޫނު ހެދުމަށް ހޭދަކުރަންޖެހޭ ވަގުތާއި ވަސީލަތްވެސް ސަލާމަތްކުރެވޭނޭ ކަމެކެވެ. ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ ސިޔާސަތު ތަންފީޒުކުރުމުގައިވެސް ލިބޭނޭ ކުރިއެރުމެކެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox