ސަރުކާރުން އައްޑޫގައި ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ނިންމާފައިވާ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު މުޅި ރާއްޖެއަށް ވެސް ކުރާނެ ކަމަށް އެ މަޝްރޫއު އައްޑޫގައި ފެށުމާ ދެކޮޅަށް ވާހަކަ ދައްކާ ޖަމިއްޔާތަކުން ބުނެފި އެވެ.
ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ތިމާވެއްޓާ ބެހޭ ކޮމިޓީން މިއަދު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމުގައި އީޕީއޭ އާއި ޓްރާންސްޕޭރެންސީ މޯލްޑިވްސްގެ އިތުރުން ހަތަރު ޖަމިއްޔާއަކުން ބައިވެރިވި އެވެ. އެއީ ސޭވް މޯލްޑިވްސް އާއި އިކޯ ކެއާ އާއި ޒީރޯ ވޭސްޓް އާއި ސޭވް އަވާ ވޭވްސް އާއި މޯލްޑިވްސް ރިޒިލިއަންޓް ރީފް އަދި އައްޑޫގެ އެންޖީއޯއެއް ކަމަށްވާ ވެށި ސާފު އެވެ.
އެ ބައްދަލުވުމުގައި ޓްރާސްޕޭރެންސީ ބުނީ އީއައިއޭ ރިޕޯޓުގައި އައްޑޫގެ ބިން ހިއްކުމުން ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބޭނެ ކަމަށް ފާހަގަ ކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ނުރަސްމީކޮށް ލިބުނު ސައިންޓިފިކް ރިސާޗްތަކެއް މިނިސްޓްރީއާ ވެސް ހިއްސާކޮށްފައިވާ ކަމަށް އެ ޖަމިއްޔާއިން ބުންޏެވެ.
"އެ ރިސާޗްގައިވެސް ބުނެފައި ވަނީ އައްޑޫގެ ބިން ހިއްކައިފިނަމަ އޭގެ ގެއްލުން ކްލައިމެޓް ޗޭންޖުން އަންނަ ބަދަލާ އެއްވަރު ގެއްލުމެއް އަންނާނެ ކަމަށް. އެއީ 1.5 ޑިގްރީއަށް އަރައިފިނަމަ އެ ލިބޭ ގެއްލުމާ އެއްވަރު ކަމަށް،" ޓްރާންސްޕޭރަންސީގެ ޝާޒިޔާ އަލީ މިއަދު މަޖިލީހުގައި ވާހަކަ ދައްކަމުން ބުންޏެވެ.
ޓްރާންސްޕޭރެންސީން އިތުރަށް ބުނީ އެ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ސަބަބުން އެހާ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ލިބޭނެ ކަމަށް އީޕީއޭއަށް އަންގާފައިވާ ނަމަވެސް ސަރުކާރުން އެ މަޝްރޫއު ފަށާނެ ކަމަށް ބުނެފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި އެ މަސައްކަތް ކުރުމަށް ބަޔަކާ މިހާރު ހަވާލުކޮށްފައިވާ ކަމަށް ވެސް ބުންޏެވެ.
އެކަން ކޮށްފައި ވަނީ އީޕީއޭއަށް ލިބިފައިވާ ބާރުގެ ތެރެއިން ކަމަށާއި މިކަމުގެ ނޭދެވޭ އަސަރު އަންނަ ޖީލުތަކަށް ކުރާނެ ކަމަށް ވެސް ޓްރާންސްޕޭރެންސީން ބުންޏެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެންގެ ފަހުން ދެން އަންނަ ޖީލުތަކަށްވެސް މީގެ ފައިދާ 10 ޕަސެންޓެއް ނޫން 100 ޕަސެންޓު ލިބެން ޖެހޭނެ،" ޓްރާންސްޕޭރެންސީން ބުންޏެވެ.
އައްޑޫގައި ހިންގާ އެ ޕްރޮޖެކްޓުގެ ސަބަބުން ލިބޭ ގެއްލުންތަކުގެ ވާހަކަ ދައްކަވަމުން މޯލްޑިވްސް ރިޒިލިއަން ރީފުގެ ފަރާތުން ވާހަކަ ދައްކަވަމުން އެ ޖަމިއްޔާގެ ޕްރޮޖެކްޓް އޮފިސާ، ހަސަން މޫސާ ވިދާޅުވީ އައްޑޫގައި ހިއްކަން ނިންމާފައިވާ ސަރަހައްދަކީ މޫދުވިނަ އާއި މުރަކަ ފަޅުތަކަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ވާނެ ޕްރޮޖެކްޓެއް ކަމަށެވެ.
އަދި އެކަމުގެ ސަބަބުން އައްޑޫގެ ރައްޔިތުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ވެސް ބޮޑެތި އަސަރުތަކެއް ކުރާނެ ކަމަށާއި މީގެ ކުރިން ރާއްޖޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ހިނގާފައިވާ އެފަދަ މަޝްރޫއުތަކުން ވެސް އެކަން ސާފުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
"މި ޕްރޮޖެކްޓުގައި ބިން ހިއްކަން ހުށަހަޅާފައިވާ ސަރަހައްދުތަކުގެ ތެރޭގައި 40 ހެކްޓަރުގެ މުރަކަ ފަރުތަކާއި 120 ހެކްޓަރުގެ މޫދުވިނަ ހިމެނޭ،" މޫސަ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެއީ ސައިޒުން ބަލާ ނަމަ 40 ފުޓުބޯޅަދަނޑުގެ މުރަކަ އާއި 224 ފުޓުބޯޅަދަނޑުގެ މޫދުވިނަ އެވެ.
އައްޑޫގެ މި ސަރަހައްދަކީ މަސްވެރިކަން ކުރަން ބޭނުން ކުރާ އެތައް ބާވަތެއްގެ މަސް ދިރިއުޅެމުންދާ ސަރަހައްދެއް ކަމަށާއި އެތަން ހިއްކާ ނައްތާލައިފިނަމަ ރާއްޖޭގެ އިގްތިސޯދަށް ވެސް އެއިން ނޭދެވޭ އެތައް އަސަރެއް ކުރާނެ ކަމަށް މޫސަ ވިދާޅުވި އެވެ.
"ދިރޭ މުރަކައަކީ އެން ޖަމާވާ ސަރަހައްދުތަކެއް. މޫދު ވިނަތައް މިއީ މަސްތައް ބޮޑުވުމުގެ ކުރިން ދިރިއުޅޭ ނާސަރީ. އަޅުގަނޑުމެން ލ. އަތޮޅުގަ ވަރަށް ފަހުން ކުރި ދިރާސާއެއްގަ 150 އަށްވުރެ ގިނަ ތަފާތު ބާވަތުގެ ކުދި މަސް ފެނިފަ ވަނީ. މީގެ ތެރޭގަ ރާއްޖެއަށް ކޮމާޝަލީ އިމްޕޯޓަންޓް ބައިވަރު ފަރުމަސް ހިމެނޭ،" މޫސަ ވިދާޅުވި އެވެ.
މަޝްރޫއުގެ ހުލާސާ
އައްޑޫ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއު ޕްލޭނިން މިނިސްޓްރީން ނެދަލޭންޑްސްގެ އޫޑް ޑްރެޖިންއާ ހަވާލުކުރީ މާޗް 27، ގަ އެވެ.
މި މަޝްރޫއުގެ ދަށުން އައްޑޫގެ ހަތަރު ސަރަހައްދެއްގެ ބިން ހިއްކުމުގެ މަޝްރޫއަކީ އިންޑިއަން އެގްޒިމް ބޭންކުގެ 800 މިލިއަން އެމެރިކާ ޑޮލަރުގެ ލައިން އޮފް ކްރެޑިޓް ފެސިލިޓީގެ ދަށުން ކުރިޔަށް ގެންދާނެ އެވެ. އަދި އައްޑޫގެ ގުދުރަތީ ތިމާވެށި ހިމާޔަތްކޮށް ރައްކާތެރިކުރުމުގެ ގޮތުން، 228 ހެކްޓަރުގެ ބިމުގެ އޭރިޔާއެއް އުފެއްދޭނެ ބިން ހިއްކުމާއި ގޮނޑުދޮށް ހިމާޔަތް ކުރުމުގެ 'ވަން-އޮފް' މަޝްރޫއުއެއް ވެސް ވަނީ ހުށަހަޅާފަ އެވެ.
މިގޮތުން ރެޒިޑެންޝަލް، ކޮމާޝަލް، އަދި އިންޑަސްޓްރިއަލް ބޭނުންތަކަށް އައްޑޫ ސިޓީގެ ހިތަދޫ، ހުޅުދޫ/މީދޫ (38 ހެކްޓަރު، 5 ހެކްޓަރުގެ 2 ރިސޯޓް ރަށާއި ލައިގެން) އަދި މަރަދޫ/މަރަދޫފޭދޫ (75 ހެކްޓަރު) ގައި ބިން ހިއްކުމަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފަ އެވެ.
އެ މަޝްރޫއު ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް 6.9 މިލިއަން ކޮޑިމީޓަރުގެ ވެލި ބޭނުންވެ އެވެ. އެއީ ގާތްގަނޑަކަށް 465 ފުޓްބޯޅަ ދަނޑުގެ ތެރެއަށް ދެ މީޓަރު އުސްމިނަށް އަޅާނެހާ ވެއްޔެވެ. އަދި މިކަމަށް ބޭނުންވާ ވެލި ނަގާނީ އައްޑޫގެ އެތެރެވަރިން ދެ ސަރަހައްދަކުންނެވެ.
