ބ. އަތޮޅުގައި ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކުރަމުންދިޔަ ބޮޑުފިނޮޅުގައި 2020 ވަނަ އަހަރު ހަމަނުޖެހުން ހިންގި 11 ބިދޭސީންގެ ތެރެއިން ހައްޔަރުކޮށް ދައުވާ އުފުލި ނުވަ ބިދޭސީން ހުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިންމައިފި އެވެ.
އެ ބިދޭސީން ބަންދުގައި ތިބެ ހުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިންމި ނަމަވެސް، ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނީ އެމީހުން މުޖުތަމައުއަށް ދޫކޮށްފައި ނުވާކަމަށެވެ. އެއީ އެމީހުންނަކީ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ސައްހަ ލިޔެކިޔުންތަކާއި ނުލައި ރާއްޖޭގައި ތިބި ބަޔަކަށްވާތީވެ ކަމަށް ޕީޖީ އޮފީހުން ބުނެ އެވެ.
އެ އޮފީހުން އިތުރަށް ބުނީ ހުކުމް ތަންފީޒުކޮށް ނިމުނު ބިދޭސީން ވީހާވެސް އަވަހަށް ރާއްޖެއިން ޑީޕޯޓް ކުރުމަށް ފުލުހުންނާއި އިމްގްރޭޝަނާއި ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރަމުން އަންނަ ކަމަށެވެ.
ބޮޑުފިނޮޅުން ހައްޔަރުކުރި ބިދޭސީންގެ މައްޗަށް ދައުވާކޮށްފައިވާ ގޮތް:
- އެމްޑީ އަބްދުއްސައްތާރު - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ހުއްދަނޫން ގޮތުގައި މީހުން ހިފެހެއްޓުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- ތަހަރު - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- އެމްޑީ ރަސަލް މިއާ - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން، އަނިޔާއެއް ދިނުން.
- ސޮހަގް - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- ޑެލްވާރު ހޮސައިން - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން.
- މުހައްމަދު ޖަމާލު ހޮސައިން - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- ޕަލާޝް - ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- ރަނާ ޝަކީބް - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ހުއްދަނޫން ގޮތުގައި މީހުން ހިފެހެއްޓުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- މުހައްމަދު ސަމްޓޯ މިއާ - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ހުއްދަނޫން ގޮތުގައި މީހުން ހިފެހެއްޓުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- ޖާހިރުލް - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން، ހުއްދަނޫން ގޮތުގައި މީހުން ހިފެހެއްޓުން، ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ މުވައްޒަފެއްގެ މަސައްކަތަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅުން.
- އަލް އަމީން - މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުން.
އެމީހުންގެ ތެރެއިން މުދަލަށް ގެއްލުން ދިނުމުގެ ދައުވާ އުފުލާފައިވާ 11 މީހުންގެ މައްޗަށް މިދިޔަ އާދިއްތަ ދުވަހު ކަނޑައެޅީ އެ އެންމެން ވެސް ބަންދުގައި އެއް އަހަރާއި ހަތް މަސް އަދި 24 ދުވަސް ހޭދަކޮށްފައިވާތީ އެމީހުންގެ މައްޗަށް ކުށުގެ އަދަބުގެ ގޮތުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ ޖަލު އަދަބުން އިތުރަށް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭ އަދަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެ އެންމެން ވެސް ވަނީ މައްސަލައިގެ އިބްތިދާއީ މަރުހަލާގައި ކުށަށް އިއުތިރާފްވެފަ އެވެ.
ގާނޫނު ތަންފީޒުކުރާ އިދާރާއެއްގެ މުވައްޒަފަކަށް ގަސްދުގައި ހުރަސްއެޅި ކަމުގެ ދައުވާ އުފުލާފައިވާ ނުވަ މީހުންގެ މައްސަލައިގައި ވެސް ކޯޓުން ހަމަ އެ ދުވަހު ކަނޑައެޅީ އެމީހުންގެ މައްޗަށް ކޮށްފައިވާ ދައުވާގެ ޖަލު އަދަބުން އިތުރަށް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭ މުއްދަތެއް ނެތް ކަމަށެވެ. އެއީ އެ އެންމެން ވެސް ކުށަށް އިއުތިރާފްވެ ބަންދުގައި ޖަލު އަދަބު ހޭދަކޮށް ތަންފީޒުކޮށްފައިވާތީ އެވެ.
ހުއްދަ ނޫން ގޮތެއްގައި މީހަކު ހިފެހެއްޓުމުގެ ދައުވާ އުފުލި ހަތަރު މީހުންގެ މައްސަލައިގައި ވެސް ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ބުނީ ބަންދުގައި ހޭދަކުރި މުއްދަަތަށް ބަލައި އެމީހުން ކުށަށް އިއުތިރާފްވެފައިވާތީ ޖަލު އަދަބުން އިތުރަށް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހޭ އަަދަބެއް ނެތްކަމަށެވެ. އެމީހުން ޖަލަށް ލާން ހުކުމްކުރީ އެއް މަހާއި 24 ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށެވެ.
އަނިޔާއެއް ދިނުމުގެ ދައުވާ އުފުލާފައިވާ އެމްޑީ ރަސަލް މިއާގެ މައްސަލައަކީ ބޮޑުފިނޮޅުގައި ހަމަނުޖެހުން ހިންގަން އުޅުމުން އެކަން ކޮންޓްރޯލްކުރަން އުޅުނު ފުލުސް އޮފިސަރެއްގެ ބޮލުގައި ލަކުޑި ބުރިއަކުން ޖަހައި މާރާމާރީ ހިންގި މައްސަލަ އެކެވެ.
އެ ހާދިސާ ހިނގީ ބޮޑުފިނޮޅުގައި ބަޔަކު ރަހީނުކޮށްގެން އުޅުނުކަމަށް ބުނާ މައްސަލައެއް ފުލުހުންނަށް ރިޕޯޓުކުރުމާއި ގުޅިގެން ފުލުހުން އެރަށަށް ގޮސް އެ ރަހީނުކޮށްފައި ތިބި މީހުން ރަށުން ފުރުވާލުމަށް މަސައްކަރްކުރަމުން ދަނިކޮށްކަމަށް ކޯޓުގެ ލިޔެކިޔުންތަކުން ދައްކަ އެވެ.
އެ މައްސަލައިގައި ރަސަލް މިއާ ވެސް ވަނީ ކުށަށް އިއުތިރާފްވެފަ އެވެ. އަދި އޭނާއަށް އެ މައްސަލައިގައި އައި ހަ މަހާއި ހަ ދުވަހުގެ ޖަލު ހުކުމް އޭނާ ތަންފީޒުކޮށްފައިވާކަމަށް ކޯޓުން ވަނީ ކަނޑައަޅާފަ އެވެ.
ބޮޑުފިނޮޅު މައްސަލައިގައި ހިމެނޭ ޒާހިރުލް އަދި ރަނާ ޝަކީބް އަދިވެސް ދަނީ އެމީހުންގެ މައްޗަށް އުފުލި ބައެއް ދައުވާތަކުގެ ހުކުމް ތަންފީޒުކުރަމުންނެވެ.
ބޮޑުފިނޮޅުގައި ވީ ކިހިނެތް؟
ޖުލައި 2، 2020 ވަނަ ދުވަހު ރިސޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ތަރައްގީކުރަމުންދިޔަ ބ. ބޮޑުފިނޮޅުގައި ބިދޭސީންތަކެއް އެރަށުގައި މަސައްކަތްކުރާ ދިވެހިންތަކެއް ރަހީނުކޮށްގެން އުޅޭކަމުގެ ރިޕޯޓުތަކެއް ލިބިގެން ފުލުހުން އެރަށަށް އެ ދުވަހު ދިޔަ އެވެ. އެ ރަށުން ފުލުހުންނާއި ކުރިމަތިލީ ގިނަ އަދަދެއްގެ ބިދޭސީން ތަކެކެވެ.
އެމީހުން ދިޔައީ އެމީހުންނަށް ލިބެން ޖެހޭ އެތައް މަހެއް މުސާރައެއް ނުލިބު ހުރި ކަމުގެ ޝަކުވާތަކާއިއެކު އެ މީހުންގެ ކުންފުނީގެ އިސްވެރިންނާއި ދޭތެރޭ ހިތްހަމަނުޖެހުން ފާޅުކުރަމުންނެވެ.
އަދި މުސާރަ ލިބުމުން ނޫނީ ރަހީނުކޮށްފައި ތިބި ދިވެހިން ދޫކޮށްނުލާނެ ކަމަށް ވެސް ބިދޭސީން ބުނަމުންދިޔަ އެވެ. އެހިސާބުން ފުލުހުންނާއި ބިދޭސީންނާދެމެދު ކުރިމަތިލުންތަކެއް ހިނގައި، ފުލުހުން އެންމެ ފަހުން އެރަށުން ފޭބި އެވެ. ފުލުހެއްގެ ބޯ ފަޅައިގެން ދިޔައީ ވެސް އެ ވަގުތު ހިނގައިދިޔަ ހަމަނުޖެހުންތަކުގަ އެވެ. އެ ރަށުގައި ތިބި 200 އެއްހާ ބިދޭސީން ދިޔައީ އޭރު ރަށުގައި ހުރި މުދަލަށް ގެއްލުންދެމުންނެވެ.
އޭގެ ފަހުން ވެސް ފުލުހުން އެރަށަށް އަރަން މަސައްކަތް ކުރިނަމަވެސް އެކަން ނާކާމިޔާބުވި އެވެ. އަދި ބޮޑުފިނޮޅާ ޖެހިގެން އޮންނަ ބ. އަތޮޅުގެ ބައެއް ރަށްރަށުން ބައެއް ދިވެހިން ވެސް އެރަށަށް އަރަން މަސައްކަތްކުރި އެވެ. ނަމަވެސް ސަލާމަތީ ސަބަބުތަކާއި ހަމަނުޖެހުން އިތުރުވެދާނެތީ ފުލުހުން އެކަމަށް ހުއްދަ ދީފައެއް ނުވެ އެވެ.
އެންމެ ފަހުން ފުލުހުން އެ ރަށަށް އަރައި ހަމަނުޖެހުން މައިތިރި ކުރީ ޖެހިގެން އައި ހުކުރު ދުވަހުގެ ހެނދުނު އެވެ. ހަމަނުޖެހުން ކޮންޓްރޯލް ކުރީ މާލެއިން ގިނަ އަދަދެއްގެ ފުލުހުން އެރަށަށް އަރަ އެވެ. ނަމަވެސް ހަމަނުޖެހުން މައިތިރި ކުރުމުގައި އިތުރު އެއްވެސް މީހަކަށް އަނިޔާނުވާކަން ފާހަގަކުރެވެ އެވެ.
އެ މައްސަލައިގައި ޖުމްލަ 19 ބިދޭސީން ފުލުހުންގެ ބެލުމުގެ ދަށަށް ގެންދިޔައިރު، އޭގެ ތެރޭގައި ހަމަނުޖެހުމުގެ އެންމެ އިސްކޮށް އުޅުނު މީހުން ހިމެނެ އެވެ. އެ އެންމެން ރާއްޖެ އެތެރެކޮށް މަސައްކަތް ކުރުވާފައިވަނީ ގަވާއިދާ ހިލާފަށް ކަމަށް ތަހުގީގުގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކަ އެވެ.
އެމީހުން ރާއްޖެ އެތެރެކޮށްފައިވަނީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މިލަންދޫ ދާއިރާގެ މެމްބަރު އަލީ ރިޒާގެ ކުންފުންޏެއްކަމުގައިވާ އާރުއައިއެކްސް ކުންފުނީގެ ދަށުންނެވެ. އެ ކުންފުނިން ވަނީ ބިދޭސީންނަށް އެތައް މަހެއްގެ މުސާރަ ނުދީ އޮތް ކަމަށް ފަހުން ބުނެފަ އެވެ.
ނަމަވެސް އެއީ އެ މަޝްރޫއު އެމީހުންނަށް ހަވާލުކުރި ކޮންޓްރެކްޓަރުން ސީލް ކުންފުނިން އާރުއައިއެކްސް އަށް ދޭން ޖެހޭ ފައިސާތަކެއް ނުދިނުމުން ވީ ގޮތެއް ކަމަށް އެ ކުންފުނިން ބުނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެކަން ސީލްއިން ވަނީ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ.
އެ މައްސަލައިގައި ހިއުމަން ޓްރެފިކިންގެ ތުހުމަތާއެކު މެމްބަރު ރިޒާގެ މައްޗަށް ވަނީ ދައުވާ ވެސް ކޮށްފަ އެވެ. އެ މައްސަލަ އަދިވެސް އޮތީ ކޯޓު މަރުހަލާގަ އެވެ.
