މޫސުމީ ވަޔާއެކު ދެމިގެންދިޔަ ކަނޑުގެ މަގު: ދިވެހިރާއްޖެ އާއި ޕެމްބާ އައިލެންޑް ގުޅުވައިދިން ވަދީބާ ދަރިކޮޅުގެ ތަރިކަ

އިހުގެ ބައެއް މައުލޫމާތު ހިމެނޭ އިލަސްޓްރޭޝަނެއް

އިހުގެ ބައެއް މައުލޫމާތު ހިމެނޭ އިލަސްޓްރޭޝަނެއް

1869 ވަނަ އަހަރު ސުއޭޒް ކެނާލު ހުޅުވައި، ދުނިޔޭގެ ކަނޑުގެ ދަތުރުފަތުރަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އައުމުގެ މާ ކުރިން، އިންޑިއާ ކަނޑަކީ އިންސާނިއްޔަތު ދުށް އެންމެ ގަދީމީ އަދި އެންމެ ފުޅާ އެއް ކަނޑުގެ މަގެވެ. ބެންގޯލް އަދި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މޫސުމީ ވަޔާއެކު ދަތުރުކުރި މާލިމީން، އެ ޒަމާނުގެ އަރަބި އަދި ފާރިސީ ޗާޓުކުރުންތެރިން "ބަޙްރު އަލްޒަންޖު" (ކަޅުކުލައިގެ މީހުންގެ ކަނޑު) ގެ ނަމުން ނަންދީފައިވާ މި ކަނޑުގެ ސަރަހައްދުގައި ދަތުރުފަތުރު ކުރިއެވެ. މި މަގުގެ މެދުގައި އޮތީ، އަޑިއަށް ގޮސްފައިވާ އަލިފާންފަރުބަދަތަކެއްގެ މަތީގައި އުފެދިފައިވާ ފަރުތަކުން އެކުލެވޭ ހިމޭން ވެހިރާއްޖެއެވެ. އެކަހެރި ސަރަހައްދެއްގެ ގޮތުގައި އޮތުމުގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އިރުމަތިން ޖާވާއާއި މެލޭ ރަށްތަކުން ފެށިގެން، ހުޅަނގުން މަޑަގަސްކަރައާއި، އަރަބިބަހުން "އަލްޖަޒީރާ އަލްޚަޟްރާ" (ފެހި ރަށް) ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ ޕެމްބާ އައިލެންޑާ ހަމައަށް ގުޅުވައިދިން މުހިންމު ސަރަހައްދެކެވެ.

މި ކަނޑުގެ މަގުގެ ސަބަބުން އިންޑިއާ ކަނޑުގެ މެދުތެރެއާއި ހުޅަނގުގެ ސަރަހައްދުތަކުގެ މެދުގައި ސަގާފީ އަދި އިޖުތިމާއީ ބޮޑެތި ގުޅުންތަކެއް އުފެދުނެވެ. މިގުޅުމުގެ މެދުގައިވަނީ އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ އައްސޭރިފަށުގެ ސަގާފަތްތަކުން ފެންނަން ހުރި ވަދީބާ (ނުވަތަ މަދީބާ) ނަމަކަށް ކިޔާ ކަނޑުދަތުރުވެރި މީހުންނެވެ. 1939 ވަނަ އަހަރު ޗާލްސް ސެކްލޫކްސް ލިޔުއްވި "ސްވާހިލީ-ފްރެންޗް ޑިކްޝަނަރީ" ގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، "މަދީބާ" މިއީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވަޒަންވެރިންނަށް ކިޔާ ނަމެކެވެ.

މި ބަސް އުފެދިފައިވަނީ ސަންސްކްރިޓް ބަހުގެ "ދްވީޕާ" (ރަށް) މި ބަހުންނެވެ. ވަދީބާ މީހުން ހުޅަނގަށް ދަތުރުކޮށް އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ އައްސޭރިފަށުގައި،ޚާއްޞަކޮށް ޕެމްބާ އައިލެންޑްގައި،ވަޒަންވެރިވިިއިރު، އެމީހުން ވަނީ ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންވާނެ އަދި ރޯދި ހޯދާނެ ގިނަ ވަސީލަތާ އުކުޅުތަކެއް އެރަށަށް ތައާރަފުކޮށްފައެވެ. މި ސަގާފީ ތަރިކަ މިއަދުވެސް ހަތަރު މުހިންމު ކަމަކުން ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ. އެއީ ރުއްއެރުމާއި ކާށީގެ ބޭނުންކުރުން، އުވަދަވައިގެން ގެދޮރު އިމާރާތްކުރުން، ދިވެހި ރާގުތަކަށް ރައިވަރު ކިއުމާއި ޒިކުރުކުރުން، އަދި އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގެ ހުނަރެވެ. 

1. ކާށިރުކާއި "ދިރިއުޅުމުގެ ގަސް"

ޕެމްބާ އައިލެންޑާއި ދިވެހިރާއްޖޭގައިވެސް، ރުކަކީ ދިރިއުޅުމަށް އެންމެ މުހިންމު އެކައްޗެވެ. ދެ ސަރަހައްދުގެ ތިމާވެށީގެ އެއްގޮތްކަމުގެ ސަބަބުން، ރުކުގެ ބޭނުންކުރުމުގައި އެއްގޮތް އުސޫލުތަކެއް ގެންގުޅެއެވެ:

ފަންވިޔުން: ރަށްރަށުގެ ގޭގޭގެ ފުރާޅުތައް އެޅުމަށާއި، ތަކެތި އުފުލުމަށް ބޭނުންކުރާ ވަށި ހެދުމަށް ރުކުފަތި އަދި ފަންވިޔެގެން ބޭނުންކުރިއެވެ.

ރޯނުވެށުން: ބޮނބި ކާށިކުނބުޅި ފެނުލައި، ތަޅައި، އަތުން ރޯނުވެށުމުގެ ހުނަރު ދެ ސަރަހައްދުގެ މީހުންވެސް ހޯދިއެވެ. މިއީ އިމާރާތްކުރުމަށާއި ކަނޑުދަތުރުކުރާ އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމަށް އަދި ލޮތާރި އެޅުމަށް ބޭނުންކުރި ލޮނުގެ އަސަރުން ހަލާކުނުވާ ވަރުގަދަ ވާވެލާ ވެލީގެ ވަސީލަތެކެވެ. 

އުވަވަޅު ރޯކޮށްގެން އުވަދެވުން : ހިރިޔާއި އަކިރި މުރަކަ އަންދައިގެން އުވަ (Quicklime) އުފައްދައި، ދެން އެއަށް ވެއްޔާއި ފެން އަޅައިގެން ގަށާ ހުނި (Lime Mortar) ތައްޔާރުކުރިއެވެ. މިއީ ހޫނުގަދަ މޫސުމުގައި ގޭގޭގެ އެތެރެއަށް ފިނިކަން ގެނެސްދޭ، މެޓީރިއަލްއެކެވެ.

3. ރައިވަރާއި ޒިކުރުކުރުމުގެ އަޑުތައް

ކަނޑުދަތުރުވެރިން ކަނޑުމަތީގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށާއި، ވަލަށް ވަނުމާއި  ރައްކާތެރިކަމަށް އެދި ކިޔައިއުޅުނު ސަގާފީ ލަވަތަކާއި އިސްލާމީ ދީނީ ޒިކުރުތަކުގެ މެދުގައި ބޮޑު ގުޅުމެއްވެއެވެ:

ރައިވަރު: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައިވަރަކީ އަޑަށް ވަކިގޮތްތަކެއް ހަދައިގެން، ވަކި ހަމައަކުން ކިޔާ ގަދީމީ ޅެންވެރިކަމުގެ ބަޔެކެވެ. މަސްވެރިން ކަނޑުމަތީގައި އަދި ރުކާއި ވަލުތެރޭގައި ވަގުތު ހޭދަކުރުމަށާއި ސަލާމަތަށް އެދި ރައިވަރު ކިޔައިއުޅުނެވެ.

ޕެމްބާގެ ސޫފީ ޒިކުރުތައް: ޕެމްބާ އައިލެންޑްގައިވެސް ކަނޑުދަތުރުވެރިންގެ ފަރާތުން އައިސްފައިވާ، ވަކި ރިދަމަކަށް ކިޔާ ދީނީ ޒިކުރުތައް އޮވެއެވެ. ރައިވަރާއި އިރުމަތީ އެފްރިކާގެ އައްސޭރިފަށުގެ މި ޒިކުރުތަކުގައި، ކަނޑުގެ ނުރައްކާތަކާއި، އެކަނިވެރިކަމާއި، ރައްކާތެރިކަމުގެ މައުޟޫޢުތަކަށް ނޭފަތުން އަޑުނެރެގެން ކިޔާ ވަކި ޚާއްޞަ ގޮތްތަކެއް ހުރެއެވެ.

4. އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގެ ހުނަރު

ވަދީބާ/ދިވެހިންނާއި ޕެމްބާގެ މީހުންގެ މެދުގައި އޮތް އެންމެ ބޮޑު އެއް ގުޅުމަކީ އޮޑިދޯނިފަހަރު ބަނުމުގެ ފަންނުވެރިކަމެވެ:

ކަނޑުގެ މަގުގެ ތަރިކަ

ޕެމްބާ އައިލެންޑާއި ދިވެހިރާއްޖެއާ ދެމެދު އޮތް ތާރީޚީ ގުޅުމުން އެނގިގެންދަނީ، ގަދީމީ އިންޑިއާ ކަނޑަކީ  ގުޅުން ބުރޫއަރާފައިވާ ފުޅާ ސަރަހައްދެއް ނޫންކަމެވެ.

 މޫސުމީ ވަޔާއެކު ދަތުރުކުރި ވަދީބާ މީހުން (ޒަންޖިބާރު ޒަމާނު ދިވެހިން) ފަދަ ކަނޑުދަތުރުވެރިންގެ ސަބަބުން، ދިރިއުޅުމުގެ ވަސީލަތްތަކާއި، އިމާރާތްކުރުމުގެ ހުނަރާއި، މަސައްކަތުގެ ސަގާފަތްތައް އެތައް ހާސް މޭލެއްގެ ދުރަށް ފެތުރިގެންދިޔައެވެ. މިއަދުވެސް ޕެމްބާއާއި ދިވެހިރާއްޖޭގެ ސަގާފަތުން ފެންނަން އެހުރީ، މި ކަނޑުގެ މަގުން ގުޅުވާލަދިން އިިންސާނީ ދިރިއުޅުމުގެ ވަރުގަދަ ނިޝާންތަކެވެ.

 

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ އުފެދުމުގެ ކުރިން

ބްރިޓިޝް އިންޑިއަން އޯޝަން ޓެރިޓަރީ (ބީ.އައި.އޯ.ޓީ) 1965 ގައި އުފެދުމުގެ ކުރިން، ފޯޅަވަހީގެ އިދާރީ ކަންކަމާއި ކާށި ކޮފްރާގެ ވިޔަފާރި ބަލަހައްޓަމުން ގެންދިޔައީ މޮރިޝަސްގެ އިދާރާއިންނެވެ. ފަރަންސޭސީންގެ ވެރިކަމުގައި 1780 ގެ އަހަރުތަކުން ފެށިގެން އެ ރަށްތަކުގައި ރުއްދަނޑުތައް ހަދައި، މަސައްކަތްތެރިންނާއި އަޅުން ބޭނުންކޮށްގެން އާބާދީތައް ވަނީ ގާއިމުކޮށްފައެވެ.

1887: ދަރަނީގެ ދަންތުރައިން ހިމާޔަތުގެ މަޅިފައްޗަށް

16 ޑިސެމްބަރު 1887 ގައި ދިވެހިރާއްޖެ އިނގިރޭސިންގެ ހިމާޔަތުގެ ދަށަށް ދިޔައީ، އިގްތިސާދީ ގޮތުންނާއި ދާހިލީ ސިޔާސީ މަސްލަހަތުތަކަށް އައި ބަދަލުތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދުގެ މައިބަދަ ކަމުގައިވި ބޮލީގެ ވިޔަފާރި ބަލިކަށިވުމާއި، ރަދުންގެ ނުރުހުމުގައި އިނގިރޭސިން ރާއްޖޭގެ ކަނޑުތަކުގެ ސާވޭތައް ކުރުން ހިމެނެއެވެ.

އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ތިން މަގު ގުޅޭ ސަރަހައްދު: ދިވެހިރާއްޖެ

15 ވަނަ ގަރުނުގައި އިންޑިއާ ކަނޑުގެ ވިޔަފާރީގެ މައި މަރުކަޒަކީ ދިވެހިރާއްޖެ ކަމަށްވާއިރު، ރާއްޖެ އޮތީ އިރުމައްޗާއި، އުތުރާއި، ހުޅަނގުގެ މައިގަނޑު ތިން ކަނޑުދަތުރުފަތުރުގެ މަގު ބައްދަލުވާ ހިސާބުގައެވެ. މިންގް ދަރިކޮޅުގެ ހަޒާނާ އޮޑިފަހަރުތަކުގެ ދަތުރުތަކާއެކު ސީނުކަރައާއި އެފްރިކާގެ އައްސޭރިފަށާ ދެމެދު ކުރެވުނު މި ވިޔަފާރީގެ ހެކިތައް ތާރީޚީ ފައިސާ އާއި އާސާރީ ތަކެތިން މިއަދުވެސް ފެންނަން އެބަހުއްޓެވެ.

ރަދުން ކޮންޓްރޯލް ކުރެއްވި ސިއްރުވެރި ބޮޓޭނިކަލް ވިޔަފާރި

ތާވައްކާށި ނުވަތަ ކަނޑުކާށީގެ ވިޔަފާރިއަކީ ތާރީޚީގޮތުން ދިވެހި ރަދުންގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލްގެ ދަށުން ހިންގި ސިއްރުވެރި މޮނޮޕޮލީއެކެވެ. ސީޝެލްސްގެ ރަށްތަކުން އޮޔާލައިގެން ރާއްޖެއަށް ލައްވާ މި ކާށިތަކަކީ ހަމައެކަނި ރަދުންނަށް ޚާއްޞަ އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި އޭރު އޮތީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ކާށީގެ ސައިންޓިފިކް ނަން ރާއްޖެއަށް ނިސްބަތްވަނީ، އެ ދުވަސްވަރު ދިވެހިރާއްޖެ މެދުވެރިކޮށް މި ތަކެތި ދުނިޔޭގެ ބާޒާރަށް ތައާރަފުވެފައިވާތީއެވެ.

ނުވަވަނަ ހަސަން ރަސްގެފާނާއި ފޯޅަވަހި

ފޯޅަވަހީގެ މައްސަލަ' އަކީ ހުރިހާ ވެރިކަމެއްގައި އެކަމާ މެދު ހާމަކަން ބޮޑު ގޮތެއްގައި ވާހަކަ ދެއްކެން އޮތް މައްސަލައެއް. ބާރު އޮވެމެ އެކަން ނުކޮށް ދޫކޮއްލި ސަބަބާއި، މިއަދު މި މައްސަލައާ ގުޅިގެން އެކި ރައީސުންނާއި މަދަދުދޭ ފަރާތްތަކުން ދައްކާ ވާހަކަތަކުން އިސްވަނީ ސިޔާސީ މަސްލަހަތެއްތޯ ނުވަތަ ގައުމީ މަސްލަހަތެއްތޯ ދެނެގަތުމަކީ މުހިންމު ކަމެއް.

ޒަމާނާއެކު އުވެމުން ބީވަމުންދާ ރަށްތަކުގެ ބައެއް ނަންތަކާ ކަނޑު

ގަދީމީ ޒަމާނުގައި ދިވެހިން އިންޑިއާ ކަނޑަށް "މެދުތެރެ މާކަނޑު" ކިޔައި އުޅުނު ނަމަވެސް، އިސްތިއުމާރީ ބާރުތަކުން އެކި ދުވަސްވަރު އެ ސަރަހައްދުގެ ރަށްތަކާއި ކަނޑުތަކަށް އަމިއްލަ ނަންތައް ދީފައިވެއެވެ. މިގޮތުން ޗާޓުތަކުގައި ލެޓިން އަދި ގްރީކް ބަހުން ތަފާތު ނަންތައް ބޭނުންކުރަން ފެށުމާއެކު، ދިވެހިން ކިޔައިއުޅުނު އަސްލު ނަންތައް ވަނީ އުވެން ފަށާފައެވެ.

ހުދެއި ކަލަމިންޖާގެ ލޯބީގެ ބާރުން އުފެދުނު ވަރުނުލާރާޅުގަނޑު

ބަނދެފައިވާ ބަރޯސީގެ ސަބަބުން އެ އަލަމާރި ބޮކިޖަހައި އަޑިއަށް ދިޔަ ވަގުތު ވަރުގަދަ ރާޅު ބާނިތަކެއް އުފެދުނެވެ. އެރާޅުގަނޑު އަދިވެސް ހުއްޓުމެއް ނެތި އެގޮތުގައި އުފެދެމުން ދަނީ އެވެ. ކޮށީގެ ޖާރިޔާ ދެކެ ހުދެއި ކަލަމިންޖާ ވެވަޑައިގެންނެވި ލޯބީގެ ރަމްޒެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox