ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ވެރިކަމާ ހަވާލުވީ ފަހުން، ދޮޅު އަހަރުގެ ތެރޭގައި އެތެރޭގެ ބާޒާރުން ނަގާފައިވާ ދަރަނި 13 ބިލިއަން ރުފިޔާ އިތުރުވެފައިވާ ކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީގެ ތަފާސްހިސާބުތަކުން ދައްކައިފި އެވެ.
ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން އާންމުކޮށްފައިވާ އެންމެ ފަހުގެ ޑެޓް ބުލެޓިން ރިޕޯޓުގައި ހުރި މައުލޫމާތުން ދައްކާ ގޮތުގައި، ސަރުކާރުގެ ފައިނޭންސިން ބޭނުންތަކަށް މުޅީން ކަހަލަ ގޮތަކަށް ބަރޯސާވަނީ އެތެރޭގެ ބާޒާރަށެވެ.
އެ ގޮތުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީން ފެށިގެން މި އަހަރުގެ ޖޫންގެ ނިޔަލަށް ސަރުކާރުގެ ދަރަންޏަށް އިތުރުވީ 16.9 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ 77 ޕަސެންޓަކީ އެތެރޭގެ ބާޒާރަށް އިތުރުވީ ދަރަންޏެވެ. މި މުއްދަތުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުގެ ސީދާ ދަރަންޏާއި ގެރެންޓީ ދީފައިވާ ދަރަންޏަށް އިތުރުވީ 23 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ބެލި ކަމުގައި ވިޔަސް، އެންމެ ބޮޑު ހިއްސާއަކީ އެތެރޭގެ ބާޒާރަށް އިތުރުވީ ދަރަންޏެވެ.
އެތެރޭގެ ބާޒާރުގެ ދަރަނި އިތުރުވެގެން އައި ގޮތަށް ބަލާއިރު، އެންމެ ބޮޑު އަދަދެއް ނަގާފައި ވަނީ ކޮމާޝަލް ބޭންކުންތަކުންނެވެ. ހަ ކުއާޓަރުގެ ތެރޭގައި ބޭންކުތަކަށް ދައްކަން ޖެހޭ އަދަދު ވަނީ 6.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ އިތުރުވެ، ޖުމްލަ 34.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފަ އެވެ.
ދެން އެންމެ ބޮޑު އަދަދެއް އިތުރުވީ އެހެނިހެން މާލީ އިދާރާތަކުން ނެގި ދަަރަންޏެވެ. އެއީ 4.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އެހެނިހެން މާލީ އިދާރާތަކަށް ދައްކަން ޖެހޭ ޖުމްލަ އަދަދު ވަނީ 31 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާފަ އެވެ.
ޖެނުއަރީ 2024 އިން ޖޫން 2025 އަށް އެތެރޭގެ ދަރަންޏަށް އިތުރުވީ ވަރު
- ބޭންކުތަކަށް - 6.7 ބިލިއަން ރުފިޔާ
- އެހެނިހެން މާލީ އިދާރާތަކަށް - 4.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ
- އަމިއްލަ ވިޔަފާރިތަކަށް - 469.7 މިލިއަން ރުފިޔާ
- ޕަބްލިކް ކުންފުނިތަކަށް - ދެ ބިލިއަން ރުފިޔާ
މި އަހަރުގެ ދެ ވަނަ ކުއާޓަރުގެ ނިޔަަލަށް ސީދާ ސަރުކާރުގެ އެތެރޭގެ ދަރަނީގެ ގޮތުގައި ހުރި 85.8 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން 70.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ދައްކަން ޖެހެނީ ދިވެހި ފައިސާއިންނެވެ. ޑޮލަރުން ދައްކަން ޖެހޭ އަދަދު 15 ބިލިއަން ރުފިޔާގައި ހުރިއިރު، މިއީ ގާތްގަނޑަކަށް 100 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ. ބާކީ 443.5 މިލިއަން ރުފިޔާ ހުރީ ސްޕެޝަލް ޑްރޮވިން ރައިޓްސްއިންނެވެ.
މި ސަރުކާރުން ވަނީ ދޮޅު އަހަރުގެ އެތެރޭގެ ދަރަނި ދައްކަން 7.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުކޮށްފަ އެވެ. އެއީ ޕްރިންސިޕަލް ދައްކަން ހަަރަދުކުރި 2.9 ބިލިއަން ރުފިޔާ އާއި އިންޓްރެސްޓާއި އެހެނިހެން ހަރަދުތަކަށް 4.2 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
މި އަހަރަށް ފާސްކުރި ބަޖެޓުގައި އޮތް ގޮތުން ފައިނޭންސިންގެ ގޮތުގައި ހޯދަން ޖެހޭ 18.9 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ތެރެއިން އެތެރޭގެ ބާޒާރުން ހޯދަން ރޭވީ ފަސް ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. އަދި މިދިޔަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ އެތެރޭގެ ބާޒާރުން 12.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނަގާފަ އެވެ.
އެތެރޭގެ ބާޒާރުން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ފައިސާ ހޯދަނީ ޓީ-ބިލު ވިއްކަިއގެންނެވެ. އޭގެ އިތުރުން ބޮންޑު ވިއްކައިގެންނާއި ލޯނުތަކުން ވެސް ފައިސާ ހޯދަ އެވެ.
ސަރުކާރުގެ ފައިނޭންސިން ބޭނުންތަކަށް އެތެރޭގެ ބާޒާރަށް ބަރޯސާވުމަކީ މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ އިން ވޭތުވި އަހަރުތަކުގައި ތަކުރާރުކޮށް ފާހަގަކޮށްފައިވާ މައްސަލައެކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި ވެސް ބޭންކުތަކުން ސަރުކާރަށް އެކްސްޕޯޝާ ބޮޑު މައްސަލައިގައި އެ އޮތޯރިޓީގެ ކަންބޮޑުވުން ބޮޑެވެ.
