ދިލަފޮށީގެ ހަގީގަތް

ދިލަފޮށި

ދިލަފޮށި

ކުރީގެ ބަޔާ ގުޅޭ

ކުލަ ބަދަލުކުރުން

ބޯވަޔާއި ބޯވަދިލަމަހަކީ ކުލަ ބަދަލުކުރާ ތަކެތީގެ ތެރެއިން ހައްދެއް ހުދޫދެއް ނެތް މިންވަރަށް ކުލަ ބަދަލުކުރުމުގެ ކުޅަދާނަކަން ލިބިފައިވާ އެއްޗެކެވެ. އަދި ބޯވައަށް ވުރެވެސް މާ އަވަސް އަވަހަށް ކުއްލި ކުއްލިއަށް ބޯވަދިލަމަސް، އޭގެ މަހައުލުގެ ވަށައިގެންވާ ކުލަތައް ދެނެގަނެ އެ ކުލަތަކަށް ހަށިގަނޑު ބަދަލު ކުރެއެވެ. ތަފާތު ޓެކްސްޗާއަށް ހަންގަނޑު ބަދަލުކުރުމާއި ބައެއް ހާލަތްތައް މެދުވެރިވުމުން ހީބިހި ނަގައޭ މިކިޔާ ގޮތަށް މީގެ ހަންގަނޑުން މުރަކަ ކުރި ގޮތަށް ގޮފިފަޅުވާ ސިފަ ބަދަލުކޮށް ދުސްމަނުން ބިރުގަންނަވާ އުޅެ އެވެ. ކުލަ ބަދަލު ކޮށްލުމަށްޓަކައި ބޯވަދިލަމަހުގެ ހަންގަނޑުގައި ތިން ފަށަލައެއް ވެއެވެ. އަދި ކަޓްލްފިޝްއަށް ލިބިފައިވާ ފަދަ ހަންގަނޑެއް އެއްވެސް ޖަނަވާރަކަށް ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ. ހަންގަނޑުގައި ކުލަޔާ ބެހޭ 20 މިލިޔަން ސެލް އެކުލެވިގެންވެ އެވެ. މި ސަބަބުތަކާއި ހުރެ ކަޓްލްފިޝްއަށް ކެމަފުލާޖުގެ ރަސްގެފާނުގެ ނަމުން ނަން ދީފައި ވެއެވެ.

ލޯ

ބޯވަދިލަމަހުގެ ލޮލަކީވެސް ލޯތަކުގެ ތެރެއިން ތަފާތު ލޮލެކެވެ. މި ގޮތުން މިސޮރުމެންގެ ލޮލުގެ ކޮއި ހުންނަނީ ޑަބްލިޔޫ އަކުރެއް ސިފަކުރެވޭ ގޮތަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ބޯވަދިލަމަށް ފެންނަކަމުގައިވެ އެވެ. އަދި ކުލަ ބަދަލުކުރުމަށްޓަކައި ލޮލުން ފެންނަ ތަކެތި ސިކުނޑިން ހަންގަނޑުގައިވާ ސެލްތަކަށް ފޮނުވާލައި އޭގެ ވަށައިގެން ވާ މާހައުލާ އެއްގޮތަށް ކުލަ ބަދަލު ކޮށްލައެވެ. މިކަމުގެ އަވަސްކަމުގެ ސަބަބުން މީގެ ހަންގަނޑަށް އިލެކްޓްރިކް ސްކިންއޭ ކިޔަ އެވެ. މި ގޮތަށް ބަދަލުކޮށް އުޅޭ ކުލަތަކުން އެކަތި އަނެކަތި މުއާމަލާތް ކުރުމާއި ބައިވެރިޔާ ހޯދުމާއި ކާނާ ހޯދުމުގައި ބޭނުން ކުރެއެވެ.

Advertisement

ސިކުނޑި

މަންމަލި ޖަނަވާރުންގެ ތެރެއިން އިންސާނުންނަކީ ހަށިގަނޑުގެ ރޭޝީއޯއިން ބަލާއިރު އެންމެ ސިކުނޑި ބޮޑު ޖަނަވާރެވެ. ހަމަ މިގޮތަށް މައިކަށިނެތް ޖަނަވާރުންގެ ތެރެއިން ކަޓްލްފިޝް އާއި ބޯވައަކީ އެންމެ ބޮޑު ސިކުނޑިއެއް ލިބިފައިވާ ޖަނަވާރެވެ.

ދަރިމައިވުން

ކުރީގައި ބުނެފައިވާނޭ ފަދައިން ބޯވަދިލަމަސް ބައިވެރިޔާ ހޯދުމުގައިވެސް އެންމެ މުހިންމު ރޯލެއް ކުޅެނީ ބޯވަދިލަމަހުގެ ކުލަތަކުންނެވެ. އަންހެން މަސް ބައިވެރިޔަކު އިހުތިޔާރު ކުރުމުގައި ބޮޑެތި ވަރުގަދަ ބައިވެރިޔާ އިހުތިޔާރު ކުރެއެވެ. ނަމަވެސް ގުޅުން ހިންގާ ދުވަސްވަރު އެތައް އެއްޗަކާ ގުޅުން ހިންގަ އެވެ. ކުރިން ބެލެވިފައި އޮތީ ގިނަ ބައިވެރިންނާއެކު ގުޅުން ހިންގިކަމުގައި ވިޔަސް, ދަރިފަނި ބޭނުންކުރަނީ އެންމެ ބައިވެރިއެއްގެ ފަނި ކަމުގަ އެވެ. ނަމަވެސް ވިހާ ދަރިންގެ ޑީއެންއޭ ހެދުމުން އެނގުނީ ވަރަށް ގިނަ ބައިވެރިންގެ ދަރިން ވިހާކަމުގަ އެވެ.

ބޯވަދިލަމަސް ވެސް ބިސްއަޅަނީ ބޯވަފަދައިން ގާގަލުގެ ދަށުގައި ބިސްތައް އެލުވާފައި ހުންނަ ގޮތަކަށެވެ. ބިސްއަޅާ ފަހަރުތަކުގައި 100 އަށް ވުރެގިނަ ބިސްއަޅާ އުޅެ އެވެ. ދަރިމައިވެ ބިސްތައް ވިހަނީ ތިން މަހާއި ފަސް މަހާ ދޭތެރޭގެ މުއްދަތެއްގަ އެވެ. މި ބާވަތުގެ ބޯވަދިލަމަހެއްގެ އުމުރަކީ 18 މަހާއި 2 އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެކެވެ. ބޯވަދިލަމަސް މަރުވުމުން އޭގެ ހަށިގަނޑުގެ ތެރޭގައި އޮންނަ ދިލަފޮށި މަހާވަކިވެ މައްޗަށްއަރާ އޮޔާވައިގެ އެހީގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަ ހިސާބަށް ގޮނޑުދޮށަށް ގެނެސްދެ އެވެ.

ބޯވަދިލަމަހަކީ ހުރިހާ ޖަނަވާރަކަށްވެސް ވަރަށް މީރު އެއްޗެއްގެ ގޮތުގައި ވަނީ ފާހަގަ ކުރެވިފަ އެވެ. ކަށި ނެތް މި މަސްގަނޑަކީ ވަރަށް ބޮޑަށް ޕްރޮޓީނުން މުއްސަނދި ވެފައިވާ މަހެކެވެ. އެހެންކަމުން ކާނާގެ ގޮތުގައި އަހަރަކު ތިން މިލިޔަން ޓަނުގެ ބޯވަދިލަމަސް އެކި ގޮތްގޮތުން ހިފާކަމުގައި ރެކޯޑުތަކުން ދައްކަ އެވެ. ބޯވަދިލަމަހުގެ ތެރެއިން އެންމެ ވައްތަރެއް ފިޔަވާ ހުރިހާ ވައްތަރަކީ ކާން ރަނގަޅު ބާވަތެއް ކަމުގައިވެ އެވެ. އިންސާނުން ކެއުމުން ވިހަވާ ބާވަތަކީ ފެނުގެ އަޑީގައި ގިނައިން ހިނގާފައި އުޅޭ ވައްތަރެއްކަމުގައިވާ ފުލޭމްބޮއިން ކަޓްލްފިޝް އެވެ.

ބޯވަދިލަމަސް ދުޝްމަނުންގެ ކިބައިން ސަލާމަތް ވުމަށްޓަކައި ލިބިފައިވާ ހާއްސަ ހަތިޔާރަކީ އެއަށް ލިބިފައިވާ ދެލި ނުވަތަ ކުލަ އެވެ. ސަލާމަތް ނުވެވޭވަރުގެ ކަމެއް ދިމާވުމުން އެންމެ ފަހުގެ ހަތިޔާރަކަށް ކަޅު ކުލައިގެ ދެލި ދޫކޮށްލައި ހަމަލާދޭ ދުޝްމަނާއި ބޯވަދިލަމަހާ ދިލަމަހާ ދެމެދުގައި ލެވޭ ދިފާއީ ފާރަކަށް އެ ހަދާލަ އެވެ. އެއަށް ފަހު އެތަނުން އެ ސޮރުމެން އަވަހަށް ފިލައެވެ.

ދިލަފޮށީގެ ވާހަކަ ދައްކާތާކު ބޯވަދިލަމަހުގެ ވާހަކަ ނުދައްކާ ފަރުޖެހެން ނެތުމުގެ ސަބަބުން ލައްކަ ދުރުގައި އުޅުމަށްފަހު ދިލަފޮށީގެ ވާހަކައާއިގެން ކުރިޔަށް ދާނަމެވެ. ނަމަވެސް ދިލޮފޮށީގެ މާގިނަ ވާހަކައެއް ނެތެވެ. ވާހަކައަކަށް އޮތީ ހަމަ ބޯވަދިލަމަހުގެ ވާހަކަ އެވެ.

ދިލަފޮށި ހެދިފައި ވަނީ ކޮން އެއްޗަކުން؟

މިހާ ހިސާބުން މައުލޫއާއިގެން ކުރިޔަށް ދާނަމެވެ. ތިލަފޮށްޓަކީ ބޯވަދިލަމަސް ފެނުގެ ތެރޭގައި ބެލޭންސް ކުރަން ނުވަތަ އެއްވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށްޓަކައި އޭގެ ހަށިގަނަޑުތެރޭގައި އޮންނަ އެއްޗެކެވެ. މަސްތަކުގެ ތެރެއިން ފަރުމަހުގެ ބަނޑުގެ ތެރޭގައި މިކަމަށް ވައި ރައްކާކުރާނެ ބޮޔެއް އޮވެ އެވެ. އަދި މިޔަރުގައި މި މަސައްކަތް ކުރުމަށްޓަކައި އޮންނަނީ އޭގެ ބިޔަ ތެޔޮ މޭގަނޑެވެ. ބޯވަދިލަމަހުގެ ތެރޭގައި އޮންނަ ދިލަފޮށްޓަކީ މަހާއެކު ބޮޑުވަމުން އަންނަ އެއްޗެކެވެ. އަދި މިއީ މީގެ ކަށިގަނޑެވެ.

ދިލަފޮށީގެ މަތީފަރާތުގައި ވަނީ ހުދުކުލައިގެ ހަރުގައު ފަދަ ފަށަކެވެ. މިއީ ދިލަފޮށީގެ ބުރަކަށި މައްޗެވެ. އެއްކޮޅުގައި ކަށްޓެއް ހުރެ އެވެ. އަދި ވަށައިގެން ތުނި ފަށެއް އެކުލެވިގެންވެ އެވެ. ދަށްފަރާތުގައި ހުންނަނީ ހުދުކުލައިގެ މަޑު އެއްޗެއް ކަމުގައިވާ އަރަގޮނައިޓެވެ. އޭގެ ތެރޭގައިވަނީ ވަނީ ގޭސް ނުވަތަ ވައި ރައްކާކުރެވޭނެ ހުސްޖާގަތަކެވެ. އެތަންތަނުގެ މިންވަރާއި ސައިޒު ގުޅިފައިވަނީ ބޯވަދިލަމަހުގެ ވައްތަރުތަކާއެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ދިލަފޮއްޓެއްގެ ބަރުދަނުގެ 40 އިންސައްތައަކީ ކެލްސިއަމް ކާބަނޭޓް އެވެ. މީގެ އިތުރުން ޕޮޓޭސިއަމް އާއި އަޔަން އަދި ޒިންކު އެކުލެވިގެން ވެއެވެ.

ބޭނުން

ދުނިޔޭގެ އެކި ހިސާބުތަކުގައި ދިލަފޮށިން ތަފާތު ބޭނުންތައް ކޮށްއުޅެއެވެ. މިގޮތުން މީގެ ކުނޑިން އެއްޗެހި އޮމާންކުރަން ބޭނުން ކުރުމާއި ދަތްއުނގުޅަން ބޭނުން ކުރުމާއި ތިލޭރުން މީގެ ކުނޑިއާއި ދަތްއުނުގުޅާ ބޭސް އެއްކޮށްގެން ތަކެތި އޮމާންކުރުމާއި އަދި ބޭސް ފަރުވާގައިވެސް ބޭނުންކުރެ އެވެ. އަދި މީގެ އިތުރުން 19 ގަރުނާއި 20 ވަނަ ގަރުނުގައި އާޓުގެ މަސައްކަތްކުރި މީހުން ކަނޑާނެގުމަށް ބޭނުން ކޮށްއުޅުނެވެ. އަޅުގަނޑުމެން ކުޑައިރު ތިލޭރުންނާއި އަތްތެރި މަސައްކަތްކުރާ މީހުންނާއި ކަނބުރުންނާއި އަދި މަސްވެރިންވެސް ދިލަފޮށީގައި އެކިއެކި ބޭނުންކުރާ ތަން ފެނެ އެވެ. ހާއްސަކޮށް މަސްވެރިން ބަރިއަޅަން ތައްގަނޑު ހަދައިގެން ބަރިއަޅާ ތަން ފެނެ އެވެ. މިއީ މަޑު އެއްޗެއްކަމުން ބޭނުންވާ އެއްޗެއްގެ މައިދިރި ނަގަން ފަސޭހަވުމާއި އަދި ގަދަ ހޫނު ހިފަހައްޓާ އެއްޗަކަށް ވުމުން ބޭނުން ކޮށްލަން ފަސޭހަ އެވެ. ފެށުމުގައި ބުނެފައިވާނޭ ފަދައިން ވާލާއި މީދާ ބިރު ގެންނެވުމަށް އަދި ފަންޑިތަވެރިކަމުގައި ބޭނުންކޮށް އުޅެ އެވެ.

މިޒަމާނުގައި އާންމު ގޮތެއްގައި ދިލަފޮށި ބޭނުން ކޮށްއުޅެނީ ޖަނަވާރު ގެންގުޅޭ މީހުން އެތަކެއްޗަށް ކާންދިނުމުގެ ބޭނުމުގަ އެވެ. މި ގޮތުން ދޫންޏާއި ފިނިހަކައިގެ ބާވަތްތަކާއި ޑިނގައާއި ވެލާ ކަހަނބު ގެންގުޅޭ މީހުން އެ ސޮރުމެންނަށް ކާންދޭން ބޭނުން ކުރެ އެވެ. އެއީ މީގައިވާ ކެލްސިއަމްގެ ސަބަބުން ކައްޓާއި ތުންގަނޑު ވަރުގަދަ ކުރުމުގެ ބޭނުމުގަ އެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގޮނޑުދޮށުން ފަސޭހައިން ދިލަފޮށި ލިބުނުކަމުގައި ވިޔަސް ގިނަބަޔަކަށް ދިލަފޮށި ލިބެނީ ޖަނަވާރު ގެންގުޅޭ ފިހާރަތަކުން ގަނެގެންނެވެ.

ދިރާސާވެރިން ދެކޭ ގޮތުގައި ވިސްނޫން ތޫނު މި ޖަނަވާރާއި ބެހޭ ގޮތުން އަދި ހޯދިފައިވަނީ ވަރަށް ކުޑަ މިންވަރެކެވެ. އެހެން ކަމުން ކުރިޔަށް އޮތްތަނުގައި އިތުރު އެތައް ކަންތައްތަކެއް ބޯވަދިލަމަހާއި ދިލަފޮށިން އެނގިދާނެކަމުގައި އުއްމީދު ކުރަމެވެ.

މަޢުލޫމާތު ނެގީ:

https://www.psittacology.com/what-is-cuttlebone/https://acquariofilia.org/english-articles/cuttlefish-bone

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox