ގޭތެރޭގައި މީހަކު ދަތެއްގައި ރިއްސާތީ އުޅުނު ދުވަހެކެވެ. އޭނާގެ ޙާލަތު ގޭތެރޭގެ މީހުން ގާތު ބުނެދޭ އިރަށް، ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެ ތަދަށް ލުޔެއް ލިބޭތޯ ކުރެވިދާނޭ ކޮންމެވެސް ކަމެއް ކިޔައިދެމުންދިޔައެވެ. މިހެން ގޮސް ދޮންކާފަޔާ ހިސާބަށް ދިޔަތަނާ، މޫނުމަތީގެ ކުލަވަރަށް ބަދަލެއްވެސް ނުގެނެސް ބުނީ މިހެންނެވެ.
"ދަތުގައި ރިހޭނަމަ ހަދާ ބޭސް މުޖައްރިބު. ދަތްކުރަނދުފަތު ދިޔައިގައި ދަތްދަގަނޑު ގާނާފައި ދައްޖާލުގެ ބުރަކަށީގައި ވަށާންވީ"
މޭޒުދޮށުގައި ތިބި އެއްބަޔަކަށް މި ކީ އެއްޗެއް ފަހުމު ނުވެގެން އުޅެނިކޮށް، ދެންތިބި މީހުން ޕަކަ ޕަކަ އަޅާފައި ހޭންފަށައިފިއެވެ. އެހެންޏާ އެ ބުނީ ދަތްކުރަނދު ފަތު ދިޔައިގައި ދަތްދަގަނޑު ގާނާފައި އަދި އެ ގެންގޮސް ދައްޖާލުގެ ބުރަކަށީގައި ހާކާށޭ ވިއްޔާއެވެ.
ބުނެވޭ ގޮތުގައި މި ފަދަ ސަމާސާ "ބޭސްފަރުވާ" ކިޔައިދިނުމަކީ އިހުގައި ޢާއްމު ކަމެކެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ކުޑަކުއްޖަކު، ރިހޭ ކޮންމެވެސް ތަނެއްގެ ޝަކުވާ ބަންނަން އަތުވެއްޖެނަމަ އެކުއްޖާ ލޮއްސައި ހެއްވާލުމަށް، މި ފަދަ ސަމާސާ ޢިބާރާތްތައް ކިޔައި އުޅެއެވެ. މިއަދު އަޅުގަނޑު މި ގަސްދުކުރަނީ މި ފަދަ ދެތިން ޢިބާރާތެއްގެ މައްޗަށް ނަޒަރު ހިންގާލާށެވެ.
ފުރަތަމަ، އިސްވެދިޔަ ޢިބާރާތްކޮޅު ބާރަށް ކިޔާލަމާ ހިނގާށެވެ. އަޑުހަރުކޮށް ކިޔާލުމުން ފާހަގަކުރެވޭ އެއް ސިފައަކީ ތަކުރާރުވާ އަޑުތަކެއް ހުރި ކަމެވެ. "ދަތް" މި ލަފުޒު ތަކުރާރުކޮށްފައިވާ ހުނަރުވެރި ގޮތެވެ. "ދަތްދަގަނޑު" އަދި "ދަތްކުރަނދުފަތް" ކިޔާއިރު އެ އަޑު ތަކުރާރުވެއެވެ. އަދި މި ބުނުން ބޭނުންކުރާއިރު ދައްޖާލުގެ ނަންވެސް ކިޔާކަމަށްވަނީ "ދަތްޖާލު" މި ގޮތަށެވެ. މި ގޮތަށް އެއް ޢިބާރާތެއްގައި އެއް އަޑުތަކެއް ތަކުރާރުކުރުމަކީ އެ ޢިބާރާތެއް ހިތަށް ނަގައިގަންނަން ފަސޭހަކުރަން ބޭނުންކުރެވޭ މުޖައްރިބު އުކުޅެކެވެ.
މިހާ ހިސާބުން މި ބުނާ އެއްޗެއްގެ މާނައާމެދު ވިސްނާލަމާ ހިނގާށެވެ. ދަތްކުރަނދަކީ ރީނދޫކުލައިގެ މަލެއް އަޅާ ގަހެކެވެ. މިއީ ފަތްބޯ، ދެތިން ފޫޓައް ވުރެ ދިގު ނުވާ ގަހެކެވެ. ދަތްދަގަނޑަކީ މޮހޮރު ނެގުމަށާއި އެއްޗިހި މަތާލުމަށް ފަތިކޮށް، ދެކަފިވެފައި ހުންނަ ގޮތަށް ދަގަނޑުން ހަދާފައި ހުންނަ އެއްޗެކެވެ. އެންމެ ފަސޭހައިން ސިފަކުރެވޭނީ މަރުތޭލުގައި ދެ ކޮޅު އޮންނައިރު، މޮހޮރު ޖަހަން ޖަހާކޮޅު ނޫން އަނެއްކޮޅު ސިފަކޮށްލުމުންނެވެ. ކޮންމެއަކަސް މި ބުނުމުގައި މި ބުނަނީ ދަތްކުރަނދުފަތުގެ ދިޔައިގައި އެކަހަލަ ދަތްދަގަނޑެއް ގާނާށޭއެވެ. އަދި އެވަރުން ނިމުނީކީ ނޫނެވެ. އެ އުނގުޅާން މި ޖެހެނީ ރިހޭ ދަތުގައެއް ނޫނެވެ. ދައްޖާލުގެ ބުރަކަށީގައެވެ. ހައްތަހާވެސް ނުކުރެވޭނޭ ކަންކަމެވެ.
އެހެން ބުނުމެކެވެ. މި ފަހަރު ކަރުގައި ރިހޭނަމަ ކަން ކުރާންވީ ގޮތެވެ.
"ކަރުގައިރިހޭނަމަ ހަދާބޭސް މުޖައްރިބު. ކަރުކާށިތެލުގައި ކަރުދާސް ގާނާފައި ސަރުދާރުގޭ ބޮޑު ދޮރޯށީގައި ވަށާންވީ."
މި ފަހަރުވެސް އެއް ބަހަވީ އުކުޅުތަކެކެވެ. ޅެމެއް ނޫނެއް ކަމަކު "ކަރުކާށިތެޔޮ"، "ކަރުދާސް" އަދި "ސަރުދާރު" މި ލަފުޒުތަކުގައި ބަނޑުވައްއަކުރާއި ކާފިޔާ ވަނީ ހަމަކޮށްފައެވެ. އަނެއްކާވެސް ނުކުރާނޭ ކަހަލަ ކަންކަމެވެ. އަދި ކުރިއަސް އެއަކުން އެ ރިހޭ ކަރަކަށް އެއްވެސް އަސަރެއް ކުރާނޭ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ.
އެހެން ފަރުވާއެކެވެ. މި ފަހަރު އަދި ކުރަން މާ އުނދަގޫ ކަންތައްތަކެވެ. މި ފަހަރު މި ރިހެނީކީވެސް އާދައިގެ ތަންތަނުގައެއް ނޫނެވެ. ތުރާ ތަންތަނުގައެވެ. ބުނެ އުޅުނު ކަމަށް ވެއެވެ.
"ތުރާ ތަންތަނުގައި ރިހޭ ނަމަ ހަދާ ބޭސް މުޖައްރިބު. މުރާކިފަތު ދިޔައިގައި ކުރާވައްގަނޑު ގާނާފައި ފުރާދުއްވާ ތަކެތީގައި ވަށާންވީ."
މިފަހަރު ތަކުރާރުވަނީ އުބުފިއްޔާއި އާބާފިއްޔެވެ. "ތުރާ"، "މުރާކި" އަދި "ފުރާ" ކިޔާއިރު ކާފިޔާ ހަމަވެފައި އޮތުމުގެ އިތުރުން ބަނޑުވައްއަކުރުގެ އަޑު ތަކުރާރުވާތީ މި ޢިބާރާތްތައް ފަސޭހައިން ހިތަށް ނަގައިގަނެވޭ ގޮތެއް ހުރެއެވެ. މި ފަހަރު ބޭސްހަދަން މި ޖެހެނީ މުރާކިފަތު ދިޔައިގައި ސައިކުރަލުގައި ފެން އޮއްސުމަށް ހަރުކޮށްފައި ހުންނަ ވައްގަނޑު ގާނައިގެންނެވެ. ދެން މި އުނގުޅަން މި ޖެހުނީ ފުރާދުއްވާ އުޅަނދުފަހަރުގައެވެ. އޭރުން ތުރާ ތަންތަނުގެ ރިހުން ކެނޑޭނެޔޯލައެވެ. މި "ފަރުވާ"އިން ގައިގައި ހުރި ރިހުމެއް ނުކެނޑުނަސް، މޫނުމައްޗަށް ހިނިތުންވުމެއް ގެނުވާނެކަން ގައިމެވެ.
ދެން މި އޮތީ ތަންކޮޅެއް ތަފާތު ކަމަކަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް ކުޑަކުދިން ކުޅެން އުޅޭއިރު ވަރަށް ގިނައިން އަޑުއިވޭ ޝަކުވާއެކެވެ. ތަނަކުން ވެއްޓި ކަށިމަތި މަށައިގެން ދާ ވާހަކައެވެ. ބުނެ އުޅުނު ކަމަށްވެއެވެ.
"ތޮށިމަތީގައި ދުވަނިކޮށް ތޮށިމައްޗަށް ވެއްޓި ކަށިމަތި ހަލާކުވެއްޖެނަމަ ހަދާބޭސް މުޖައްރިބު. ބަޑިފަނު ދިޔައިގައި ތަށިމުށި ގާނާފައި އަށިއޮޅީގައި ވަށާނީ."
މި ފަހަރު ތަކުރާރުވަނީ އަބަފިއްޔާއި އުބުފިލީގެ ކާފިޔާއަކާއި، "ށި" މި އަޑެވެ. "ތޮށި"، "ތަށި" އަދި "އަށި" މި ލަފުޒުތަކުގައި އަކުރާއި ފިލީގެ އަޑު އެއްގޮތްވުމުން، މި ސަމާސާ ހަނދާނުގައި ބަހައްޓަން ފަސޭހަކޮށްދެއެވެ. ބަޑިފަނަކީ ފުޅަފުގައްޔާއި ދޯނިފަހަރުގައި ޖަހާ ފަނެކެވެ. މި ސަމާސާގައި މި ބުނަނީ އެފަދަ ފަނެއްގެ ފަންވަތްތަކުން ދިޔަ ފެލައިގެން، ގޭގޭގެ ތަޅުންގަނޑާއި ބިތްބިތުގައި ޖަހާ ތަށިމުށި އޭގައި ގޭނުމަށެވެ. ދެން އެ ވަށަންވީ އަށިއޮޅީގަޔޯލައެވެ.
މި ބުނުންތަކުގެ އިތުރުންވެސް، އެކި ހިސާބުގަނޑުގައި ކިޔައި އުޅޭ މި ފަދަ އެތައް ބުނުމެއް ހުންނާނޭކަން ގައިމެވެ. މި ބުނުންތައް ލިޔުމުގައިވެސް ކުށް ހުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. ތުންތުންމަތިން ކިޔައި އުޅޭ މި ފަދަ "ވަރބަލް ފޯކްލޯރަކީ" އޭގައި ތަފާތު ހުންނާނޭ އެއްޗެކެވެ. ކުށެއް ވާނަމަ އިސްލާޙުކޮށްދެއްވައްޗެވެ. ތިޔަ ކިޔުންތެރިން ދަންނަ މި ފަދަ ބުނުންތައް ހިއްސާވެސް ކޮށްދެއްވައްޗެވެ. ދިވެހި އާދަކާދައިގައި ހިމެނޭ މި ފަދަ ކުދި ކުދި ކަންތައްތަކަކީވެސް ދިވެހި ޘަޤާފަތައް އިތުރު މުއްސަނދިކަން ގެނުވައި، ބަހަށް ދިރުން ގެނެސްދޭ ކަންތައްތަކެވެ.
