ޑެންގީ ހުން ޖެހިގެން މާލެ އާއި އަތޮޅުތަކުން ރިޕޯޓުކުރާ މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވަމުންދާ ކަމަށް ހެލްތް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗްޕީއޭ) އިން މިއަދު ބުނެފި އެވެ.
އެޗްޕީއޭން ބުނީ ކުރިއަށް އޮތީ ޗުއްޓީ ބަންދު ދުވަސްތަކަކަށް ވާތީ ރާއްޖޭގެ އެކިހިސާބުތަކަށް މީހުން ދަތުރުކޮށް އުޅޭ މިންވަރު އިތުރު ވާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭތީ ޑެންގީ ފަދަ މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ބަލިތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށާއި ބަލި ޖެހިއްޖެ ނަމަ ރައްކާތެރިވުން މުހިންމު ކަމަށެވެ.
އެގޮތުން މަދިރިން ރައްކާތެރިވުމުގެ ގޮތުން ހަށިގަނޑު ރަގަޅަށް ނިވައިވާ ގޮތަށް ހެދުން ލުމަށައި މަދިރި ލޯޝަން، ސްޕްރޭ އަދި ރެޕެލެންޓް ބޭނުން ކުރުމަށް އެޗްޕީއޭން ވަނީ އިލްތިމާސް ކޮށްފަ އެވެ.
އަދި ޑެންގީ ފަތުރާ މަދިރިއަކީ ދުވާލުގެ ހުރިހާ ވަގުތުގައި ވެސް ހަފާ މަދިރިއަކަށް ވުމުންނާއި ގެ އާއި ގޯތިތެރޭގައި ގިނަ އިރުއުޅޭ މަދިރިއަކަށް ވުމުން އަދި ހާއްސަކޮށް ފަތިސް ގަޑީގައި އަދި ހަވީރު އިރު އޮއްސޭ ވަގުތު ގިނަވާތީ ގޭގެ ދޮރުތަކާއި ކުޑަ ދޮރުތައް އެ ގަޑި ތަކުގައި ލައްޕާފައި ބެހެއްޓުން ފަދަ ކަންކަމަށް ސަމާލުވާން ޖެހެ އެވެ.
ޑެންގީގެ ނުރައްކާތެރި އަލާމާތްތައް:
- ތިން ދުވަހަށްވުރެ ގިނައިން ހުން އައުން
- ކުޑަކަމު ދެވޭ މިންވަރު މަދުވުން
- އާދަޔާ ހިލާފަށް ވަރުދެރަވުން
- ބަނޑުގައި ރިއްސުން
- ކުޑަކުދިންނަށް ކައިރިން ނުގޮވުން
މީގެން އަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޑޮކްޓަރެއް ނުވަތަ ސިއްހީ އެހީތެރިއެއްގެ ލަފައާއި އިރުޝާދު ހޯދުމަށް އެޗްޕީއޭން ވަނީ އިލްތިމާސްކޮށްފަ އެވެ.
ކުޑަކުދިންނާއި މާބަނޑުމީހުންނާއި، އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުންނާއި، ބައެއް ބޮޑެތި ބަލިތައް ހުންނަ މީހުންނަށް ޑެންގީ ޖެހުމުން އިތުރު ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވުން އެކަށީގެންވެ އެވެ. އަދި މަދުން ނަމަވެސް މައިމީހާގެ ބަނޑުގައިވާ ދަރިފުޅުގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވާފަހަރު އާދެ އެވެ.
ޑެންގީފަތުރާ މަދިރި އާލާވާ ތަންތަން ނައްތާލުން:
- ގޭތެރޭގައި ފެނުގައި ހައްދާގަސް، ތަށިޓްރޭފަދަ ފެންހަރުލާ ތަންތަން ސާފުކުރުން.
- ގޯތިތެރޭގައި ހުންނަ ގަސްމުށި، ފެންތާނގީ ފަދަތަކެތި ސާފުކުރުން.
- އާއްމު ތަންތަނަށް ހުސްފުޅިއާއި ދަޅު ފަދަ ފެންހަރުލާ ތަކެތި އަދި ކޮންސްޓްރަކްޝަން މަސައްކަތް ކުރުމަށް ފެންހަރުލާ ތަކެތި އުކާ ނުލުން.
އެޗްޕީއޭން ވަނީ ޑެންގީގެ އިތުރުން، އަރިދަފުސް ރޯގާއާއި ވައިރަލްހުން ފަދަ ބަލިތައް އިތުރުވެގެން ދިޔުމުގެ ފުރުސަތު އޮތުމުން ބަލިތަކުން ރައްކާތެރިވުމަށް ވެސް އިލްތިމާސް ކޮށްފަ އެވެ.
- ސައިބޯނިލައިގެން އަތްދޮވުމަށް ހާއްސަ ސަމާލުކަމެއްދިނުން
- ކިނބިހި އަޅާ އިރު އަނގަޔާއި ނޭފަތް ޓިޝޫއެއް ފަދަ އެއްޗަކުން ނިވައިކުރުން އަދި ބޭނުންކޮށްފައިވާ ޓިޝޫފަދަ ތަކެތި ހާމައަށް އެއްލައިނުލުން
- ރޯގާޖެހި ކެއްސާ ނަމަ، މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށްނުދިޔުން
އޭގެ ތެރޭގައި ކޮވިޑް ވެސް ހިމެނެ އެވެ. ރާއްޖޭގައި ކޮވިޑް ފެތުރޭ މިންވަރު ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިފައިވާ ނަމަވެސް އެއްކޮށް ފެތުރުން ހުއްޓާނުލެވެ އެވެ.
ކޮވިޑުން ރައްކާތެރިވުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް:
- ކެއްސާ، ރޯގާގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ހުރި ނަމަ ވީހާވެސް އަވަހަށް ކޮވިޑަށް ޓެސްޓް ކުރުން
- އާއްމު ތަންތަނުގައި މާސްކް އެޅުމުގެ ގައިޑްލައިންގައިވާ ގޮތަށް މާސްކް އަޅައިގެން އުޅުން
- ރޯގާގެ އަލާމާތެއް ހުރިނަމަ ގޭތެރޭގައިވެސް މާސްކް އަޅައިގެން އުޅުން
- ހާއްސަކޮށް ގޭގައި ކުޑަކުދިން ނުވަތަ އުމުރުން ދުވަސްވީ މީހުން ނުވަތަ ދިފާއީ ނިޒާމު ބަލިކަށި މީހުންނާ ދުރުގައި އުޅުން އަދި މާސްކް އަޅައިގެން ނޫނީ އެމީހުންނާ ގާތް ނުވުން
- ރޯގާގެ އެއްވެސް އަލާމާތެއް ހުރި ނަމަ، މީހުން އެއްވެ އުޅޭ ތަންތަނަށް ދިޔުމުން ދުރުހެލިވުމާއި މާސްކްއަޅައިގެން އުޅުން
- ކުޑަކުދިންނާއި ބަލި މީހުން ކައިރިޔަށް ދިޔުމުން ދުރުހެލިވުން
- ބޫސްޓާ ޑީޒް ޖެހުން
ޑެންގީއަކީ މަދިރީގެ ޒަރީއާއިން ފެތުރޭ ވައިރަލް ހުމެކެވެ. ޑެންގީ ހުން ޖައްސާ ވައިރަސް ނުވަތަ ޑެންގީ ވައިރަހުގެ ހަތަރު ވައްތަރެއް މިހާތަނަށްވަނީ ފެނިފަ އެވެ. މިވައިރަހުގެ ކޮންމެ ބާވަތަކުން މީހަކަށް ބަލިޖެހެނީ އެއްފަހަރު އެވެ.
އީޑީޒް އިޖިޕްޓައި އަދި އީޑީޒް އަލްބޯޕިކްޓަސް މަދިރިން އުފުލާ މިވައިރަސް، އިންސާނާގެ ހަށިގަނޑަށް ވާސިލު ވަނީ ޖަރާސީމް އަށަގެންފައިވާ މަދިރި އިންސާނާ ގައިގައި ހަފާ ވަގުތު އެވެ.
ޑެންގީ ހުމަކީ މަދިރި ހެފުމަކާއި ނުލައި އެކަކު ގައިން އަނެކަކުގެ ގަޔަށް އަރާ ބައްޔެއް ނޫނެވެ.
