ދީނީ ހަރުކަށި ފިކުރާ ދެކޮޅަށް ޖެހިލުމެއް ނެތި ބަސް ވިދާޅުވުމާއި ކުރައްވާ ސިޔާސީ މަސައްކަތްޕުޅުތަކާ ހެދި ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދަކީ އަބަދުވެސް ރާއްޖޭގައި އެންމެ ހައި ރިސްކު ބޭފުޅާ އެވެ؛ އެހެންވެ، ބާރުގަދަ އައިއީޑީއެއް ގޮއްވާލައި އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަކޮށްލުމަށް ރޭ ޓެރަރިސްޓް ހަމަލައެއް ދިން އިރު ވެސް ސަލާމަތީ ކަންކަން އޮތީ ވަރުގަދަކޮށްފަ އެވެ.
ރައީސް ނަޝީދު ދިރިއުޅުއްވާ ކެނެރީގެއިން ރޭ 8:30 ހާއިރު ނުކުމެވަޑައިގަތީ ކުރުނބާ މޯލްޑިވްސްގައި އޮތް ބައްދަލުވުމަަކަށް ވަޑައިގަތުމަށެވެ. ކެނެރީގެ ހުންނަ ނީލޯފަރުހިނގުމުގައި ކާރުކޮޅު ނުބޭއްވޭތީވެ ހިންގަވާފައި ވަޑައިގަންނަވަނީ މަޖީދީމަގާ ހަމައަށެވެ.
ކާރުކޮޅަށް އަރާއިވަޑައިނުގެންނެވީސް ބާރުގަދަ ގޮވުމަކާ އެކު ދިން ހަމަލާ އެމްއެންޑީއެފްގެ ޗީފް އޮފް ޑިފެންސް ފޯސް، މޭޖަ ޖެނެރަލް އަބްދުﷲ ޝަމާލް ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި، ފުރާނައަށް ގެއްލުންވާހާ "ބާރުގަދަ، ނުރައްކާތެރި" އެވެ. މަޖީދީމަގު، އެންމެ ކާރުބާރުބޮޑު ވަގުތުގައި ނަޝީދަށް އަމާޒުކުރި ހަމަލާގައި ކަން ހިނގި ގޮތް ޝަމާލް ވަނީ އެމްއެންޑީއެފުން މިރޭ ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ކިޔައިދެއްވައިފަ އެވެ.
އެމްއެންޑީއެފްގެ ނިއުސް ކޮންފަރެންސްގައި ޝަމާލް އެ ހާދިސާ ކިޔައި ދެއްވަނީ: އައިއީޑީ ގޮއްވާލީ ނަޝީދު ކާރުކޮޅާ އަރާ ހަމަވުމުން ކަމަށް ވިދާޅުވި. -- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ އަދަދު
ނަޝީދު ކެނެރީގެއިން ރޭ 8:25 ހާއިރު ނުކުމެވަޑައިގަތީ ސިފައިންގެ ސްޕެޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން ގްރޫޕް (އެސްޕީޖީ)ގެ ބޮޑީގާޑުންނާ އެކުގަ އެވެ. ކާރަށް ނުވަދެވޭހާ ހަަނި ގޯޅިން ހިންގަވާފައި ކާރުކޮޅަށް އަރާވަޑައިގަތުމަށް ނަޝީދު ވަޑައިގަތީ ނީލޯފަރުހިނގުމުން ހުޅަނގަށް، މަޖީދީމަގަށެވެ.
އޭރު އެމަނިކުފާނުގެ ކުރީގައި ސެކިއުރިޓީއަކު އަދި ދޮޅު ފޫޓެއްހާ ފަހަތުގައި ސީޕީ ޓީމުގައި އެންމެ އިސްކޮށް ހަރަކާތްތެރިވެވަޑައިގަންނަވާ ޕާސަނަލް ސެކިއުރިޓީ ހުއްޓެވެ. ކާރުކޮޅު އޮތީ މަޖީދީ މަގުން އިރަށް ކުރިމަތިވާ ގޮތަށް ބާއްވައިފަ އެވެ. އެ ގޯޅިން ނުކުން ހިސާބުގައި ކާރު އޮތްއިރު ދެ ފަރާތުގައި ވެސް ފިހާރަތަކެވެ. ގޯޅި ކުރިމައްޗަށްވާ ގޮތަށް ހުންނަނީ އަތަމާ ޕެލަސް އެވެ.
ކޮވިޑާ ގުޅިގެން މާލޭގައި، ކޮންމެ ރެއަކުން 9 އަކުން ކާފިއު އިއުލާންކުރާނެތީއާ އެކު އެ ވަގުތަކީ މަޖީދީ މަގުގައި ކާރުބާރު އާއްމުކޮށް ބޮޑު ވަގުތެކެވެ.
އާއްމުންނާއި ދުއްވާ އެއްޗެހި މަގުތަކުގައި، ގިނަ ވަގުތެއްގައި ދޭން ރާވައިގެން، ގޮސް އައިއީޑީ ބާއްވާފައި އޮތީ ނަޝީދުގެ ކާރުކޮޅު ކައިރީގައި ޕާކުކޮށްފައި ހުރި ސައިކަލެއްގަ އެވެ. އައިއީޑީ ގޮއްވާލީ، ޝަމާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ގެއިން ނުކުމެވަޑައިގެން ހިންގަވާފައި ދެ މިނެޓެއްހާ އިރުން އައިސް ކާރުކޮޅާ އަރާ ހަމަވިތަނާ 8:27 ގަ އެވެ. ހަމަލާދިން މީހާއަށް ނަޝީދު ފެންނާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އިރު އޭނާ ހުރި ސަރަހައްދެއް ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުގައި އަދި އާއްމެއް ނުކުރެ އެވެ.
ސައިކަލް ގޮއްވާލުމާ އެކު ވަރަށް ބޮޑަށް ޒަހަމްވެވަޑައިގެން ނަޝީދު ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިވަޑައިގަތީ އެވެ. ނަޝީދުގެ ފަހަތުގައި ހުންނެވި ޕީއެސްއޯ ވެސް ޒަހަމްވިއިރު ކާރުކޮޅުގެ ދޮރު ހުޅުވަން ހުރި އެޖެންޓުގެ ބުރަކައްޓާއި އަރިމައްޗާ ދިމާލުން ވައަތްފަރާތުން ޒަހަމްތަކެއް ލިބުނެވެ.
"އެ އެކްސްޕްލޯސިވް، ބްލާސްޓުގެ އިފެކްޓް ވަރަށް ވަރުގަދަ،" ޝަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.
ނަޝީދަށް އަމާޒުކުރި އައިއީޑީ ގޮއްވާލުމުން އެ ސަރަހައްދަށް ގެއްލުން ވެފައި: މިއީ ސަލްޓަންޕާކުގައި ގޮއްވާލި އައިއީޑީއަށް ވުރެން އެތައް ގުނައެއް ބާރުގަދަ އައިއީޑީއެއް ކަމަށް އެމްއެންޑީއެފުން ބުނޭ.
އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި މިހާތަނަށް ހޯދުނު ގޮތުގައި އެ އައިއީޑީއަކީ ހޯމްމޭޑް، ނޮންމިލިޓަރީ ގްރޭޑް ގޮވާތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން ތައްޔާރުކޮށްފައި އޮތް އެއްޗެއް ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ. ޑިޓޮނޭޝަން އޭންގަލް ހުރީ އައިއީޑީ އޮތް ދިމާލުން މައްޗާ ދިމާލަށް ކަމަށާއި ފިހާރައިގެ ސީލިންގަށް އެހާ ބޮޑު ގެއްލުމެއް ވީ އެހެންވެ ކަަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
ބްލާސްޓް އިފެކްޓް ހުރީ މިހާތަނަށް ހޯދުނު ގޮތުގައި، ޝަމާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސީދާ މައްޗަށެވެ.
އައިއީޑީ ގޮއްވާލިއިރު ނަޝީދަށް ކާރުކޮޅަށް އަރާވަޑައެއް ނުގެންނެވެ އެވެ. އެކަމަކު އޭރު ހަމަ ކާރުކޮޅާ އަރާ ހަމަވީ އެވެ. އެއް އެޖެންޓް މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ކާރުކޮޅުގެ ދޮރު ހުޅުވާށެވެ. ދެން ހުންނެވި ބޮޑީގާޑު މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ޕްރޮޓޮކޯލްއާ އެއްގޮތަށް ފަހަތުން ނަޝީދަށް ރައްކާތެރިކަން ދިނުމަށެވެ. އަނެކަކު އިނީ ކާރު ތެރޭގަ އެވެ.
"އައިއީޑީ އޮތީ އެމަނިކުފާނުގެ ވައަތް ފަރާތަށް ވާ ގޮތަށް ޕާކުކޮށްފައި ހުރި ސައިކަލެއްގައި،" ޝަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.
"ޒަހަމްތަކާ އެކު ވެސް ވިދާޅުވީ ހާލު ރަނގަޅޭ، މެއަށް ތަދުވާ ކަމަށް"
ޝަމާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ހަމަލައާ އެކު ނަޝީދު ބިންމައްޗަށް ވެއްޓިވަޑައިގަތުމާ އެކު ވަގުތުން އެމަނިކުފާނު ނަންގަވައި ކާރުކޮޅަށް ލި އެވެ. އެކަމަކު ކާރުގައި އިން ބޮޑީގާޑު ވެސް ހާދިސާ އެކު ޝޮކަކަށް ދިޔައީ އެވެ. ލިބިފައި ހުރި ޒަހަމްތަކުން އޭނާ އަށް ކާރެއް ނުދުއްވުނެވެ.
އެހެންވެ ދެ ބޮޑީގާޑުން ވެގެން ނަޝީދު އެ ކާރުން ބަދަލުކުރީ، ފަހަތުގައި އޮތް ސެކިއުރިޓީ ވެހިކަލަށެވެ. ސިފައިންގެ ސްޓޭންޑަޑް އޮޕަރޭޓިން ޕްރޮސީޖާގައި އޮންނަނީ މިފަދަ ހަމަލާއެއް ހަމަ ދިމާވުމާ އެކު އެންމެ ކައިރީގައި ހުންނަ ހޮސްޕިޓަލަކަށް ފަރުވާއަށް ގެންދިއުމަށެވެ.
ޝަމާލް ވިދާޅުވީ ނަޝީދު އޭޑިކޭ އަށް ގެންދެވުނީ 8:35 ހާއިރު ކަމަށެވެ. އެހެންކަމުން، ހާދިސާ ހިނގިތާ ކުޑައިރުކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި އެމަނިކުފާނު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔަކަން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ. ހަމަލާގެ ޝޮކާ އެކު ވެސް އޮފިސަރުން ނަޝީދު ހޮސްޕިޓަލަށް ގެންދިޔައީ، ވަރަށް ހަލުވިކޮށް ރައްކާތެރިކަމާ އެކުގައި ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ބޮޑީގާޑުން ޒަހަމްތަކާއި ޝޮކުގައި ތިބެ ވެސް ނަޝީދުގެ ހާލުކޮޅު ދަށްވިޔަ ނުދޭން ކިހިނެއްތޯ އޮޅުން ފިލުވައި ހެދި ކަމަށް ޝަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެމަނިކުފާނު ވިދާޅުވީ ތިމަންނަގެ ހާލު ރަނގަޅޭ. އެހެން ނަމަވެސް ވަރަށް ބޮޑަށް ހުރީ ޒަހަމްވެފައި. އެއާއެކު ވިދާޅުވީ ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް މެއާ ދިމާލަށް އެބަހުއްޓޭ ތަދު،" ޝަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.
ބޮޑީގާޑުން ފަރުވާއަށް ދިޔައީ ނަޝީދު އިމަޖެންސީއަށް ވައްދައިފަ އެވެ.
"އެންމެ ހައި ރިސްކު ބޭފުޅާ"
އެމްއެންޑީއެފުން މިރޭ ބުނިގޮތުގައި ޑިފެންސް އިންޓެލިޖެންސް ސާވިސް އާއި ސްޕެޝަލް ޕްރޮޓެކްޝަން ގްރޫޕުގެ އެސެސްމަންޓްތަކަށް ބަލާއިރު ނަޝީދަކީ އެންމެ ހައި ރިސްކް ބޭފުޅާ އެވެ. ތްރެޓްތައް އަބަދު ވެސް ލިބެ އެވެ. އަދި އެކަމާ ގުޅޭ ގޮތުން ގިނަ ފިޔަވަޅުތަކެއް ވެސް އަޅަ އެވެ.
ޝަމާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އެ ސަބަބާ ހެދި ނަޝީދަށް ސެކިއުރިޓީ ދެނީ ޗީފް ޖަސްޓިސް ފަދަ ބޭފުޅުންނަށް އަރުވާ ސެކިއުރިޓީއަށް ވުރެން އެތައް ގުނަ މަތިކޮށެވެ. އެގޮތުން ސެކިއުރިޓީންގެ އަދަދު އިތުރުކޮށް އަބަދުވެސް ނަޝީދާ އެކު ހަރަކާތްތެރި ވަނީ ލީތަލް ވެޕަން (ހަނގުރާމަވެރި ހަތިޔާރާ) އެކުގަ އެވެ.
ނަޝީދަށް އަމާޒުކުރި ހަމަލައާ ގުޅިގެން ސިފައިން ފޯރިމަރަނީ. -- ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު / އަދަދު
އެމަނިކުފާނު ވަޑައިގަންނަވާ ބައްދަލުވުންތަކާއި ތަންތަނަށް އަބަދުވެސް އެޑްވާންސް ޓީމުތައް ފޮނުވަ އެވެ. ހާލަތު ވެސް އެސެސްކުރެ އެވެ. ނަޝީދު ރޭ ކުރުނބާއަށް ވަޑައިގަތުމަށް ގެއިން ނުކުމެވަޑައިގަތްއިރު، ފާލަން ކައިރީގައި ބޮޑީގާޑުން ތިބި ކަމަށާއި އެއް ބަޔަކު ކުރުނބާއަށް ފޮނުވި ކަމަށް ވެސް އެމްއެންޑީއެފުން ބުންޏެވެ.
އެމަނިކުފާނު ގޭގައި ވެސް 24 ގަޑިއިރު އަންނަނީ ސެކިއުރިޓީ ބަލަހައްޓަމުންނެވެ. ސެކިއުރިޓީ ފަށަލަތައް ވަރުގަދަކޮށް އިންޓެލިޖެންސްގެ އިންޕުޓްސް ހޯދައި އެއަށް ބަރޯސާވެ އެކި ކަހަލަ ނިޒާމްތައް ރާވާ ކަަމަށް ވެސް އެމްއެންޑީއެފުން ބުންޏެވެ.
ނަޝީދު ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އަންނަ އިންޒާރުތަކާ އެކު މިފަހުން ސަލާމަތީ ކަންކަން ވަރުގަދަކޮށް، ނީލޯފަރުހިނގުމުގައި ސައިކަލް ޕާކުކޮށްފައި ހުންނާތީ ކާރަށް ނުވަދެވިގެން އެކަން އޮތީ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުގެ ސަމާލުކަމަށް ގެނެސްފަ އެވެ. ސިފައިން އެދިފައި އޮތީ އެ މަގުން ސައިކަލްތައް ހުސްކޮށްދޭށެވެ. ބޭނުމަކީ ގެކޮޅުން ހަމަ ނުކުމެވަޑައިގަތް ކާރުކޮޅަށް އަރާވަޑައިގެންނެވޭނެ ގޮތަށް ހެދުމެވެ.
ނަޝީދަށް ރޭ ހަމަލާއެއް އަމާޒުކޮށްފައި އޮތް ކަމުގެ ސީދާ މައުލޫމާތު އެމްއެންޑީއެފަށް ނުލިބުނަސް، ހަފުތާ އަކު އެއްފަހަރު އެސްޕީޖީގެ ބްރީފިން ބާއްވައި ރިހާސްލަތައް ކުރިއަށް ގެންދާ ކަމަށް ޝަމާލް ވިދާޅުވި އެވެ.
ސަލްޓަންޕާކު އައިއީޑީއަށް ވުރެ އެތައް ގުނަ ބާރު ގަދަ
ނަޝީދަށް ހަމަލާދިނީ ކޮމާންޑް ޑިޓޮނޭޝަނަކުންނެވެ. އެއީ، މީހެއްގެ މޫވްމަންޓް ބަލާފައި ރިމޯޓް ކޮންޓްރޯލް ޑިވައިސަކުން ގޮއްވާލުމެވެ.
"މިއީ ޓައިމްކޮށްފައި އޮތް އައިއީޑީއެއް ނޫން. ފޯނަކަށް ވުރެން ބޮޑަށް ލަފާކުރެވެނީ ގޭމްކުޅޭށާއި އެކި ކަހަލަ ކަންކަމަށް ބޭނުންކުރާ ޑިވައިސަކުން ގޮއްވާލީ ކަމަށް."
މި އައިއީޑީގެ ބާރު، ޝަމާލް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، 2007 ގައި ސަލްޓަންޕާކުގައި ގޮއްވާލި އައިއީޑީއަށް ވުރެ އެތައް ގުނައެއް ބާރުގަދަ އެވެ. ބްލާސްޓް އިފެކްޓާއި އަޑު ވެސް ބާރުގަދަ ކަމަށާއި އޭގެ ތެރެއަށް ލާފައި ހުރީ ރޭޒާ ފުށްތަކެކެވެ. އެއީ ހަމަލާ އަމާޒުކުރާ މީހާއަށް ގެއްލުން ބޮޑު ކުރުމަށް ލާފައި ހުންނަ އެއްޗިއްސެވެ.
ނަޝީދަށް ހަމަލާދޭން އައިއީޑީ ގޮއްވާލުމަށް ފަހު އިތުރު ޑިވައިސެއް އެ ސަރަހައްދުގައި އޮތް ކަމުގެ މައުލޫމާތު ސިފައިންނަށް ލިބުނެވެ. އެހެންވެ، ސައިޓަށް އިތުރު ޓީމުތަކެއް ފޮނުވި އެވެ.
ޝަމާލް ވިދާޅުވީ ބެލިބެލުމުގައި އޮތީ ކޮތަޅެއްގައި އޮތް އެއްޗެކެވެ. އެހެންވެ އެއީ އަސްލެއް ނެތް ވާހަކައަކަށް ކަަމަށް ވިދާޅުވި އެވެެ.
ނަޝީދަށް ދިން ހަމަލާއާ ގުޅުގެން ސިފައިންގެ އެލާޓް ލެވެލް ވަނީ މަތިކޮށްފަ އެވެ. މުހިއްމު މަރުކަޒުތަކާއި ތަންތަނާއި މުހިއްމު ބޭފުޅުންގެ ސެކިއުރިޓީ ވަނީ ހައިކޮށްފަ އެވެ.
އެމަނިކުފާނަށް ލިބުނު އަނިޔާތަކަށް އޭޑީކޭގެ އައިސީޔޫގައި އަންނަނީ ފަރުވާ ދެމުންނެވެ. މި ހަމަލާ ދިން ކަމަށް ޝައްކުވާ ހަތަރު މީހަކު ފުލުހުން ވަނީ ދެނެގަނެފަ އެވެ. ހަމަލާ ދޭން އައިއީޑީ ބާއްވާފައި އޮތް ސައިކަލުގެ ނަމްބަަރު ބޯޑަކީ ވެސް ސައްހަ އެއްޗެއް ނޫން ކަަން ފުލުހުން ވަނީ ހޯދައިފަ އެވެ. ސައިކަލް ގޮއްވާލަން ރެޑީކޮށްފައި ހުރީ ފޭކް ނަމްބަރު ބޯޑަކާ އެކުގަ އެވެ.
ދައުލަތުގެ އެއް ވެރިޔާ އަށް މިފަދަ ހަމަލާއެއް ދެވުނީ ފުލުހުންނާއި އެމްއެންޑީއެފް އާއި ފުލުހުންގެ އިންޓެލިޖެންސް ފޭލްވެގެންތޯ މި ހާދިސާއަށް ފަހު ދަނީ ސުވާލު އުފައްދަމުންނެވެ. އެކަމަކު ދެ މުއައްސަސާ އިން ވެސް އެކަން ދިފާއުކޮށް ބުނަމުން އަންނަނީ، އެމަނިކުފާނުގެ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަމަށް އަޅަން ޖެހޭ ހުރިހާ ފިޔަވަޅުތައް އެޅި ކަމަށެވެ. މިކަހަލަ ހާދިސާއަކީ ކިތަންމެ ސެކިއުރިޓީ ވަރުގަދަ ގައުމެއްގައި ވެސް ހިނގާފާނެ ހާދިސާއެއް ކަން އެމްއެންޑީއެފުގެ އިސް ބޭފުޅުން ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
ނަޝީދަށް މި ހަމަލާ އަމާޒުކުރި ސީދާ ސަބަބެއް ތަހުގީގުގެ ކުރީކޮޅަށް ވާތީ އަދި ނުހޯދެ އެވެ؛ އެކަމަކު އެމްއެންޑީއެފްގެ އިންޒާރަކީ ފިލާ ތިބެ މީހުންގެ ފުރާނަ ދުއްވާލަން ހަމަލާދޭ މީހުންނާ ޔުނިފޯމް އޮފިސަރުން އަރާ ހަމަކުރާނެ ކަމެވެ.
