އާކްޓިކް ސަރަހައްދުގައި އެމެރިކާގެ ދެ އަސްކަރީ މަރުކަޒު ގާއިމުކުރުމުގެ ހުއްދަދޭ ދިފާއީ އެއްބަސްވުމެއްގައި އެމެރިކާ އާއި ޑެންމާކް އަދި ގްރީންލޭންޑުން ސޮއިކޮށްފި އެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެ ސަރަހައްދުގެ މައްޗަށް އޮތް ޑެންމާކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރުވެސް އަލުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައި ވެ އެވެ.
ނިއުޔޯކުގައި ހުންނަ އދ. ގެ މައި މަރުކަޒުގައި ބޭއްވި ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުގެ ކުރިން އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވީ، މުހިންމު ސަރަހައްދުތަކުގައި އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު ވަރުގަދަކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ގެންދަވާކަމަށެވެ.
ޑެންމާކުގެ ބޮޑުވަޒީރު މެޓޭ ފްރެޑްރިކްސަން ވިދާޅުވީ މި އެއްބަސްވުމަކީ އެމެރިކާ އާއި ޑެންމާކް އަދި ގްރީންލޭންޑުގެ އިތުރުން ޔޫރަޕާއި ނޭޓޯއަށް ވެސް ފައިދާހުރި އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ. ގްރީންލޭންޑުގެ ބޮޑުވަޒީރު ޖެންސް-ފްރެޑްރިކް ނީލްސަން ސިފަކުރެއްވި ގޮތުގައި މިއީ ހުރިހާ ފަރާތްތަކަށް ވެސް ކާމިޔާބު އެއްބަސްވުމެކެވެ.
މި ތިން ގައުމުގެ ވެރިން އެއްބަސްވުމުގައި ސޮއިކުރެއްވުމާއެކު، އާކްޓިކް ސަރަހައްދާ ގުޅޭގޮތުން އުފެދިފައި އޮތް އަހަރަކަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސްވީ ނުތަނަވަސްކަމަށް ވަނީ ނިމުމެއް އައިސްފަ އެވެ.
ގްރީންލޭންޑުގެ ސްޓްރެޓީޖިކް މުހިންމުކަމާއި އެތަނުގައި ހުރި ގުދުރަތީ މުއްސަނދިކަމަށް ރިއާޔަތްކޮށް، ގައުމީ ސަލާމަތަށް ނުރައްކާވެދާނެ ކަމަށް ބުނެ، އެ ސަރަހައްދު އެމެރިކާގެ ދަށަށް ގެންދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު މީގެ ކުރިން ޓްރަމްޕް ވަނީ ދެއްވާފަ އެވެ.
ޓްރަމްޕްގެ އެ ވާހަކަތަކާ ގުޅިގެން ގްރީންލޭންޑާއި ޑެންމާކް އަދި ޔޫރަޕްގެ ލީޑަރުންގެ ނުރުހުން އަމާޒުވި އެވެ. އެ ލީޑަރުން ނެރުނު ގުޅިފައިވާ ބަޔާނެއްގައި ބުނެފައިވަނީ ޓްރަމްޕްގެ ބަސްމަގުގެ ސަބަބުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ގުޅުންތަކަށް ބުރޫއަރައި، ނުރައްކާތެރި ހާލަތަކަށް ކަންކަން ގޮސްދާނެ ކަމަށެވެ.
މި އެއްބަސްވުމަކީ 1951 ވަނަ އަހަރު ޑެންމާކާއި އެމެރިކާއާ ދެމެދު ވެފައިވާ ދިފާއީ އެއްބަސްވުމަށް ގެނައި އިސްލާހެކެވެ.
އަލަށް އެކުލަވާލި މި އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުން، ގްރީންލޭންޑުގެ ދެކުނާއި އިރުމަތީގައިވާ ނަރްސަރްސުއާކް އަދި މެސްޓަރސްވިގްގައި އިތުރު ދިފާއީ ސަރަހައްދުތަކެއް ގާއިމުކުރުމުގެ ހުއްދަ އެމެރިކާއަށް ލިބޭނެ އެވެ.
ނަރްސަރްސުއާކަކީ ކުރިން އާންމު އެއާޕޯޓެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރި، ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމައިގެ ދުވަސްވަރުގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒެކެވެ. އެމެރިކާގެ ނޯތު ކޮމާންޑުން ބީބީސީއަށް ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ގޮތުގައި، އެތަނުގައި ފުން ކަނޑުގެ ބަނދަރަކާއި ބޮޑު ރަންވޭއެއް އޮތްއިރު، އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ އިންޖިނޭރުން ދަނީ ދާދިފަހުން އެތަން ސާވޭ ކުރަމުންނެވެ.
މެސްޓަރސްވިގްގައި ހުންނަ މަރުކަޒަކީ އެކަހެރި، ތަރައްގީގެ ގޮތުން ފަހަތުގައި އޮތް ތަނެކެވެ. އެތަން މިހާރު ބޭނުންކުރަނީ ޑެންމާކުގެ ކަނޑުގެ ސިފައިންގެ ކުއްތާ ސުލެޖް ޔުނިޓަކުންނެވެ.
މި މަރުކަޒުތައް ހިންގާނެ ގޮތާއި އޭގެ ފަންނީ ތަފުސީލުތައް އަދި ކަށަވަރުވެފައި ނުވާއިރު، އެއްބަސްވުމުގައިވާ ގޮތުން އެކަންކަން ނިންމަންޖެހޭނީ ހުރިހާ ފަރާތްތަކެއްގެ މެދުގައި މަޝްވަރާކޮށް އެއްބަސްވެގެންނެވެ.
މީގެ މާނައަކީ އެމެރިކާގެ ސަލާމަތީ ކަންކަން ބޭނުންހާ ގޮތަކަށް ނުނިންމޭނެ ކަމާއި، ގްރީންލޭންޑާއި ޑެންމާކުގެ ހުއްދަ އަދިވެސް ބޭނުންވާނެ ކަމެވެ.
ވޮޝިންގްޓަނުން މިހާރުވެސް ގްރީންލޭންޑުގެ ހުޅަނގު އުތުރުގައި "ޕިޓުފިކް ސްޕޭސް ބޭސް" ހިންގަމުންދާއިރު، އައު އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އެތަނުގެ ހަރަކާތްތައް ޒަމާނީކޮށް ފުޅާކުރުމުގެ ފުރުސަތު އެމެރިކާއަށް ލިބިގެންދާނެ އެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ނޭޓޯގެ މެންބަރު ގައުމެއް ނޫން އެއްވެސް ގައުމަކަށް ގްރީންލޭންޑުގައި އަސްކަރީ މަރުކަޒެއް ގާއިމުނުކުރެވޭނެ ކަމަށާއި، އެފަދަ ގައުމެއްގެ އަސްކަރީ ބާރުތައް އެތަނުގައި ދާއިމީކޮށް ނުބޭތިއްބޭނެ ކަމަށްވެސް އެއްބަސްވުމުގައި ބަޔާންކޮށްފައި ވެ އެވެ.
ނޭޓޯގައި ނުހިމެނޭ ގައުމުތަކުގެ އަސްކަރިއްޔާތަކަށް މިހާރު ރަސްމީކޮށް ހުރަސްއެޅިފައިވީ ނަމަވެސް، އެފަދަ ގައުމުތަކަށް އެ ސަރަހައްދަށް ވަނުމުގެ ފުރުސަތު ކުރިންވެސް ލިބުމަކީ ވަރަށް ނާދިރު ކަމެކެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި އެންމެ ފާހަގަކޮށްލެވޭ ކަމަކީ، އެއްވެސް ބިމެއް އެމެރިކާއަށް ދީފައި ނުވުމެވެ. އަދި ޑެންމާކުގެ ސިޔާދަތާއި ސަރަހައްދީ ނިންމުންތަކުގެ އިތުރުން ގްރީންލޭންޑުގެ އަމިއްލަ އިހުތިޔާރުގެ ހައްގު އެމެރިކާއިން ވަނީ ގަބޫލުކޮށްފަ އެވެ.
މިއީ ގްރީންލޭންޑް މިލްކުކުރުމަށް ޓްރަމްޕް ކުރިން ގެންގުޅުއްވި ވިސްނުންފުޅާ އަޅާބަލާއިރު، އޭނާ ވަރަށް ބޮޑަށް ދޫދެއްވުން ކަމަށް ބެލެވިދާނެ އެވެ.
ނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ ބާރު އެ ސަރަހައްދުގައި ވަރުގަދަވެ، ކުރީގެ އެއްބަސްވުން އިތުރަށް ފުޅާވެގެންދެއެވެ. އެހެންކަމުން، އެމެރިކާގެ ބައެއް ފަރާތްތަކުން މިއީ ތާރީހީ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި ދެކޭނެ އެވެ.
މި އައު އެއްބަސްވުމަށް އަމަލުކުރަން ފެށޭނީ ޑެންމާކާއި ގްރީންލޭންޑުގެ ޕާލަމެންޓުން އެ އެއްބަސްވުން ފާސްކުރުމުންނެވެ.
މަސްތަކެއް ވަންދެން ދެބަސްވުންތައް އޮތް ނަމަވެސް، އަންގާރަ ދުވަހު ބޭއްވި ސޮއިކުރުމުގެ ރަސްމިއްޔާތުން ފެނިގެންދިޔައީ ވަރަށް އެކުވެރި އަދި އުފާވެރި މާހައުލެކެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެންގެ މެދުގައި އޮންނާނީ ވަރަށް ވަރުގަދަ، ރައްކާތެރި ގުޅުމެއް،" ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި އެވެ.
"މިއީ ޔޫރަޕަށާއި އެމެރިކާއަށް، އަދި ހުރިހާ އެންމެންނަށް ވެސް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް. ގްރީންލޭންޑަށް މީގެ ސަބަބުން އާދަޔާހިލާފު ފައިދާތަކެއް ކުރާނެ."
ހަމައެއާއެކު، ބޮޑުވަޒީރު ފްރެޑްރިކްސަން މި އެއްބަސްވުން ސިފަކުރެއްވީ ގައުމުތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ޒަމާންވީ ގުޅުމުގެ އައު ބާބެއްގެ ގޮތުގަ އެވެ.
"ހަތްދިހަ ފަސް އަހަރު ކުރިން އަޅުގަނޑުމެން ގްރީންލޭންޑުގެ ދިފާއާ ގުޅޭ އެއްބަސްވުމެއް އެކުލަވާލިން. މިއަދު އަޅުގަނޑުމެން މި ސޮއިކުރީ އެއަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަދި މާ ފުރިހަމަ އެއްބަސްވުމެއްގައި. މިއީ އަބަދަށް ދެމިއޮންނާނެ އެއްބަސްވުމެއް،" ފްރެޑްރިކްސަން ވިދާޅުވި އެވެ.
ޑެންމާކުގެ ބޮޑުވަޒީރު އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، މި އެއްބަސްވުމުގައި ޑެންމާކުގެ ސިޔާދަތީ ބާރާއި ގްރީންލޭންޑުގެ އަމިއްލަ އިހުތިޔާރުގެ ހައްގަށް ފުރިހަމައަށް އިހުތިރާމްކޮށްފައިވާނެ ކަމަށެވެ.
ޖެންސް-ފްރެޑްރިކް ނީލްސަން ވިދާޅުވީ، މިއީ ހަމައެކަނި ގްރީންލޭންޑާ ބެހޭގޮތުން ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ނޫން ކަމަށާއި، މިއީ ގްރީންލޭންޑުގެ ބައިވެރިވުމާއެކު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމެއް ކަމަށެވެ.
މި އެއްބަސްވުމުގައި ގްރީންލޭންޑުގެ ރައްޔިތުންނާއި، އެ ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތަކާއި، ދިރިއުޅުމުގެ ފުރުސަތުތަކުގެ އިތުރުން ގައުމުގެ ތަރައްގީއަށް ވަރަށް ބޮޑަށް ރިއާޔަތްކޮށްފައިވާނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
އުތުރު އެމެރިކާގެ ސަލާމަތާއި އެޓްލާންޓިކް ކަނޑުގެ ދެބިތުގެ ސަލާމަތަށް ގްރީންލޭންޑަކީ މުހިންމު ގައުމެއްކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން އޭނާ ވިދާޅުވީ، ބަދަލުވަމުންދާ ސަލާމަތީ ހާލަތްތަކާއެކު އުތުރު އެޓްލާންޓިކް ސަރަހައްދުގައި ނޭޓޯއިން އަދާކުރަންޖެހޭ ދައުރު ވަރަށް ބޮޑު ކަމަށެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޑެންމާކުގެ ކިބައިން މިނިވަންކަން ހޯދި ނަމަވެސް، ގްރީންލޭންޑް ނޭޓޯގެ މެންބަރެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެކަން މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފަ އެވެ.
1951 ވަނަ އަހަރު ވެފައިވާ އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ވެސް، އެމެރިކާ ބޭނުންވާ މިންވަރަކަށް ގްރީންލޭންޑަށް ސިފައިން ފޮނުވުމުގެ ހުއްދަ އޮވެ އެވެ. ވޮޝިންޓަނުން މިހާރު ވެސް އެ ގައުމުގެ ޕިޓުފިކް އަސްކަރީ މަރުކަޒުގައި 100 އަށްވުރެ ގިނަ ސިފައިން ދާއިމީކޮށް ބައިތިއްބާފައި ވެ އެވެ.
ރަޝިއާ އާއި ޗައިނާ ފަދަ ގައުމުތަކުގެ ނުރައްކާ ގްރީންލޭންޑަށް އޮތް ކަމަށް ބުނެ، ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕް ވަނީ އެ ގައުމު ބައްލަވައިގަތުމަށް ނުވަތަ އެމެރިކާގެ ބައެއްގެ ގޮތުގައި ހަމަޖެއްސުމަށް މަސްތަކެއް ވަންދެން މަސައްކަތް ކުރައްވާފަ އެވެ.
ޓްރަމްޕް ވިދާޅުވި ގޮތުގައި އާކްޓިކް ސަރަހައްދުގައި އޮންނަ މި ރަށަކީ، މިސައިލް ހަމަލާތަކުން އެމެރިކާ ރައްކާތެރިކުރުމަށްޓަކައި އޭނާ ތަސައްވަރު ކުރައްވާ "ގޯލްޑަން ޑޯމް" ދިފާއީ ނިޒާމު ގާއިމުކުރުމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ތަނެކެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މި އެއްބަސްވުމުގައި އެ މަޝްރޫއާ ގުޅޭގޮތުން އިޝާރާތްކޮށްފައިވަނީ އެންމެ ފަހަރަކު ކަމަށްވާއިރު، އެކަމާ ގުޅޭ އެއްވެސް އަމަލީ ހުށަހެޅުމެއް މީގައި ހިމަނާފައެއް ނުވެ އެވެ.
ނޭޓޯގެ ތަރުޖަމާނަކު ވިދާޅުވީ، މި އެއްބަސްވުމަކީ މުހިންމު ސަރަހައްދެއްގެ ސަލާމަތާއި، ހަމަޖެހުމާއި އަދި އެއްބާރުލުން އިތުރުކުރުމަށް ލިބުނު ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ކަމަށްވާތީ، އެ ޖަމާއަތުން މި އެއްބަސްވުމަށް މަރުހަބާ ކިޔާ ކަމަށެވެ.
ޑެންމާކުގައި މި އެއްބަސްވުން ސިފަކުރަނީ ހާރިޖީ ދާއިރާއިން ހޯދި ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެ ގައުމުގެ ސިޔާސީ ގިނަ ޕާޓީތަކަކުން މިހާރު ވެސް ވަނީ މި އެއްބަސްވުމަށް ތާއީދުކުރާނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.
ގާތްގަނޑަކަށް 56،000 މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ ގްރީންލޭންޑަށް މިއީ ހިތްހަމަޖެހުމެއް ލިބިގެންދިޔަ ކަމެކެވެ. އެ ގައުމުގެ ލީޑަރު ދުނިޔޭގެ އެންމެ ނުފޫޒުގަދަ ވެރިޔާއާ އެކު ބޭއްވި ބައްދަލުވުމަށްފަހު ވެވުނު މި އެއްބަސްވުމާއެކު، މަސްތަކެއް ވަންދެން ކުރިމަތިވި ނުތަނަވަސްކަމަށް މިވަނީ ނިމުމެއް އައިސްފަ އެވެ.
