ސިޓީބިޓީ:  ބީއެމްއެލްގެ ކާޑުން ކެނޑުން އިންތިޒާމީ ނުފޮރުއްޕާނަކަށް؟

ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒު ބީއެމްއެލްގެ އޭޓީއެމްއެއް އިފުތިތާހުކޮށް ދެއްވާއިރު، އަރިހުގައި އެ ބޭންކުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޝަރީފު

ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒު ބީއެމްއެލްގެ އޭޓީއެމްއެއް އިފުތިތާހުކޮށް ދެއްވާއިރު، އަރިހުގައި އެ ބޭންކުގެ މެނޭޖިން ޑިރެކްޓަރު ޝަރީފު

ދިވެހިރާއްޖޭގެ މެކްރޯ-އިކޮނޮމިކް ހާލަތަށް ބަލާއިރު، ބޭރު ފައިސާގެ ލިކުއިޑިޓީ ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ކެޕިޓަލް ކޮންޓްރޯލް ފިޔަވަޅުތަކެއް އެޅުމަކީ މަރުކަޒީ ބޭންކާއި ކޮމާޝަލް ބޭންކްތަކަށް މަޖުބޫރުވާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބަލައިގަންނަން ދައްޗެއް ނޫނެވެ. ނަމަވެސް، ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އިން ކަސްޓަމަރުންގެ ބޭރު ފައިސާގެ މުއާމަލާތްތައް މެނޭޖްކުރުމަށް އެކުލަވާލާފައިވާ އޮޕަރޭޝަނަލް ނިޒާމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ މިންގަނޑުތަކާއި (Financial Consumer Protection Standards)، ރާއްޖޭގެ ރެގިއުލޭޓަރީ އޮނިގަނޑާ ކަނޑައެޅިގެން ފުށުއަރާ، ސިސްޓަމިކް މައްސަލަތަކެއް އެކުލެވޭ ނިޒާމެއްކަމާމެދަކު ޝައްކެއް ނެތެވެ. މިކަން ލާމެހިފައި ވަނީ ހަމައެކަނި ޑޮލަރު ނުލިބުމުގެ މައްސަލައަކާ ނޫނެވެ. މިއީ، މާލީ ނިޒާމުގެ ޓްރާންސްޕޭރެންސީ ގެއްލިފައިވާ، "އިންފޮމޭޝަން އެސިމެޓްރީ"ގެ ސަބަބުން ކަސްޓަމަރުންނަށް އޮޕަރޭޝަނަލް އަދި ނަފްސާނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތައް ދެމުންދާ ނިޒާމަކީއެވެ.

 

ކޮމްޕްލެކްސް ލިމިޓް އާކިޓެކްޗަރ އަދި މައުލޫމާތު ފޮރުވުން (Information Obfuscation)

Advertisement

ބީއެމްއެލްގެ ކާޑުތަކުން ބޭރު ފައިސާގެ މުއާމަލާތް ކުރާއިރު، އެއް ލިމިޓެއްގެ ބަދަލުގައި އެތެރޭގެ އޮޕަރޭޝަންސްގައި ހަތަރު ފަށަލައެއްގެ ލިމިޓް އެކުލެވިގެންވެއެވެ.

1.   އިންޑެވިޖުއަލް މަންތުލީ ލިމިޓް: ކޮންމެ ކާޑަކަށް މަހެއްގެ މައްޗަށް ކަނޑައެޅިފައިވާ އަސާސީ ލިމިޓެއްވެއެވެ.

2.   އީ-ކޮމާސް ޓްރާންސެކްޝަން ކެޕް: މަހެއްގެ މައްޗަށް ގިނަވެގެން ކުރެވޭނީ 30 އީ-ކޮމާސް މުއާމަލާތްކަމަށް ކަނޑައަޅާފައިވެއެވެ.

3.   މާރޗެންޓް-ސްޕެސިފިކް ޑެއިލީ ބަޖެޓް: ވިޔަފާރީގެ ބޭނުމަށް ގިނައިން ބޭނުންކުރާ ވެބްސައިޓްތައް ކަމަށްވާ "ޓެމޫ" އަދި "ޝީން" ފަދަ ޕްލެޓްފޯމްތަކަށް މުޅި ބޭންކުގެ ނިސްބަތުން ދުވާލަކަށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ފިކްސްޑް ބަޖެޓެއްވެއެވެ.

4.   ގްލޯބަލް ޑެއިލީ ފޮރިން އެކްސްޗޭންޖް ލިމިޓް: މުޅި ބޭންކުގެ ނިސްބަތުން ދުވާލެއްގެ މައްޗަށް ބޭރު ފައިސާއަށް ދޫކުރާނެ އެންމެ މަތީ މިންވަރެއްވެއެވެ.

މި ނިޒާމުގެ އެންމެ ބޮޑު މައްސަލައަކީ، ބަޔާންވެދިޔަ 3 އަދި 4 ވަނަ ލިމިޓަކީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ފެންނަން ނެތް "ބްލެކް ބޮކްސް" ލިމިޓްތަކަކަށް ވުމެވެ. ކަސްޓަމަރެއްގެ އަމިއްލަ އެކައުންޓްގެ ލިމިޓް ހަމަނުވެ އޮތް ނަމަވެސް، މުޅި ބޭންކުގެ ގްލޯބަލް ދުވަހު ލިމިޓް ހަމަވުމުން ނުވަތަ މާރޗެއްޓުންނަށް ހާއްސަ ދުވަހު ބަޖެޓް ހުސްވުމުން ކަސްޓަމަރުގެ މުއާމަލާތް ރިޖެކްޓްވެއެވެ. ލިމިޓް އައުވާ ގަޑިއާއި، ބަޖެޓް ހުރި މިންވަރު ހާމަނުކުރުމަކީ މާލީ އިދާރާތަކުން ކަސްޓަމަރުންނަށް ދޭންޖެހޭ އަސާސީ މައުލޫމާތު ވަންހަނާކުރުމެވެ.

 

އެމްއެމްއޭގެ ރެގިއުލޭޓަރީ ފްރޭމްވޯކާ ޚިލާފު

މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) އިން 1999 ވަނަ އަހަރު ނެރެފައިވާ "ގައިޑްލައިންސް އޮން ކޮންސިއުމަރ ޕްރޮޓެކްޝަން އޮން އިލެކްޓްރޯނިކް ފަންޑްސް ޓްރާންސްފަރސް" އަކީ މިފަދަ މައްސަލަތަކުގައި ކަސްޓަމަރުންނަށް އޮތް ގާނޫނީ އައްޑަނައެވެ. މި ގަވާއިދުގެ 8 ވަނަ މާއްދާގައި ކަނޑައެޅިގެން ބަޔާންކޮށްފައިވަނީ، ކާޑު ބޭނުންކުރުމުގެ ޓްރާންސެކްޝަން ލިމިޓަށް އެއްވެސް ބަދަލެއް ގެންނަ ނަމަ (adjusting the transaction limits on the use of a card)، އެކަން ކުރަންވާނީ އެމްއެމްއޭގެ ހުއްދައާއެކު، އަދި ކަސްޓަމަރަށް ކުރިއާލައި ލިޔުމުން އަންގައިގެން (prior written notice) ކަމަށެވެ.

ބީއެމްއެލް އިން ތަންފީޒުކުރާ "ޑައިނަމިކް ޑެއިލީ ބަޖެޓް" ގެ ސަބަބުން ކަސްޓަމަރެއްގެ މުއާމަލާތް މެދުކެނޑޭ ކޮންމެ ފަހަރަކީ، އަމަލީ ގޮތުން އެ ކަސްޓަމަރަށް ލިބިދީފައިވާ ލިމިޓް ވަގުތީ ގޮތުން ސުމަކަށް ބަދަލުވެގެން ދިއުމެވެ. މި ބަދަލު އަންނަކަން ކަސްޓަމަރަށް އެނގެނީ މުއާމަލާތް ފެއިލްވުމުންނެވެ. އެހެންކަމުން މިއީ އެމްއެމްއޭގެ ގަވާއިދުގެ ރޫހާ ކަނޑައެޅިގެން ހިލާފު، އަދި ކަސްޓަމަރުންނަށް ދުރާލާ އަންގަންޖެހޭ އެންގުންތައް ނާންގާ ހިންގާ އަމަލެކެވެ.

 

ބައިނަލްއަގުވާމީ މާލީ މިންގަނޑުތަކާއި ކަސްޓަމަރުންގެ އިތުބާރު

މި މައްސަލަ ބައިނަލްއަގުވާމީ މިންގަނޑުތަކުން ކިރާލާއިރު ފެންނަނީ ވަރަށް ނޭދެވޭ މަންޒަރެކެވެ. ޖީ20 އާއި އޯއީސީޑީ އިން އެކުލަވާލާފައިވާ "ހައި-ލެވެލް ޕްރިންސިޕަލްސް އޮން ފިނޭންޝަލް ކޮންސިއުމަރ ޕްރޮޓެކްޝަން" ގެ 7 ވަނަ އުސޫލު (ޑިސްކްލޯޝަރ އެންޑް ޓްރާންސްޕޭރެންސީ) ގައި ލާޒިމްކުރަނީ، ކްރޮސް-ބޯޑަރ (ބައިނަލްއަގުވާމީ) ޕޭމަންޓްތަކާއި އެހެނިހެން މުއާމަލާތްތަކުގެ ޝަރުތުތަކާއި ރިސްކްތަކުގެ އަސާސީ މައުލޫމާތު ކަސްޓަމަރުންނަށް ފުރިހަމައަށް ހާމަކޮށްދިނުމަށެވެ. މީގެ ބޭނުމަކީ ކަސްޓަމަރުންނަށް މައުލޫމާތު އެނގިތިބެ ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް (Informed decision making) ފުރުސަތު ދިނުމެވެ.

އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ފައިނޭންޝަލް ކޮންޑަކްޓް އޮތޯރިޓީގެ "ކޮންސިއުމަރ ޑިއުޓީ" އުސޫލުތަކަށް ބެލިކަމުގައި ވިޔަސް، މާލީ އިދާރާތަކުގެ މުވާސަލާތުތައް ހުންނަންވާނީ ކަސްޓަމަރުންނަށް އެކަށީގެންވާ ވަގުތުގައި ރަނގަޅު ނިންމުންތައް ނިންމުމަށް ބާރުވެރިކުރުވާ ފަދަ ގޮތަކަށެވެ (Equip retail customers to make decisions that are effective, timely and properly informed). ބީއެމްއެލް އިން ލިމިޓް ރިސެޓްވާ ގަޑި ސިއްރުކޮށްފައި އޮތުމުން، މުއާމަލާތް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު ލިބެނީ ގުރުއަތުލާ އުސޫލުން ނަސީބު ރަނގަޅު ގަޑިއެއްގައި އެޕްލިކޭޝަނަށް ވަދެވޭ މީހަކަށެވެ. މިއީ ވޯލްޑް ބޭންކުން ވެސް އިންޒާރުދީފައިވާ ފަދައިން، ރަސްމީ މާލީ ނިޒާމާމެދު އާންމުންގެ އިތުބާރު ގެއްލި، ކަސްޓަމަރުން ނުރަސްމީ ކަޅުބާޒާރަށް ބަރޯސާވާން މަޖުބޫރުކުރުވާނެ ކަމެކެވެ.

 

ޕޭމަންޓް ގޭޓްވޭ އާކިޓެކްޗަރ އާއި "ރިޓްރައި ޕެނަލްޓީ"

ޓެކްނޮލޮޖީގެ ނަޒަރުން ބަލާއިރު މިއީ ސިސްޓަމް ޑިޒައިންގެ ވަރަށް ބޮޑު ފެއިލިއަރއެކެވެ. މުއާމަލާތެއް ކުރަން އުޅުމުން، ބޭންކުގެ އެތެރޭގެ ސިއްރު ލިމިޓެއް ހަމަވެފައިވުމުގެ ސަބަބުން ޕޭމަންޓް ގޭޓްވޭއަށް ފޮނުވަނީ "Over daily limit" ނުވަތަ "Exceeds quantity" ފަދަ ޑިކްލައިން ކޯޑްތަކެވެ. ނަމަވެސް ވެބްސައިޓްގެ އިންޓަފޭސްއިން ކަސްޓަމަރަށް ފެންނަނީ އާންމުކޮށް "ޓްރާންސެކްޝަން ފެއިލްޑް" މިހެންނެވެ.

ލިމިޓް ހަމަވިކަން ނޭނގޭތީ ނުވަތަ ނަސީބު އަތުގައި ހިފާތޯ ކަސްޓަމަރަށް ޖެހެނީ ތަކުރާރުކޮށް ޕޭމެންޓް ރިޓްރައިކުރާށެވެ. މިހެން ހެދުމުން ބައިނަލްއަގުވާމީ ކާޑު ނެޓްވޯކްތަކުގެ އެންޓި-ފްރޯޑް (Anti-fraud) އަލްގޮރިދަމްތަކުން، އެއީ ކާޑުގެ މައުލޫމާތު ވަގަށް ނަގައިގެން ކުރާ ކަމެއް ކަމަށް ބަލައި ކާޑު އޮޓޮމެޓިކުން ބްލޮކްކޮށްލައެވެ. މިއީ ބޭންކުން މައުލޫމާތު ފޮރުވުމުގެ ސަބަބުން، އޭގެ ޓެކްނިކަލް އަދި އޮޕަރޭޝަނަލް އަދަބު ކަސްޓަމަރު އުފުލަންޖެހޭ ހާލަތެކެވެ. ކަސްޓަމަރުގެ އަތުގައި ފައިސާ ހުރެ، އަދި ކާޑުގެ އަސާސީ ލިމިޓް އޮއްވާ ކާޑު ބްލޮކްވުމަކީ، ސާފުކޮށް ބުނާނަމަ، ސިސްޓަމިކް އަނިޔާއެކެވެ.

 

މިއީ ސްކޭމެއްބާ؟

ގާނޫނީ ގޮތުން ބަލާއިރު މިއީ ސީދާ ޖިނާއީ "ސްކޭމެއް" ކަމަށް ނުބެލެވިދާނެއެވެ. ސަބަބަކީ ބޭންކުން ފައިސާ ވަގަށް ނުނަގާތީއެވެ. ނަމަވެސް، މާލީ އިލްމުގެ ނަޒަރިއްޔާތުން ބަލާއިރު މިއީ ކަސްޓަމަރުންނަށް ކުރާ ސިސްޓަމިކް އެބިއުސް (ނިޒާމީ ގޯނާ) އެކެވެ. ޖައްސާ އިންތިޒާމީ ނުފޮރުއްޕާނެކެވެ. ލިކުއިޑިޓީ މެނޭޖްމަންޓްގެ ބުރަ، ބޭންކުގެ އެތެރޭގެ އޮޕަރޭޝަންސްތަކުން ނަގައި، ސީދާ ކަސްޓަމަރުގެ އޮޕަރޭޝަނަލް އެކްސްޕީރިއަންސަށް ކަނޑައިލުމެވެ.

މިކަމަށް އޮތް ހަމައެކަނި ފަންނީ ހައްލަކީ، އޭޕީއައި (API) މެދުވެރިކޮށް އެޕްލިކޭޝަންގެ ތެރެއިން ލައިވްކޮށް ބޭންކުގެ ނުވަތަ ވަކިވަކި މާރޗެންޓުންގެ ބޭރު ފައިސާގެ ޑެއިލީ ބަޖެޓް ހުރި މިންވަރާއި، އީ-ކޮމާސް ޓްރާންސެކްޝަން ކައުންޓް ކަސްޓަމަރުންނަށް ފެންނަން ހުންނާނެހެން ރިއަލް-ޓައިމް ޑޭޝްބޯޑެއް ގާއިމުކުރުމެވެ. އަދި އެމްއެމްއޭ އިން ރެގިއުލޭޓަރެއްގެ ހައިސިއްޔަތުން މި ޓްރާންސްޕޭރެންސީ ނެތް އަމަލުތައް ހުއްޓުވުމަށް މަސައްކަތްކުރަން ކުރުން ލާޒިމެވެ.

 

ބައެއް ހަވާލާ

1.    Guidelines on consumer protection on electronic fund transfers, accessed June 5, 2026, https://www.mma.gov.mv/documents/Laws/Eletronic%20Funds%20Transfer%20Guideline%20(english).pdf

2.    Recommendation of the Council on High-Level Principles on Financial Consumer Protection - OECD Legal Instruments, accessed June 5, 2026, https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0394

3.    Updated G20/OECD High-Level Principles on Financial Consumer Protection, accessed June 5, 2026, https://www.gov.ie/en/department-of-finance/publications/updated-g20oecd-high-level-principles-on-financial-consumer-protection/

4.    Consumer Duty: International payment pricing transparency – good and poor practice - FCA, accessed June 5, 2026, https://www.fca.org.uk/publications/good-and-poor-practice/consumer-duty-international-payment-pricing-transparency-good-poor-practice

5.    Session 10: Financial Consumer Protection - The World Bank, accessed June 5, 2026, https://thedocs.worldbank.org/en/doc/467951553198997163-0130022019/render/NFISSession12FinancialConsumerProtection.pdf

---

ސިޓީބިޓީ: 

މުޖުތަމައުގައި ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކާއި، އިސްލާހުކުރަން ބޭނުންވާ ކަންކަމާއި، ނުވަތަ އާންމުންގެ ސަމާލުކަމަށް ގެންނަން އެދޭ މުހިންމު ވާހަކަތަކެއް އެބަހުރި ހެއްޔެވެ؟

އަދަދު ނޫހުގެ "ސިޓީބިޓީ" ކޮލަމަކީ ހަމައެކަނި ތިޔަބޭފުޅުންގެ އަޑު އިއްވުމަށް ހާއްސަކުރެވިފައިވާ ސެގްމެންޓެކެވެ. ކުދި ބޮޑު ކޮންމެ ކަމަކަށް ވިޔަސް، މުޖުތަމައުގެ ވިންދާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމުގައި ކިޔުންތެރިންގެ ހިޔާލާއި ޝުއޫރުތައް ފާޅުކުރައްވާށެވެ.

ހިޔާލު ފޮނުއްވުމުގައި ސަމާލުކަންދޭންވީ ކަންކަން:

  • ލިޔުންތައް ވީހާވެސް ކުރު، އަދި ސީދާ މައުޟޫއަށް ބިނާވެފައިވުން.
  • އެހެން މީހުންގެ އަބުރަށް ނުއަރާ، އަދި ހަގީގަތާ ހިލާފު ވާހަކަތައް ނުހިމެނުން.
  • ބޭނުންނަމަ ސިއްރު ނަމެއްގައިވެސް ލިޔުން ޝާއިއުކުރެވޭނެއެވެ.
  • އީމެއިލް ކުރައްވާނީ: info@adhadhu.com އަށެވެ. 

ތިޔަބޭފުޅުންގެ ގަލަމުގެ ބާރު ބޭނުންކުރައްވައިގެން، މުޖުތަމައު ރަނގަޅު ކުރުމަށް މި ދަތުރުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ. މިއަދުވެސް ތިޔަބޭފުޅުންގެ ސިޓީ ފޮނުއްވާށެވެ!

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

ފުށިދިއްގަރު ފަޅާއި ދިވެހިންގެ ހައްގު

މާލެ ސަރަޙައްދުގެ ބޯހިޔާވަހިކަމަށް ޙައްލެއް ހޯދުމަށް "ރަސްމާލެ" މަޝްރޫޢު ފަށާފައިވާއިރު، މިއީ ދިވެހިންގެ މިލްކެއްގެ ގޮތުގައި ސަރުކާރުން ވަނީ ބުނެފައެވެ. ނަމަވެސް، ދިވެހިން ބޯހިޔާވަހިކަމަށް ބޭނުންވެފައި ތިއްބާ ބިދޭސީން ރަށްވެހިކުރުމަށް މި މަޝްރޫޢު ބަޔަކާ ހަވާލުކުރުމަކީ ދިވެހިންގެ ޙައްޤުތަކަށް އުނިކަން އަންނާނެ، ޤައުމީ ސަލާމަތަށް އޮތް ބިރެއް ކަމަށް ގިނަ ބަޔަކު ދެކެއެވެ.

ސިޔާސީ ނިންމުމެއް 99 އަހަރުގެ ގާނޫނީ އިލްތިޒާމަކަށް

ރަސްމާލެ މަޝްރޫއު ތަރައްގީކުރުމަށް ސަރުކާރުން އީގަލް ހިލްސްއާއެކު ހުސްނުވާ 99 އަހަރަށް ސޮއިކުރާއިރު މިއީ އާދައިގެ ސިޔާސީ ނިންމުމަކަށްވުރެ މާ ބޮޑު ގާނޫނީ އިލްތިޒާމެކެވެ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން އުފެދޭނޭ ގާނޫނީ އިލްތިޒާމުތައް ނިމުމަކަށް ގެނައުމުގައި ހުރި ގާނޫނީ ގޮންޖެހުންތަކަށް މި ލިޔުމުގައި ވާހަކަ ދައްކަ އެވެ.

ޝަރުތުތަކާއެކު ބްލީޗުން ދަތްއުނގުޅުން ހުއްދަކުރުން

ރަސްމާލެ ޕްރޮޖެކްޓް ޒަޔަނިސްޓުންނާ ގުޅުން އޮތް ބަޔަކަށް އެމީހުން ވަޒަންވެރިވުމުގެ ފުރުސަތު އޮތް ގޮތަކަށް ޝަރުތުތަކަކާއެކު ދިނުން ހުއްދަވާނެކަމަށް ނެރެގެން އުޅޭ ފަތުވާއަކީ ގެއްލުން ނުވުމުގެ ޝަރުތުތަކާއެކު ލައްފިލުވާލައިގެން ދަތް އުނގުޅުން ހުއްދަވާނެކަމަށް ބުނުން ފަދަ ސޮހޮލު ވަކާލާތެކެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox