އީރާނާއެކު 21 ގަޑިއިރަށް ދެމިގެންދިޔަ ދިގު މަޝްވަރާތަކަށް ފަހު، އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވިގެން އެމެރިކާގެ ނައިބު ރައީސް ޖޭޑީ ވޭންސް އާދީއްތަ ދުވަހު އިސްލާމްއާބާދުން ފުރާވަޑައިގެންފި އެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގައި ހުރި ގޮންޖެހުންތަކާ ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަދައްކަވަމުން ވޭންސް ވިދާޅުވީ، ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުން ހުއްޓާލުން ހިމެނޭހެން އެމެރިކާއިން ހުށަހެޅި ޝަރުތުތައް ގަބޫލުނުކުރަން އީރާނުން ނިންމާފައިވާ ކަމަށެވެ.
"ހިތާމަވެރި ހަބަރަކީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވުނުކަން. އަދި އަޅުގަނޑު ގަބޫލުކުރާ ގޮތުގައި މިއީ އެމެރިކާއަށް ވުރެ ބޮޑަށް އީރާނަށް ލިބުނު ދެރައެއް،" ވޭންސް ވިދާޅުވި އެވެ.
އިތުރަށް ވާހަކަދައްކަވަމުން ވޭންސް ވިދާޅުވީ، އެއްބަސްވުމަކަށް ނާދެވި އެމެރިކާއަށް އެނބުރި ދަނީ، އެ ގައުމުން ގަބޫލުނުކުރާނެ ކަންތައްތަކަކީ ކޮބައިކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް ބުނެދިނުމަށް ފަހު ކަމަށެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕާ މަދުވެގެން ހަ ފަހަރު ފޯނުން ވާހަކަދެއްކެވި ކަމަށާއި، ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އެންމެ ބޮޑު ހިޔާލު ތަފާތުވުމެއް އުފެދުނީ ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އުފެއްދުމާ ގުޅޭ ގޮތުން ކަމަށް ވޭންސް ވިދާޅުވި އެވެ.
"އީރާނުން ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު ހޯދަން މަސައްކަތް ނުކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ބޭނުންވޭ. އަދި ނިއުކްލިއާ ހަތިޔާރު އަވަހަށް އުފެއްދުމަށް ބޭނުންވާ ވަސީލަތްތައް ހޯދަން މަސައްކަތް ނުކުރާނެ ކަމުގެ ޔަގީންކަން ވެސް ބޭނުންވޭ. އެއީ އެމެރިކާގެ ރައީސްގެ މައިގަނޑު އަމާޒަކީ، އަދި މި މަޝްވަރާތަކުން ހާސިލުކުރަން ބޭނުންވި ކަންތައް،" ވޭންސް ވިދާޅުވި އެވެ.
އީރާނުގެ ތަސްނީމް ނިއުސް އެޖެންސީން ބުނީ، އެއްބަސްވުމަކަށް އައުމަށް ހުރަސް އެޅުނީ އެމެރިކާގެ "ބޮޑު" ހުށަހެޅުންތަކުގެ ސަބަބުން ކަމަށާއި، މިހާރު މަޝްވަރާތައް ނިމިފައިވާ ކަމަށެވެ.
ވޭންސްގެ ވާހަކަތަކުގެ ކުރިން އީރާނު ސަރުކާރުން އެކްސްގައި ކުރި ޕޯސްޓެއްގައި ބުނެފައިވަނީ، މަޝްވަރާތައް ކުރިއަށްދާނެ ކަމަށާއި ދެ ގައުމުގެ ފަންނީ މާހިރުން ލިޔެކިޔުންތައް ބަދަލުކުރަމުން ދާނެ ކަމަށެވެ.
ޕާކިސްތާނުގެ އިސްލާމްއާބާދުގައި ބޭއްވުނު މި ބައްދަލުވުމަކީ ފާއިތުވި ދަހަރެއްހާ ދުވަހުގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާ އާއި އީރާނާ ދެމެދު ބޭއްވި ފުރަތަމަ ސީދާ ބައްދަލުވުމެވެ. އަދި މިއީ އިރާނުގައި 1979 ވަނަ އަހަރު ހިނގި އިސްލާމީ އިންގިލާބަށް ފަހު ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި ބޭއްވި އެންމެ މަތީ ފަންތީގެ މަޝްވަރާތަކެވެ. މި މަޝްވަރާތަކުގެ ނަތީޖާއަށް ބިނާވެފައި ވަނީ މިހާރު އޮތް ނާޒުކު ދެ ހަފުތާގެ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ އެއްބަސްވުމާއި، ދުނިޔޭގެ ހަކަތައިގެ ސަޕްލައިގެ 20 އިންސައްތަ ހިއްސާކުރާ ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅި އަލުން ހުޅުވުމެވެ.
މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރި ޕާކިސްތާނުގެ މަސްދަރަކުން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ދަ ގާޑިއަން ނޫހަށް މައުލޫމާތު ދިން ގޮތުގައި، ވޭންސް އާއި ހާއްސަ މަންދޫބު ސްޓީވް ވިޓްކޮފް އަދި ޓްރަމްޕްގެ ދަނބިދަރިކަލުން ޖެރެޑް ކުޝްނާ ވަނީ އީރާނުގެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ބާގިރު ގާލީބާފް އަދި ފޮރިން މިނިސްޓަރު އައްބާސް އަރާގްޗީއާ ދެ ގަޑިއިރަށް ބައްދަލުކުރައްވާފަ އެވެ.
އީރާނުގެ ވަފުދު ހުކުރު ދުވަހު އިސްލާމްއާބާދަށް އައީ، އަވަހާރަވި ރޫހާނީ ލީޑަރު އާޔަތުﷲ އަލީ ހާމަނާއީ އާއި ހަނގުރާމައިގައި މަރުވި މީހުންގެ ހިތާމައިގައި ކަޅު ހެދުމުގަ އެވެ. އީރާނު ސަރުކާރުން ބުނި ގޮތުގައި، އެމެރިކާއިން އަސްކަރީ މަރުކަޒެއްގެ ކައިރީގައި ހުރި ސްކޫލަކަށް ދިން ބޮން އެޅުމުގެ ހަމަލާގައި މަރުވި ބައެއް ދަރިވަރުންގެ ފައިވާނާއި ދަބަސްތައް ވެސް އެ ވަފުދުން ގެނަ އެވެ. ޕެންޓަގަނުން ބުނީ އެ ހަމަލާ ތަހުގީގު ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް، ރޮއިޓާސްއިން ރިޕޯޓުކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި އަސްކަރީ ތަހުގީގުވެރިން ގަބޫލުކުރަނީ އެ ހަމަލާގެ ޒިންމާ އުފުލަންޖެހޭނީ އެމެރިކާ ކަމަށެވެ.
މަޝްވަރާތަކުގެ ފުރަތަމަ ބުރާ ގުޅޭ ގޮތުން ޕާކިސްތާނުގެ އެހެން މަސްދަރަކުން ގާޑިއަން ނޫހަށް ބުނީ، ބައްދަލުވުމުގެ ތެރޭގައި ދެ ފަރާތުގެ ޝުއޫރުތަކަށް ބޮޑެތި ބަދަލުތަކެއް އައިސް، މަޝްވަރާގެ މާހައުލު ބައެއް ފަހަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ހޫނުވި ކަމަށެވެ.
އެމެރިކާ އާއި އީރާނުގެ މަޝްވަރާތަކާ ގުޅިގެން، ދެ މިލިއަނަށް ވުރެ ގިނަ މީހުންގެ އާބާދީއެއް އޮންނަ އިސްލާމްއާބާދު އޮތީ އެއްކޮށް ބަންދުކޮށްފަ އެވެ. އަދި މަގުތަކުގައި އެތައް ހާސް ސިފައިންނެއް ދިޔައީ ހަރަކާތްތެރިވަމުންނެވެ. މީގެ އަހަރެއް ކުރިން ބައިނަލްއަގުވާމީ ދުނިޔޭގައި އެކަހެރިވެފައި އޮތް ޕާކިސްތާނުން މިފަދަ މެދުވެރިއެއްގެ ދައުރު އަދާކުރުމަކީ އެ ގައުމަށް އައި ބޮޑު ބަދަލެކެވެ.
ސްޓްރެޓީޖިކް ގޮތުން މުހިންމު ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިއަކީ ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމުގެ މަޝްވަރާތަކުގެ މައިގަނޑު އެއް އަސާސެވެ. އެމެރިކާގެ އަސްކަރިއްޔާއިން ބުނީ އެ ގައުމުގެ ދެ މަނަވަރެއް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކޮށްފައިވާ ކަމަށާއި، ކަނޑުގެ މައިންތައް ނައްތާލުމަށް ތައްޔާރުވަމުންދާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާއިން ވަނީ އެމެރިކާގެ އެއްވެސް އުޅަނދެއް އެ ސަރަހައްދުން ދަތުރުކުރި ކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ.
މަޝްވަރާތައް ފެށުމުގެ ކުރިން އީރާނުގެ އިސް މަސްދަރަކުން ރޮއިޓާސްއަށް ބުނީ، ގަތަރާއި އެހެނިހެން ބޭރުގެ ބޭންކުތަކުގައި ހުރި އީރާނުގެ ހިފަހައްޓާފައިވާ ފައިސާތައް ދޫކޮށްލުމަށް އެމެރިކާއިން އެއްބަސްވެފައިވާ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ އޮފިޝަލަކު ވަނީ އެ ފައިސާ ދޫކޮށްލަން އެއްބަސްވިކަމަށް ބުނާ ވާހަކަ ދޮގުކޮށްފަ އެވެ.
އީރާނުގެ ދައުލަތުގެ ޓީވީ އާއި އޮފިޝަލުން ބުނާ ގޮތުގައި، ބޭރުގައި ހުރި ފައިސާ ދޫކޮށްލުމުގެ އިތުރުން، ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅީގެ ފުރިހަމަ ކޮންޓްރޯލް ދިނުމަށާއި، ހަނގުރާމައިގެ ބަދަލު ދިނުމަށާއި، ލުބުނާން ހިމެނޭހެން މުޅި ސަރަހައްދުގައި ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް އެ ގައުމުގެ ސަރުކާރުން ދަނީ ޑިމާންޑް ކުރަމުންނެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ހޮރްމުޒް ކަނޑުއޮޅިން ދަތުރުކުރާ އުޅަނދުތަކުގެ އަތުން ޓްރާންސިޓް ފީ ނެގުމުގެ ހުއްދައަށް ވެސް އީރާނުން އެދެއެވެ.
