ގަވާއިދަކާ ގަވާއިދެއް! "މަޖިލިސް ކުރިއަށް ގެންދާނޭ ގޮތް އެނގޭނީ އަޅުގަނޑަށް!"

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޔެގެ ޖަލްސާގައި އެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު. -- ފޮޓޯ: މަޖިލީހުގެ އިދާރާ

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޔެގެ ޖަލްސާގައި އެ މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު. -- ފޮޓޯ: މަޖިލީހުގެ އިދާރާ

"އެމީހަކު ބޭނި ރޮނޑެއްގެ ހަން ދަމާނެ ގޮތް އެނގޭނީ އެ މީހަކަށެވެ."

މިއީ މީހަކަށް މިލްކުވެފައި އޮތް، ނުވަތަ އެ މީހެއްގެ ފުރިހަމަ އިހުތިޔާރުގައި ހުންނަ ކަންކަމުގައި އަމަލު ކުރާނީ އެމީހަކަށް ފެންނަ ގޮތަކަށޭ ބުނަން ދިވެހި ބަހުން ބުނެ އުޅޭ މުހާވަރާއެކެވެ. މީހަކު ބުނެފާނެ އެވެ. ބަލަ އެއީ އޭނާގެ އަމިއްލަ ގެ އެވެ. އެ ގޭގައި އިމާރާތް ކުރާނޭ ގޮތް އެނގޭނީ އޭނާއަކަށް ނޫން ހެއްޔެވެ. އެމީހަކު ބޭނި ރޮނޑެއްގެ ހަން ދަމާނެ ގޮތް އެނގޭނީ އެމީހަކަށެވެ.

މީހަކަށް ފުރިހަމަ އިހުތިޔާރު ލިބި އޮންނަ، އެމީހާގެ މިލްކު މުދަލާމެދު މި ވިސްނުން ހަމަ އެންމެ ރަނގަޅެވެ.

Advertisement

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ދެވަނަ ދައުރުގެ އަށް ވަނަ ޖަލްސާ ބޭއްވުނީ، މިހާރު ބަންޑާރަ ނައިބަކަށް ހުރި އިބްރާހީމް ރިފްއަތަށް އިތުބާރު ނެތް ކަމަށް ބުނެ އެ މަޖިލީހުގެ ބައެއް މެންބަރުން ހުށަހެޅި މައްސަލައިގެ ބަހުސް ކުރުމަށެވެ. އެ މައްސަލަ މަޖިލީހަށް ހުށަހަޅަމުން ގެންދިޔަ ވަގުތު، ބައެއް މެންބަރުން ގެންދިޔައީ ނިޒާމީ ނުކުތާގެ ފުރުސަތު ހޯއްދަވައި ބަންޑާރަ ނައިބާ ސުވާލުކުރަމުންނެވެ. މެންބަރެއްގެ ހިތުގައި ސުވާލެއް އުފެދުމުން ނަގަނީ ނިޒާމީ ނުކުތާއެކެވެ. އެ ސުވާލުތަކަށް މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުން ގެންދެވީ ފުރުސަތު ދެއްވަމުންނެވެ.

ބަންޑާރަ ނައިބަކީ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކަށްވާތީ އޭނާއާ ސުވާލުކުރުމަށް މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކުރުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިއްޒަތްތެރި މެންބަރުންނަށް ލިބިގެންވާ ބާރެކެވެ. އޭނާގެ އިތުބާރު ނެތްކަމަށް ހުށަހެޅުމަކީވެސް މަޖިލީހަށް އޮންނާނޭ ބާރެކެވެ. އެކަމަކު މިއީ ގާނޫނުއަސާސީއާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުން އެކަށައަޅައި ހިންގާ މުޅީން ތަފާތު ދެ އިޖުރާއަތެކެވެ.

ގާނޫނު އަސާސީގެ 98 ވަނަ މާއްދާގައި އޮންނަނީ ވަޒީރުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރަކު ނުވަތަ ސަރުކާރުގެ އެހެންވެސް މަގާމެއްގައި ހުރި މީހަކު ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ހާޒިރުކުރުމާއި، އެމީހަކާ ސުވާލުކުރުމަކީ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ލިބިގެންވާ ބާރެއް ކަމުގަ އެވެ. އެކަމުގައި އަމަލުކުރާނޭ ގޮތުގެ އިޖުރާއީ ތަފްސީލުތައް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުގެ 21 ވަނަ ބާބުގައި އެވަނީ އެވެ.

ވަޒީރެއްގެ އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ ވޯޓު ނެގުމަށް ހުށަހަޅައި ހިންގާ އިޖުރާއަތަކީ ގާނޫނު އަސާސީގެ 101 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން ހިންގޭ ވަކި އިޖުރާއަތެކެވެ. އެކަމުގައި އަމަލުކުރަންޖެހޭ ގޮތުގެ ތަފްސީލު މަޖިލިސް ގަވާއިދުގެ 44 ވަނަ ބާބުގައި ލިޔެވިފައި އެބައޮތެވެ. އެގޮތަކީ މައްސަލަ ހުށަހެޅުމާއި، އެ މައްސަލައާމެދު ދެކޭގޮތް ހާމަކޮށް ދިފާއުވުމަށް އެ މައްސަލަ ރައްދުވާ ވަޒީރަށް ފުރުސަތު ދިނުމާއި، އެ މައްސަލައާމެދު މަޖިލިސް މެންބަރުންގެ ރައުޔު ހާމަކުރުމަށް ފުރުސަތު ދިނުމަށްފަހު މައްސަލަ ނިންމުމަށް ވޯޓަށް އެހުމެވެ. މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުގައި އިންނަ 'ގޮނޑިކޮއްކޮ' އަދާކުރަންޖެހޭ ދައުރަކީ މެންބަރުންނާއި ވަޒީރުގެ ފުރުސަތު އިއުލާނުކުރުމާއި މަޖިލިސް އޮމާންކޮށް ކުރިއަށް ގެންދިއުމަށް ހިންގަންޖެހޭ އަމުރުމައުރޫފު ހިންގުމެވެ.

އިތުބާރު ނެތްކަމަށް ހުށަހެޅި މައްސަލައިގައި މަޖިލިސްގެ އިއްޒަތްތެރި، އަދި ތަންދޮރު ދަންނަ މެންބަރުން ބަންޑާރަ ނައިބާ ސުވާލުކުރަން ފެށުމުން ބަންޑާރަ ނައިބު އޭނާގެ ކުރީގެ މުވައްކިލަށް ސާފުކޮށްދެއްވަން މަސައްކަތްކުރެއްވީ ގާނޫނު އަސާސީގެ 98 ވަނަ މާއްދާއާއި 101 ވަނަ މާއްދާ އެވެ. އިތުބާރު ނެތްކަމުގެ މައްސަލައިގެ އިޖުރާއަތާއި ވަޒީރުންނާ ސުވާލުކުރުމުގެ އިޖުރާއަތުގެ ތަފާތެވެ.

ބަންޑާރަ ނައިބުގެ މި ގާނޫނީ ވިސްނުން އޭނާގެ ކުރީގެ މުވައްކިލު ގަބޫލެއް ނުކުރެއްވި އެވެ. ބަންޑާރަ ނައިބުގެ ވާހަކަފުޅު މެދުކަނޑުއްވާލައްވައި ހަރުކަށި ރާގުގައި ވިދާޅުވި އެވެ.

އިއްޒަތްތެރި ބަންޑާރަ ނައިބު! މަޖިލީހުގެ އިޖުރާއަތު ބަލަހައްޓާނީ އަޅުގަނޑު! އަދި މަޖިލީހުގެ އިޖުރާއަތު ކުރިއަށް ގެންދާނޭ ގޮތް އެނގޭނީ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް!

އަޅުގަނޑު ހިތައިގެން ހުރީ މަޖިލީހުގެ އިޖުރާއަތު ކުރިއަށް ގެންދާނޭ ގޮތް ކަނޑައަޅަނީ ގާނޫނު އަސާސީއާއި މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދުން ކަމަށެވެ. މިހާރު ސާފުވެއްޖެ އެވެ. ބަންޑާރަނައިބަށްވެސް މިހާރު ސާފުވާނޭ ތޯއްޗެކެވެ.

މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތުން އެމަޖިލީހުގެ ބަހުސްތަކުގައި ބައިވެރިވުމަކީ މަޖިލިސް ގަވާއިދު މަނާކުރާ ކަމެކެވެ. އެކަމަކު މަޖިލީހުގެ އިޖުރާއަތުކުރިއަށް ގެންދާނޭ ގޮތް އެނގިވަޑައިގަންނަވަނީ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް ކަމަށްވާތީ ރިޔާސަތުން އެކަން ކުރައްވަ އެވެ. ކޮންމެ ނިޒާމީ ނުކުތާއަކަށްފަހު އެނުކުތާއާމެދު ރިޔާސަތުން ކަނޑައަޅުއްވާ ގޮތެއް އިއުލާނުކުރަން ގަވާއިދު ލާޒިމު ކުރެ އެވެ. އެކަމަކު އެކަން ކުރައްވަނީ ރިޔާސަތަށް ފެނިވަޑައިގަތުމުންނެވެ. މެންބަރުންގެ ބަހުސްގެ މެދުން ހުއްޓުވައި ހިޔާލުފުޅާއި ރައުޔު ފާޅުކުރެއްވުމާއި، ވާހަކަ ނިމުމުން އެވާހަކައަށް އުނިއިތުރު ގެންނެވުމާއި، މަޖިލީހަށް ހާޒިރުވާ ބޭބޭފުޅުންނާ މެންބަރުން ކުރައްވާ ސުވާލުތައް އަލުން އިބާރާތް ކުރެއްވުމާއި، ހާޒިރުވާ ބޭފުޅުން ދެއްވާ ޖަވާބުތައް ތަރުޖަމާކުރެއްވުން ފަދަ ކަންކަމަކީ 'މަޖިލީހުގެ އިޖުރާއަތު ކުރިއަށް ގެންދާނޭ ގޮތް އެނގޭނީ މަޖިލީހުގެ ރިޔާސަތަށް' ކަމަށް ވާތީ ހިނގާ ކަންކަމެވެ.

ކުރީގެ އިއުލާނުތަކުން ކަނޑައަޅާފައި ހުންނަ ގާނޫނުތައް އަޅުގަނޑކަމުދަނީ މިހެންވެގެންނެވެ. ސާފުކޮށް ބުނެފައި އޮންނާނެ އެވެ. އެވެނި މިވެނި ކަމަކީ މަނާކަމެކެވެ. އެކަން ކޮށްފި މީހަކާމެދު މި އިދާރާއަށް ފެނުނު ގޮތަކަށް އަމަލުކުރެވޭނެ އެވެ.

ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ ގަވާއިދަށް ލިބެނީ 'ރީނދުލުގެ ނަސީބެވެ'. ރިޔާސަތުން ބޭނުންވާ ހިނދުކޮޅެއްގައި ގަވާއިދުގެ އެތެރެއަށް ބަލާފައި، ބޭނުންވީމާ ގަވާއިދުގެ އަރިމަތިން ދަތުރުކޮށް ބައެއް ފަހަރު މުޅި ޗާޓުން ބޭރުވުމަކީ މަޖިލީހުގެ އާންމު ހަމައަށް ވެ ނިމިއްޖެ އެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox