ޕެރިސް، ފްރާންސް (ފެބްރުއަރީ 2) - މޫސުމީ ބަދަލާ ހެދި އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ގަސްތަކުގައި މާ އެޅުން އެއް މަސް އަވަސްވެފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.
ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެމްބްރިޖުން ހިންގި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި ފިނިހޫނުމިން މަތިވުމާ އެކު ގަސްތަކުގެ މާ އަޅާ މޫސުން ވަނީ އަވަސްވާން ފަށާފަ އެވެ.
ކެމްބްރިޖް ޔުނިވާސިޓީގެ ޑިޕާޓްމަންޓް އޮފް ޖިއޮގްރަފީގެ ޕްރޮފެސަރު އުލްފް ބަންޓްގެން ވިދާޅުވީ އަވަހަށް މާ އެޅުމުގެ ސަބަބުން އިކޮލޮޖިކަލް ނުރައްކާތަކެއް ހުރުމާ އެކު މިއީ "ބޮޑު ކަންބޮޑުމެއް" ކަމަށެވެ.
އެ ދިރާސާ ޝާއިއުކޮށްފައިވަނީ ޕްރޮސީޑިންގްސް އޮފް ދަ ރޯޔަލް ސޮސައިޓީ ބީ ޖާނަލްގަ އެވެ.
މޫސުމަށް ވުރެ އަވަހަށް މާ އަޅައި ފޮޅުމަކީ ގަސްތައް މަރުވާން ދިމާވެދާނެ ސަބަބެކެވެ. ނަމަވެސް ސައިންސްވެރިން ބުނީ އޭގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑީ އެހެން ދިރުންތަކަށް ކަމަށެވެ.
"އޭގެ ސަބަބަކީ ދޫންޏާއި ސޫފާސޫފީގެ ދިރިހުރުމުގެ މަރުހަލާތައް ގުޅިފައިވަނީ އެ ތަކެތި ބަރޯސާވާ ގަސްތަކަށް ކަމަށް ވާތީ. ގަސްތަކަށް ބޮޑު ބަދަލެއް އަތުވެއްޖެ ނަމަ އިކޮލޮޖިކަލް ގޮތުން އެހެން ދިރުންތަކަށް ގޮންޖެހުންތައް ދިމާވާނެ."
"ވަކި ކަހަލަ ގަހެއްގައި މާ އެޅުމުން، އެ ގަހަށް މި އަންނަނީ ވަކި ވައްތަރެއްގެ ސޫތްޕެއް. އެ ސޫފި އައުމުން، އެ ގަހާ ކައިރިވަނީ ވަކި ބާވަތެއްގެ ދޫންޏެއް،" އެހެން ދިރުންތަކާއި ގަސްތަކާ އޮތް ގުޅުން ސާފުކޮށްދެމުން ބަންޓްގެން ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެކަމަކު މި ވަށް ބުރުގައި ހިމެނޭ ދިރުންތަކުގެ ތެރެއިން ދިރުމެއް، އަނެއް ދެ އެއްޗަށް ވުރެ އަވަހަށް ކުރިއަށްދާ ނަމަ، ދިރުންތަކުގެ މެދުގައި އޮތް ގުޅުމަށް އަސަރު ކުރުމުގެ ބިރު ބޮޑެ. އެ ބަދަލަށް އަވަހަށް އެޑެޕްޓް ނުވާ ނަމަ، ބައެއް ދިރުންތައް ނެތިގެން ދިޔުމުގެ ބިރު އޮވޭ."
ފިނި މޫސުމުގައި ބަހާރު މޫސުން އަތުވެދާނެ
ގަސްތަކުގައި މާ އެޅުމަށް އައިސްފައިވާ ބަދަލު ހޯދަން ސައިންސްވެރިން ބޭނުންކުރީ ނޭޗާޒް ކަލެންޑާ ނަމަކަށް ކިޔާ ޑޭޓާބޭސް އެކެވެ. އެއީ މީގެ 200 އަހަރު ކުރިން ސައިންސްވެރިން އެއް ކުރަން ފެށި މައުލޫމާތު ހިމެނޭ ޑޭޓާބޭސް އެކެވެ.
ދިރާސާ ހަދާފައިވަނީ އިނގިރޭސިވިލާތުން ފެންނަ 406 ތަފާތު ބާވަތެއްގެ ގަހާ ގުޅިގެން ޑޭޓާބޭސްގައި ރެކޯޑްކޮށްފައިވާ 400،000 އަށް ވުރެ ގިނަ އޮބްޒަވޭޝަނުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށެވެ.
އޭގެން އެނގުނު ގޮތުގައި 1753 ވަނަ އަހަރުން 1986 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ގަސްތަކުގައި މާ އަޅަމުން ދިޔައީ 1987 ވަނަ އަހަރުން 2019 ވަނަ އަހަރާ އަޅާ ބަލާއިރު 30 ދުވަސް ކުރިން ކަމެވެ.
އެ ބަދަލު ފާހަގަވާން ފަށާފައިވަނީ އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ދުނިޔެ ހޫނުވާން މެދުވެރިވެ، މޫށުމީ ބަދަލުގެ އެކި ކަހަލަ އަސަރުތައް ފެންނަން ފެށި ހިސާބުން ކަމަށް ސައިންސްވެރިން ބުންޏެވެ.
ބަންޓްގެން ވިދާޅުވީ މިހާރު ކުރިއަށްދާ ރޭޓުގައި ދުނިޔެ ހޫނުވަމުންދާ ނަމަ އިނގިރޭސިވިލާތުގައި ފިނި މޫސުމުގެ ފެބްރުއަރީ މަސް ތެރޭގައި ބަހާރު މޫސުން އައިސް ގަސްތަކުގައި މާ އަޅަން ފަށާފާނެ ކަމަށެވެ.
ގުދުރަތީ ވަށް ބުރަށް އަންނަމުންދާ އެ ބޮޑު ބަދަލު ޖަންގަލިތަކާއި، ދަނޑުތަކާއި، ބަގީޗާތަކުން ވެސް ފެނިދާނެ ކަމަށް އޭނާ ލަފާކުރައްވަ އެވެ.
ދުނިޔެ ހޫނުވުމުގެ ސަބަބުން މޫސުމަށް އަންނަ ބޮޑެތި ބަދަލުތަކާއި އޭގެ ސަބަބުން ބަޔޯޑައިވާސިޓީ ނުވަތަ ތަފާތު ދިރުންތައް ނެތި ދިޔުމަކީ ސައިންސްވެރިން ވަރަށް ކަންބޮޑުވާ މައްސަލަ އެކެވެ.
މިދިޔަ މަހު އދ. އިން ބުނީ ފާއިތުވި ހަތް އަހަރަކީ މިހާތަނަށް ރެކޯޑް ކުރި އެންމެ ހޫނު ހަތް އަހަރު ކަމަށެވެ. އެގޮތުން 2021 ވަނަ އަހަރު ދުނިޔޭގެ އެވްރެޖް ފިނިހޫނުމިން ހުރީ 1900 ވަނަ އަހަރާ އަޅާ ބަލާއިރު 1.11 ޑިގްރީ ސެލްސިއަސް މަތީގަ އެވެ.
