މީގެ ހަ ވަރަކަށް އަހަރު ކުރިން ކަނޑުތަކުގެ ފިނިހޫނުމިން އިތުރުވެ، ލޮނުގަނޑު ހޫނުވުމުގެ ސަަބަބުން ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި މުރަކަ ހުދުވެ، ފަރުތައް ހަލާކުވުމުގެ މައްސަލައިން މަޑުމަޑުން އަރައިގަނެ، އަލުން ފަރުތައް އިޔާދަވަމުން އަންނަކަމަށް ނޫ ރާއްޖެ ޕްރޮގްރާމުން 2020 ވަނަ އަހަރު ކުރިޔަށް ގެންދިޔަ ދިރާސާއެއްގެ ނަތީޖާ ރިޕޯޓުން ދައްކައިފި އެވެ.
އެ ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި 2016 ވަނަ އަހަރު ރާއްޖެއަށް ކުރިމަތިވި މުރަކަ ހުދުވުމުގެ މައްސަލައަށްފަހު ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް މިހާރު ފަރުތައް އަލުން މަޑުމަޑުން އިއާދަވާން ފަށާފައިވާކަމަށް އެ ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާކަމަށް ރިޕޯޓުގައިވެ އެވެ.
ނަމަވެސް އަދިވެސް ފަރުތައް މުޅިން އަބުރާ ކުރިން އޮތް މިންވަރަށް އިއާދަވުމަށް ދިގު ދަތުރެއް އެބަ އޮތްކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައި ބުންޏެވެ.
އެ ދިރާސާގައި ބެލި ކަންކަމުގެ ތެރޭގައި ފަރުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ މަސްމަހާމެހި، މިޔަރު، ކުދި މުރަކަ، ހުއިފިލަނޑާފަދަ ބާވަތްތައް، ފަރުތަކުގެ ބައްޓަން އަދި ބޮޑުމިނާއި ލޮނުގަނޑުގެ ސާފުތާހިރުކަމާއި ކޮލިޓީއަށް ވެސް ވަނީ ބަލައި ދިރާސާ ކޮށްފަ އެވެ.
އެ ދިރާސާ ކުރިޔަށްގެންދިޔަ ކޮންމެ ސަރަހައްދެއްގައި އަކަ މީޓަރަކަށް 14 ކުދި މުރަކަ ވަކި ވަކިން އުފެދެމުންދާކަން ވަނީ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ.
އަދި ގިނަ އަދަދެއްގެ މަސްމަހާމެހި އެ ސަރަހައްދުތަކުގައި އާބާދުވަމުންދާކަމަށް ވެސް އެ ދިރާސާގެ ނަތީޖާ ރިޕޯޓުން ދައްކަ އެވެ. ރިޕޯޓުގައި ފަރުތައް އަލުން އިއާދަވާން ފެށުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ މިއީކަމަށް ބުނެ އެވެ.
އެ ދިރާސާގައި ރާއްޖޭގެ 15 އަތޮޅެއްގެ 127 ފަރެއް ބަލައި ދިރާސާކުރިއިރު، ފާހަގަވެފައިވަނީ ރާއްޖޭގެ ފަރުތަކުގައި ޕްލެންކްޓަންއަށް ބަރޯސާ މަސްމަހާމެހި އަދި ހިމާޔަތްކޮށްފައިވާ ލަނޑާގެ ބާވަތެއް ކަމުގައިވާ ޕެރޮޓްފިޝްގެ އަދަދު ނިސްބަތުން ގިނަ ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް މިޔަރު އަދި މަޑި ފަދަ ތަކެތީގެ އާބާދީ ފަރުތަކުގައި މަދުކަމަށް އެ ދިރާސާ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކުރި އެވެ. ރިޕޯޓުގައި ބުނާ ގޮތުންނަމަ، ފަރުތަކުގައި މިޔަރު އަދި މަޑި ފަދަ ތަކެތީގެ ބޮޑު އާބާދީއެއް އުޅުމަކީ އެ ސަރަހައްދެއްގެ ފަރުތަކުގެ ސިއްހަތު ރަނގަޅުކަން ދައްކުވައިދޭ އެއް އިންޑިކޭޓަރެވެ.
ރާއްޖޭގެ ފަރުތައް އަލުން އިއާދަވާން ފަށާފައިވީނަމަވެސް، އަދިވެސް ބައެއް ސަބަބުތަކާހުރެ، ފަރުތަކުގެ ސިއްހަތަށް ނުރައްކާ ކުރިމަތިވުމުގެ ފުރުސަތެއް އެބަ އޮތް ކަމަށް އެ ރިޕޯޓުގައި ބުނެ އެވެ.
އެ ރިޕޯޓް ތައްޔަރުކޮށްފައިވަނީ މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖެނުއަރީ އަދި ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ތެރޭގައި ސައިންސްވެރިންތަކެއް އުތުރާއި މެދުރާއްޖެތެރޭގެ އަތޮޅުތަކަށް ކުރި ދެ ދަތުރެއްގައި ހޯދި ހޯދުންތަކަށް ބިނާކޮށްފަ އެވެ.
އެ ދަތުރުގައި ބައިވެރިވި ސައިންސްވެރިންގެ ތެރޭގައި ވައިޓް އިންސްޓިޓިއުޓް، ސްކްރިޕްސް އިންސްޓިޓިއުޓް އޮފް އޯޝަނޮގްރަފީ، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ވެސްޓާން އޮސްޓްރޭލިއާ، ރާއްޖޭގެ މެރިން ރިސާޗް އިންސްޓިޓިއުޓްގެ އިތުރުން ސްމާލް އައިލެންޑް ރިސާޗް ގުރޫޕުގެ ސައިންސްވެރިން ހިމެނެ އެވެ.
އެ މަސައްކަތަށްޓަކައި އެންވަޔަރަންމެންޓަލް ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އީޕީއޭ)، އޯޝަނީ އަޒުލް ފައުންޑޭޝަން، އައިޔޫސީއެން މޯލްޑިވްސް، މޯލްޑިވްސް ކޮރަލް އިންސްޓިޓިއުޓް، ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ކެލިފޯނިއާ ސެންޓާ ބާބަރާ އަދި ޔުނިވާސިޓީ އޮފް ހަވާއީގެ އެހީތެރިކަން ވަނީ ހޯދާފަ އެވެ.
