ޝައްވާލުމަހުގެ ހަނދާ ބެހޭ ބަޔާން ޝޭހު އަހުމަދު ފާރޫގު މުހައްމަދަށް ރަނގަޅަށް އިއުލާންނުކުރެއްވެނީސް އެ ލަވަ އިވޭހެން ހީވާން ފަށާނެ އެވެ. ބަޔާން ނިމުމާ އެކު، އެ ލަވަ ޓީވީންނާއި ރޭޑިއޯ އިން ފޮނުވަމުން ފެށުމުން، އީދު އައީކަން ކަށަވަރުވީ އެވެ.
އެއީ 90 ގެ އަހަރުތަކުގެ މެދުތެރޭގައި ދިވެހިންގެ ހިތްތަކުގައި ހަރުލި ގޮތަށް، މި ޒަމާނުގެ ވަރުގަދަ އީދު ހަނދާނަކަށް ބަދަލުވެފައިވާ "އީދު އައީ ހިނިތުން ވަމުން" ލަވަ އެވެ. އަބްދުލްހަންނާން މޫސާ ދީދީ ވިދާޅުވެފައިވާ އެ ލަވައިގައި މިއުޒިކް ކޮޅު އިވުމާ އެކު، ސިފަވެގެންދަނީ ލަވައިގެ ފެށުމުގައި ބުނާ ފަދައިން ހިނިތުންވަމުން އީދު އަހަރެމެންނާ ބައްދަލުކުރާ ކުރުމެވެ. އެ ލަވައިގެ ވީޑިއޯގައި މާތައް ފޮޅޭ މަންޒަރާއި ހަވާ އަރުވާ މަންޒަރު ފެނުމުން ސިފަވެގެންދާނީ ލަވައިގައި ބުނާ ފަދައިން ޖައްވުގައި މީރު ވަސް ފަތުރައިލަމުން އީދު އަންނަ އައުމެވެ.
"ރީތިވިހާ ލަވަ ކިޔަމުން މާމަލުގައި ނަލަ ކުލަ ޖައްސަމުން" އެ ލަވަ ކޮންމެ އީދެއްގައި އަހަރެމެންނާ ބައްދަލުކުރާތާ މިހާރު ރިހިޔޫބީލްވީ އެވެ. އެކަމަކު އެ ލަވައިގައި ކުރިއަށް މާ ބޮޑު ތާރީހެއް ނެތެވެ. އެ ލަވަ އުފަންވީ، ދިވެހިރާއްޖޭގެ އަޑުގެ ތެރެއިން ހަމަ ކުއްލިއަކަށް، ކިބިއްސެއް އެޅިހެންނެވެ. އަޑުގެ ވެރިޔާ ސަމަރުބުލޫ އިބްރާހިމް މަނިކު (ސަމަރޭ) ރޯދަ މަހުގެ ފަހު ދުވަހު ޅެންވެރިޔާ އަބްދުﷲ ސޯދިގު (ސޯދުބެ) ގާތު އީދު ލަވައެއް ހެއްދެވުމަށް އެދިވަޑައިގަތުމުން، އޭނާ ވަގުތުން ވަގުތަށް އެކަންކުރެއްވީ އެވެ.
"އަހަރެން ލަވަ ލިޔެގެން އެރޭ އަޑަށް ދިޔައިރު ހިޔެއް ނުކުރަން މިކަން ވެދާނެޔޭކޭ ވެސް. އެއީ އީދު ވިލޭރޭ ވިއްޔާ. އެކަމަކު ހަންނާން މެން ތިބީ ވަރަށް ފޯރީގައި. ކިޔައިފި މިރޭ ވާނެޔޭ މި ލަވަ ރެކޯޑްކުރަން. އެހެން ކިޔައި ހަމަ އެރެއިން އެރެއަށް ލަވަ ނިންމާލައިފި،" ސޯދުބެ ހަނދާންތައް އާކުރެއްވި އެވެ.
އެ އީދުގައި އެ ލަވަ ދިވެހިންނާ ބައްދަލުކުރި ކުރުން، ކޮންމެ އީދެއްގައި އޭގެ ފަހުން ތަކުރާރުވެ، އެ ލަވަ ދިވެހިންގެ ތެރޭގައި މިހާ ބޮޑަށް ފާހަގަވެދާނެ ކަމަށް ސޯދުބެ އެއްގޮތަކަށް ވެސް ހިއެއް ނުކުރައްވަ އެވެ.
"އެކަމަކު މިހާރު އެ ލަވައިގެ ރާގުކޮޅު އެކަނި އިވުނަސް އީދު އެބަ ސިފަވޭ،" ސޯދުބެ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ލަވައިގައި ޅެން ސޯދުބެ ލިޔުއްވި ނަމަވެސް އެކަމަކު ހުރިހާ ކްރެޑިޓެއް ނަންގަވަން އޭނާ ބޭނުމެއް ނުވެ އެވެ. ވިދާޅުވީ އޭނާގެ ގަލަމުން ލިޔުއްވި ނަމަވެސް އެ ޅެމުގައި ހިމެނޭ ބައިތަކަކީ ސަމަރޭގެ ހިޔާލުކަމަށެވެ.
"އަޅުގަނޑު ގާތު ވިދާޅުވީ މިހިރަ މިހިރަ ބައިތައް ހިމަނައިގެން ޅެން ހަދާށޭ. އެހެންވެ ލަވައިގައި އެ ބުނާ ބުނުންތައް އެއީ އިބްރާހިމް މަނިކުގެ ހިޔާލު،" ސޯދުބެ ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ލަވަ ހަގީގަތުގައި، އެހާ ހާއްސަވާ ސަބަބަކީ ވެސް ލަވައިގައި އިޝާރާތްކުރާ ކަންކަމެވެ. އީދު ދުވަހުގެ ކަންކަން ސިފަކޮށްދެނީ، އީދު މެދުވެރިވާންވީ ސަބަބުކަމުގައިވި، ބަރަކާތްތެރި ރޯދަ މަސް ވެސް ބާކީނުކޮށެވެ. ރޯދަ މަހުގެ ހެޔޮ ދަރުމަތަކުން އެ މަސް ހަނދާން ކުރަމުން، އެ މަހުގެ ހެޔޮކަމުގެ މައްޗަށް ޝުކުރުން ހިތްތައް ފުރައި، އެފަދަ އިތުރު ފުރުސަތަކަށް ޅެންވެރިޔާ އެދިފައިވެ އެވެ.
ކުރެވުނު އަމަލުޔަކުން، ދިރުވުނު ރޯދަ މަހުގެ ރޭތަކާއި، އިވިގެން ދިޔަ ދީނީ ނަސޭހަތްތަކުން، މަގުފަހިވެގެންދިޔަ ހެޔޮ އަމަލުތަކާއި ލިބުނު އިރުޝާދުތަކުގެ މަތިން ވެސް ޅެމުގައި ހަނދާން ކުރެ އެވެ.
އީދު އައުމުން، ލިބުނު އުފަލާ އެކު ބައްދަލުކޮށް، މީރު ކެއުންތައް ކައި ގުޅުންތައް އާކޮށް އެކުވެރިކަން އާލާކުރާ ވާހަކަތަކުން އީދު ސިފަކޮށްފައިވާ ލަވަ ނިންމާލަނީ، އޭރުގެ އެއްބައިވަންތަކަން ސިފަކޮށްދެމުންނެވެ. އެންމެން ގުޅިގެން ކުޅޭ އީދު ކުޅިވަރުތަކާއި އޭގެ ސަބަބުން މުޅި ރަށުގައި އޮތް އެއްބައިވަންތަކަން އޮޅުމެއްނެތި ހާމަކޮށްދޭ ވާހަކައިން އެތައް ހަނދާންތަކެއް އާވާނެ އެވެ.
ހާއްސަކޮށް ކޮވިޑޭ ކިޔުނު އާފާތެއް ޖެހި، މިދިޔަ އަހަރުގެ ދެ އީދާއި މި އަހަރުގެ ފިތުރު އީދު ޒާތެއްގެ ގޭބަންދެއްގައި ތިބެން ޖެހިފައިވާ މި ދަނޑިވަޅުގަ އެވެ. މި ތިން އީދު އަހަރެމެންނަށް އައީ އެ ލަވައިގައި އެ ބުނާ ގޮތަކަށް ނޫނެވެ. މިވަގުތު އޮތީ ލަވަ އަޑުއަހާލަ މާޒީގެ ތެރެއަށް ފީނާލާއި، ދެން އަންނަ އީދެއް، އޭގެ ގޮތުގައި ލިބޭނެ ކަމަށް އުއްމީދުކުރުމެވެ.
