ދައުލަތުގެ ކޭޝްފްލޯ މެނޭޖް ކުރުމަށްޓަކައި ސަރުކާރުން، މަރުކަޒީ ބޭންކް އެމްއެމްއޭ އިން އޯވާޑްރާފްޓް ފެސިލިޓީގެ ދަށުން ނަގާފައިވާ 4.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ މި އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އަދާކޮށް ނިމޭނެކަމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އިބްރާހިމް އަމީރު މިއަދު ވިދާޅުވެއްޖެ އެވެ.
ދައުލަތުގެ ހަރަދަށް ޒިންމާވުމުގެ ގާނޫނުގައިވާ ގޮތުން އެމްއެމްއޭއިން ސަރުކާރުގެ ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނެގޭ ލިމިޓަކީ އެވެރެޖް އާމްދަނީގެ އެއް ޕަސެންޓެވެ. އެއީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގެ އާމްދަނީއަށް ބަލާއިރު، ގާތްގަނޑަކަށް 170 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
އެ ގޮތަށް ނަގާ ދަރަންޏެއް 91 ދުވަސް ތެރޭގައި ސަރުކާރުން އެމްއެމްއޭއަށް ދައްކަން ޖެހޭ ކަމަށް ވެސް ގާނޫނުގެ އެ މާއްދާގައި ބުނެ އެވެ.
ކޮވިޑުގެ ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރެއިން މިދިޔަ އަހަރުގެ އޭޕްރީލް މަހު ފިނޭންސް މިނިސްޓްރީން އެދުނީ 4.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އެ ލިމިޓު މަތިކޮށް ދިނުމަށެވެ. އަދި އެއް އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަކަށް އެ އަނބުރާ ދެއްކުން ފަސްވާގޮތަށް ދައުލަތުގެ ހަރަދަށް ޒިންމާވުމުގެ ގާނޫނަށް އަމަލު ކުރުން އިސްތިސްނާ ކޮށްދިނުމުގެ ހުއްދައަކަށެވެ.
ގާނޫނުގައި ބުނާ ގޮތުން، މަޖިލީހަށް އެ އިސްތިސްނާ ކުރެވެނީ ގުދުރަތީ ނޫނީ އިގްތިސޯދީ ކާރިސާތަކުގެ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި އެވެ.
އެއާއެކު ސަރުކާރުގެ ސާފު އަގުލަބިއްޔަތު އޮންނަ މަޖިލީހުން އޭރު އެ ހުއްދަ ދީފައިވަނީ ފިނޭންސުން އެދުނު ގޮތަށެވެ.
އެ ހުއްދަ އަންނަ ހޯމަ ދުވަހަށް ހަމަވާއިރު، އެ މުއްދަތު އަދި އެއް އަހަރަށް އިތުރުކޮށް ދިނުމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ވަނީ މަޖިލީހުގައި އެދިވަޑައިގެންފަ އެވެ.
އެ ހުއްދަ ދިނުމުގެ ކުރިން، ގައުމުގެ މާލީ އަދި އިގުތިސޯދީ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް މަޖިލީހުން ވަނީ ނުވަ މެމްބަރުންގެ ވަގުތީ ކޮމިޓީއެއް ނަގައިފަ އެވެ.
މިއަދު ބޭއްވުނު ކޮމިޓީ ބައްދަލުވުމަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު ހާޒިރުކޮށްފައިވާއިރު، މެމްބަރުން ކުރި ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން އަމީރު ވިދާޅުވީ ގާނޫނުގައި ބުނާ ގޮތުން، މަޖިލީހަށް އެ އިސްތިސްނާ ކުރެވެނީ ގުދުރަތީ ނޫނީ އިގްތިސޯދީ ކާރިސާތަކުގެ ދަނޑިވަޅުތަކުގައި ކަމަށްވާއިރު، އެ ހާލަތު އަދި ދެމި އެބައޮތް ކަމަށެވެ.
އަދި އިގުތިސާދު ދެމެހެއްޓުމަށް ވިޔަފާރިތަކަށާއި ފަރުދުންނަށް ދޭން ޖެހޭ ސަޕޯޓް ދިނުން ހުއްޓައިލަން ރަނގަަޅު ވަގުތެއް ނޫން ކަން އަމީރު ތަކުރާރުކޮށް ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
އިތުރަށް ވިދާޅުވީ އިގްތިސޯދު ރަނގަޅު ކުރަން އަޅާފައިވާ ފިޔަވަޅުތަކުގެ ނަތީޖާ ފެންނަ ކަމަށާއި، ކޮވިޑު އައުމުގެ ކުރިން ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދު އޮތް ހަމައާ ދާދި ގާތަށް މި އަހަރު ދެވޭނެ ކަމަށެވެ.
އޯޑީގެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްގެން ތަކެތީގެ އަގު ނުވަތަ އިންފްލޭޝަން ރޭޓު މަތިވެދާނެ ކަމަށް ހުރި ކަންބޮޑުވުންތަކަށް އިޝާރާތް ކުރައްވައި، އަމީރު ވިދާޅުވީ ކޮވިޑުގެ ތެރެއިން ސަރުކާރުން އެޅި ފިޔަވަޅުތަކުގެ ސަބަބުން އިންފްލޭޝަން ރެޓް މިވަގުތު ހުރީ މައިނަސްގައި ކަމަށެވެ.
އެހެންކަމުން، އެ މުއްދަތު އިތުރުކޮށްގެން އަގުތައް މަތިވާނެކަމަށް ގަބޫލު ނުކުރައްވާކަމަށް ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ބައްދަލުވުމުގައި، މިނިސްޓްރީގެ ޗީފް ފައިނޭންޝަލް ބަޖެޓު އެގްޒެކެޓިވް އަހުމަދު ސަރުވާޝް އާދަމް ވިދާޅުވީ، ސަރުކާރުން އަމިއްލަ ފަރާތްތައް މެދުވެރިކޮށް ކޮށްފައިވާ އެކި އެކި މަސައްކަތްތަކުގެ ބިލުތަކަށް ފައިސާ ދެއްކުން، މި ހާލަތުގައި ފަސް ކުރެވެން ނޯންނާނެ ކަމަށެވެ.
އެ ފައިސާ ލަސްނުކޮށް ދައްކައިގެން، އިގުތިސޯދު ތެރޭގައި ފައިސާ ދައުރުކުރަންޖެހޭކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވި އެވެ.
"ސަޕޯޓު ދިނުމުގައި ފަހަތަށް ޖެހޭކަށް ނުޖެހޭ. މިވަގުތު ފަހަތަށް ޖެހިއްޖެނަމަ އިގުތިސޯދަށްވާ ގެއްލުން މާބޮޑުވާނެ،" ސަރުވާޝް ވިދާޅުވި އެވެ.
އޮޓަމެޓިކުން ދަރަނި އަދާވަމުންދާނެ
މެމްބަރުންގެ މެދުގައި އެންމެ ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެއް އޮތީ، ހުއްދައިގެ މުއްދަތު އެއް އަހަރަށް އިތުރުކޮށް ދިނުމުން، މިހާރު ހުއްދަ ދީފައިވާ 4.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް ވުރެ އިތުރަށް އޯވާޑްރޯކޮށްފާނެ ކަމާމެދު އެވެ.
އަދި ކޮވިޑާ ގުޅިގެން ދައުލަތުގެ އާމްދަނީ ދަށްވެފައިވާއިރު، އެ އަނބުރާ އަދާ ކުރެވޭނެ ގޮތްތަކާ މެދު ވެސް މެމްބަރުންގެ ގިނަ ސުވާލުތައް އަމާޒުވި އެވެ.
އެ ސުވާލުތަކަށް ޖަވާބު ދެއްވަމުން މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވީ މިހާރު ހުއްދަ ދީފައިވާ އަދަދަށް ވުރެ އިތުރަށް ފައިސާ އޯވާޑްރޯ ކުރުމަކީ ކުރެވޭނެ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
އެކަމަށް މަރުކަޒީ ބޭންކުން ޖާގަ ނުދޭނެ އިރު، އެކަން ކުރަން މިނިސްޓްރީން ވެސް ގަސްދު ނުކުރާކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
އެ ފައިސާ އަނބުރާ ދެއްކުމާ ގުޅޭގޮތުން އަމީރު ވިދާޅުވީ، ކުރިން ލަފާ ކުރެވުނު މިންވަރަށް ވުރެ އިތުރަށް ޓެކްސް އާމްދަނީ ވެސް ލިބެމުން އަންނައިރު، އެމްއެމްއޭއިން ނަގާ ދަރަނި އޮޓަމެޓިކުން އަދާވަމުންދާނެ ކަމަށެވެ.
އޯޑީއަށް ދީފައިވާ ހުއްދަ އިތުރުކުރުމާގުޅޭ މައްސަލަ ދިރާސާކުރާ ވަގުތީ ކޮމިޓީއަށް ފިނޭންސް މިނިސްޓަރު އަމީރު މިއަދު މައުލޫމާތު ދެއްވަނީ. -- ފޮޓޯ: މަޖިލިސް
"މިސާލަކަށް މިއަދާ ހަމައަށް ނެގިފައި މިއޮތީ ތިން ބިލިއަން ރުފިޔާ. ދެން މަސް ނިމޭއިރު ޓެކްސްގެ ގޮތުގައި މި ލިބެނީ އެއް ބިލިއަން ރުފިޔާ. އޭގެ މާނައަކީ އެ އާމްދަނީ ޕަބްލިކް އެކައުންޓަށް ޖަމާވާއިރަށް، ބާކީ އޮންނާނީ ދެ ބިލިއަން ރުފިޔާއޭ. އެހެންވީމާ އާމްދަނީ ލިބެމުންދާ ވަރަކަށް އެ ފައިސާ އޮޓަމެޓިކުން އަދާވަމުންދާނީ،" މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
އަންދާޒާތަކަށް ވުރެ އިތުރަށް ފަތުރުވެރިން ރާއްޖެއަށް ޒިޔާރަތް ކުރަމުންދާއިރު، ކޮވިޑުގެ ކުރިން އިގުތިސޯދު އޮތް ހާލަތަށް އެނބުރި ދާނެކަމަށް ދުނިޔޭގެ މާލީ އިދާރާތަކުން ވެސް ލަފާކޮށްފައިވާއިރު، އޯވާޑްރޯ ކުރި އަދަދު މިއަހަރުގެ ނިޔަލަށް އަނބުރާ ދެއްކޭނެކަމުގެ ޔަގީންކަން އެބައޮތް ކަމަށް މިނިސްޓަރު ވިދާޅުވި އެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން ގަބޫލުކުރަނީ އެ ފައިސާ ލިބޭ އާމްދަނީން ކެނޑެމުން ގޮސް، އަހަރު ނިމޭއިރު އެ މުޅިން ޒީރޯއަށް ހެދޭނެ ކަމަށް،" އަމީރު ވިދާޅުވި އެވެ.
އޯވާޑްރޯގައި އިންޓަރެސްޓް ހިމެނުމާ ދެކޮޅު
އެމްއެމްއޭ އިން ނަގާފައިވާ ދަރަނި އަނބުރާ ދެއްކުމަށް ސަރުކާރަށް އިތުރު ބާރެއް ހިމެނުމުގެ ގޮތުން، އޯވާޑްރޯ ކުރާ އަދަދުގައި އިންޓަރެސްޓެއް ނުވަތަ ފައިނޭންސިން ކޮސްޓެއް ކަންޑައެޅުމަށް ބައެއް މެމްބަރުން ފާޅުކުރެއްވި ހިޔާލުތަކަށް މިނިސްޓަރު ވަނީ ރައްދު ދެއްވައިފަ އެވެ.
އަމީރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ސިއްހީ ކާރިސާއެއްގެ ތެރެއިން މަރުކަޒީ ބޭންކުން ދަރަންޏަށް ފައިސާ ނަގަނީ އިތުރު ގޮތެއް ނެތިގެން ކަމަށާއި، އެ ހާލަތުގައި އެ ނަގާ ފައިސާއަކަށް އިންޓަރެސްޓް ޗާޖު ކުރުމަކީ ދެކޮޅުޖެހޭ ކަމެއް ނޫން ކަމަށެވެ.
ފިނޭންސް މިނިސްޓަރުގެ އިތުރުން އެމްއެމްއޭގެ ގަވަރުނަރު އަދި އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް ކޮމެޓީ އަށް ހާޒިރުކޮށް މައުލޫމާތު ސާފުކުރުމަށް ކޮމިޓީން ވަނީ ނިންމައިފަ އެވެ.
އަދި ކޮމިޓީގެ މަސައްކަތް މިރޭގެ ނިޔަލަށް ނިންމައި، ކޮމިޓީގެ ރިޕޯޓު މަޖިލީހުގެ ތަޅުމަށް ފޮނުވަން ކޮމިޓީން ވަނީ ސުންގަނޑި ކަނޑައަޅައިފަ އެވެ.
ސިޔާސީ ޕާޓީތަކުގެ ރުހުން ލިބިއްޖެ ނަމަ އާއްމުކޮށް މަޖިލިސް ބާއްވާ ދުވަހެއް ނޫން ނަމަވެސް، މާދަމާ ޖަލްސާއެއް ބާއްވައި، މައްސަލަ ނިންމަވާ ދެއްވާނެ ކަމަށް މަޖިލީހުގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ވަނީ ވިދާޅުވެފަ އެވެ.
