ތުރުކީގެ އައްސޭރިފަށުން ދުނިޔޭގެ އެންމެ ދުވަސްވީ ޝިޕްރެކްގެ ބައިތައް ފެނިފައިވާ ކަމަށް އާސާރީ ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެފި އެވެ.
އާސާރީ މާހިރުން އަންދާޒާކުރާ ގޮތުގައި މި ބޯޓަކީ މީގެ 4،400 އާއި 4،700 އަހަރާ ދެމެދުގެ ދުވަސްވީ ބޯޓެކެވެ. މިއީ ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު "އާލީ ބްރޮންޒް އޭޖް" ދުވަސްވަރެވެ. އަދި މިއީ މިސްރުގެ މަޝްހޫރު "ގްރޭޓް ޕިރަމިޑް" ބިނާކުރި ދުވަސްވަރާ ގާތްގަނޑަކަށް އެއް ދުވަސްވަރެކެވެ.
މި ބޯޓުގެ ލަކުޑި އޮނިގަނޑު މިހާރު ފެންނަން ނެތް ނަމަވެސް، ބޯޓުން އުފުލި މަށިން ހަދާފައިވާ މުދާ ރައްކާކުރާ ބައިތައް ކަނޑުގެ އަޑީގައި ހުއްޓެވެ. އަދި ހައިރާންވާންޖެހޭ ކަމަކީ، އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ބައިތަކުގައި އެ ދުވަސްވަރު އުފުލި ތަކެތީގެ އަސަރުތައް އަދިވެސް ހުރުމެވެ.
މި ބޯޓު ހޯދި އާސާރީ މާހިރުން ބުނާ ގޮތުގައި، ގާތްގަނޑަކަށް 10 މީޓަރުގެ ދިގުމިން ހުރި މި ބޯޓަކީ މެޑިޓެރޭނިއަން ކަނޑު ހުރަސްކޮށް މުދާ އުފުލި ވިޔަފާރި އުޅަނދެކެވެ.
ތުރުކީގެ އަކްޑެނިޒް ޔުނިވާސިޓީގެ ޕްރޮފެސަރު އަދި މެޑިޓެރޭނިއަން އާކިއޮލޮޖީ އެސޯސިއޭޝަންގެ އިސްވެރިޔާ ހަކާން އޮނިޒް ވިދާޅުވީ، މި ބޯޓަކީ ކަނޑުގެ އަޑީގައި ރައްކާކުރެވިފައިވާ "ޓައިމް ކެޕްސޫލެއް" ފަދަ އެއްޗެއް ކަމަށެވެ.
މި ބޯޓު ފެނިފައިވަނީ ތުރުކީގެ އަންޓަލްޔާގައި އޮންނަ ކެކޯވާ ރަށުގެ އައްސޭރިފަށާ ކައިރިންނެވެ. މި އާސާރީ ތަކެތި ފެނިފައިވަނީ ކަނޑުގެ 30 މީޓަރު އަޑިންނެވެ.
އެ ސަރަހައްދުން ހިލައިން ހަދާފައިވާ ތިން ބޮޑު ނަގިއްޔާއި، "އެމްފޯރާ" ގެ ނަމުން ނަންދެވިފައިވާ މަށިން ހަދާފައިވާ 30 އަށް ވުރެ ގިނަ ބައިތައް ފެނިފައިވެ އެވެ.
ބޯޓުގެ ލަކުޑީގެ އެއްވެސް ބައެއް ފެންނަން ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ދިރުން ހުންނަ ތަކެތީގައި ހުންނަ ކާބަންގެ މިންވަރު ބަލައިގެން އުމުރު ދެނެގަންނަ "ރޭޑިއޯކާބަން ޑޭޓިން" ފަދަ އުސޫލުތައް ބޭނުންކޮށްގެން ބޯޓުގެ އުމުރު ދެނެގަނެވޭ ގޮތެއް ނުވި އެވެ.
އޭގެ ބަދަލުގައި އާސާރީ މާހިރުން ބޯޓުގެ އުމުރު ދެނެގަތީ ފެނުނު ބައިތަކުގެ ބައްޓަމަށް ބަލައިގެންނެވެ. މަށީގެ އުފެއްދުންތަކުގެ ފަރުމާ ޒަމާނާ އެކު ބަދަލުވަމުންދާތީ، ވަކި ބައްޓަމެއްގެ އުފެއްދުންތަކަކީ ވަކި ޒަމާނެއްގެ ތަކެތިކަން ދެނެގަނެވެ އެވެ.
މި ހޯދުމުގައި ބައިވެރިވި ފީނުންތެރިން ވަނީ އެ ތަކެތި މައްޗަށް ނަގައިފަ އެވެ. އެތައް ހާސް އަހަރެއް ވަންދެން ކަނޑުގެ އަޑީގައި އޮތުމަށްފަހު، މިހާރު އެ ތަކެތި ދަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް ބަލައިގެން ރައްކާތެރިކަމާއެކު ބަލަހައްޓަމުންނެވެ.
އޮސްޓްރޭލިއާގެ މެކުއަރީ ޔުނިވާސިޓީގެ އާސާރީ މާހިރު ޑރ. ކަރިން ސޮވާޑާ ވިދާޅުވީ އޭގެ ތެރެއިން ބައެއް ތަކެއްޗަށް އެއްވެސް ގެއްލުމެއް ނުލިބި ހުރި ކަމަށެވެ.
"އޭގެ އެތެރެ ބަލާލާފައި އަޅުގަނޑު ހައިރާންވެގެން ހޭނެތޭވަރުވި. އޭގެ ތެރޭގައި އެހާ ގިނަ އަދަދަކަށް އެ ތަކެތީގެ (ތެޔޮ ފަދަ އެއްޗެއް) އަސަރު ހުރިކަން ގަބޫލުކުރަން ވެސް ދަތިވި. އެއީ ހަމައެކަނި ތިކިތަކެއް ނޫން، ވަރަށް ގިނަ އަދަދަކަށް އެ މާއްދާ އޭގައި ހުރި،" ޑރ. ސޮވާޑާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މިހާރު އެ ޓީމުން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ އެއީ ސީދާ ކޮން އެއްޗެއްތޯ ބެލުމަށެވެ.
"އެއީ ޒައިތޫނި ތެޔޮ، ނުވަތަ މޭބިސްކަދުރު ރާ، ނުވަތަ ގަސްގަހުގެ ރެސިން ކަމަށް ވެދާނެ،" ސޮވާޑާ ވިދާޅުވި އެވެ.
މި ޝިޕްރެކް އާއި އެ ތަނުން ފެނުނު މުދަލުގެ ސަބަބުން، ގަދީމީ ޒަމާނުގެ ވިޔަފާރީގެ ކަންކަން ހުރި ގޮތުގެ މައްޗަށް އާ މައުލޫމާތު ލިބިގެންދެ އެވެ.
އެ ދުވަސްވަރު ކަނޑުދަތުރުފަތުރު ކުރުމަކީ ނުރައްކާތެރި ކަމެކެވެ. ހާއްސަކޮށް ކެކޯވާ ރަށުގެ ވަށައިގެންވާ ސަރަހައްދަކީ އޮއިގަދަވުމާއި ގަދަ ވަޔާ ހެދި އެތައް ބޯޓެއް ފެތިފައިވާ ސަރަހައްދެކެވެ.
އެ ސަރަހައްދުގައި ފެތިފައިވާ އެތައް ސަތޭކަ ބޯޓެއް ހުރިއިރު، މެޑިޓެރޭނިއަން އާކިއޮލޮޖީ އެސޯސިއޭޝަނަކީ އެފަދަ ބޯޓުތައް ހޯދައި ދިރާސާކުރުމަށް ހާއްސަ ޖަމިއްޔާއެކެވެ.
