ހިމަލަޔަން ފަރުބަދަތަކުގެ ކައިރީގައި އޮންނަ ކޯރަކަށް ފަރުބަދައިގެ ބައެއް ކަނޑައިގެން ގޮސް ކުއްލިއަކަށް ފައިބާ، ފެންބޮޑުވުމާ ގުޅިގެން ނޭޕާލާއި ޗައިނާގެ ޓިބެޓު ސަރަހައްދުން ގެއްލުނު މީހުންގެ އަދަދު 1500 އަށް އަރައިފި އެވެ.
ގެއްލުނު މީހުންގެ ތެރޭގައި 700 އަށްވުރެ ގިނަ ބޭރު ގައުމުތަކުގެ ރައްޔިތުން ހިމެނެ އެވެ.
ބުދަ ދުވަހު ހިނގި މި ހާދިސާގައި ނޭޕާލްގެ ވެރިރަށް ކަތަމަންޑޫ އާއި ޓިބެޓުގެ ލާސާއާ ގުޅުވައިދޭ، ގިނަ ބަޔަކު ބޭނުންކުރާ މަގެއް ވަނީ ސުންނާފަތިވެފަ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެކި އަވަށްތަކާއި ވާދީތަކުގައި ތާށިވެފައި ތިބި އެތައް ހާސް ބަޔަކަށް އެހީގެ ސާމާނު ފޯރުކޮށްދިނުމަށާއި، ސަލާމަތްވި މީހުން ހޯދުމަށް ނޭޕާލްގެ ރެސްކިއު ޓީމުތަކުން މިހާރު ދަނީ ހެލިކޮޕްޓަރު ބޭނުންކުރަމުންނެވެ.

ފުލުހުން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި މި ހާދިސާގައި މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު 165 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރާނެ އެވެ.
"މީހުން ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް އަލުން ފަށާފައިވާއިރު، އިތުރު ހަށިތައް ފެންނާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީ މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު އިތުރުވާނެ،" ފުލުހުންގެ ތަރުޖަމާނު އަބީ ނާރަޔަން ކަފްލޭ ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދެއްވަމުން ވިދާޅުވި އެވެ.
ނޭޕާލް ފަޅިން ގެއްލުނު 826 މީހުންގެ ތެރޭގައި ގާތްގަނޑަކަށް 500 ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ހިމެނޭ ކަމަށް ފުލުހުންނާއި ޓޫރިޒަމް އޮފިޝަލުން ވަނީ ބުނެފަ އެވެ.
ގެއްލިފައިވާ 24 އަށްވުރެ ގިނަ ގައުމުތަކުގެ ފަތުރުވެރިންގެ ތެރޭގައި އިންޑިއާގެ 177 މީހުން، އެމެރިކާގެ 63 މީހުން، އޮސްޓްރޭލިއާގެ 34 މީހުން، އިނގިރޭސިވިލާތުގެ 33 މީހުން އަދި ކެނެޑާގެ 25 މީހުން ހިމެނެ އެވެ.
މެލޭޝިއާގެ ފޮރިން މިނިސްޓްރީން ބުނި ގޮތުގައި އެ ގައުމުގެ 55 ރައްޔިތަކާ ގުޅޭނެ ގޮތެއް ނެތް ނަމަވެސް، އެއްވެސް މީހަކު މަރުވިކަން ކަށަވަރުވެފައެއް ނުވެ އެވެ.
ޗައިނާގެ ދައުލަތުގެ މީޑިއާ ސީސީޓީވީން ބުރާސްފަތި ދުވަހު ރިޕޯޓުކުރި ގޮތުގައި ޓިބެޓުގެ ގީރޮންގް ކައުންޓީން 558 މީހުން ވަނީ ގެއްލިފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 260 ބޭރު ގައުމުތަކުގެ މީހުން ހިމެނެ އެވެ. ޗައިނާ ސަރުކާރުން ބުނެފައިވަނީ އެ ގައުމުން މަރުވި މީހުންގެ އަދަދު އަދި އުޅެނީ ތިނެއްގައި ކަމަށެވެ.
އާންމުވެފައިވާ ވީޑިއޯތަކުން ފެންނަ ގޮތުގައި ގީރޮންގް ބޯޑަރު ސަރަހައްދުން ބާރު މިނުގައި އައި ޗަކައާއި ފެންގަނޑު ވަނީ އެތައް ބަޔަކާ އެކު ބާރު ސްޕީޑެއްގައި ކޯރެއްހެން ގޮސްފަ އެވެ. އަދި ފެންގަނޑު ތިރިއަށް ދަތުރުކުރި ވަރަކަށް ނޭޕާލްގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ ގެދޮރާއި، މަގުތަކާއި ކަރަންޓު އުފައްދާ މަޝްރޫއުތައް ވަނީ ހަލާކުވެފަ އެވެ.
ނޭޕާލް ސިފައިންގެ ތަރުޖަމާނު ރާޖާ ރާމް ބަސްނެތް ވިދާޅުވީ، އެންމެ ބޮޑަށް އަސަރުކުރި ސަރަހައްދުތަކަށް އަވަށްޓެރި އިންޑިއާއިން ފޯރުކޮށްދިން ޓެންޓާއި ކާބޯތަކެތި ފަދަ ޒަރޫރީ ސާމާނު ހެލިކޮޕްޓަރު މެދުވެރިކޮށް ފޯރުކޮށްދެމުންދާ ކަމަށެވެ.
އޭނާ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ސިފައިންނާއި ފުލުހުން ހިމެނޭހެން 5،000 އަށްވުރެ ގިނަ މީހުން ރެސްކިއު އޮޕަރޭޝަނުގައި ބައިވެރިވަމުންދާއިރު، ބުރާސްފަތި ދުވަހު އެކަނިވެސް 125 މީހުން ވަނީ ސަލާމަތްކޮށްފަ އެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި 20 ބޭރު މީހުން ހިމެނެ އެވެ.
ނޭޕާލްގެ ބޮޑުވަޒީރު ބަލެންދުރަ ޝާހު ވަނީ އެންމެ ބޮޑަށް ގެއްލުންވި އެއް ސަރަހައްދު ކަމަށްވާ ނުވަކޮޓްގެ ހާލަތު ބައްލަވާލެއްވުމަށް އެއްގަމު މަގުން އެ ސަރަހައްދަށް ވަޑައިގެންފައި ކަމަށް ބޮޑުވަޒީރުގެ އޮފީހުން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ހާމަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ނޭޕާލްގެ އޮފިޝަލުންގެ ފުރަތަމަ ރިޕޯޓުތައް ބުނާ ގޮތުގައި އެ ސަރަހައްދަށް އައި ބިންހެލުމެއްގެ ސަބަބުން ގަނޑުފެންގަނޑެއްގެ ތިރީ ބައި ކަނޑައިގެން ގޮސް ފެންބޮޑުވުމަށް މެދުވެރިވީ އެވެ.
ނަމަވެސް އެމެރިކާގެ ޖިއޮލޮޖިކަލް ސާވޭއިން ބުނި ގޮތުގައި ކުރިން 4.4 މެގްނިޓިއުޑްގެ ބިންހެލުމެއް ކަމަށް ރިޕޯޓުކުރެވުނީ، ގަނޑުފެނާއި ހިލަތައް ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ލޮޅުމާ ގުޅިގެންނެވެ.
ޗައިނާގެ ކަމާބެހޭ ފަރާތްތަކުން ވަނީ ގީރޮންގް ސަރަހައްދުގައި އޮތް ފެންގަނޑެއްގެ ސަބަބުން އިތުރު ނުރައްކަލެއް އޮތްކަން ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވާރޭ ވެހޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވޭތީ، މިކަމުގެ ސަބަބުން މީހުން ސަލާމަތްކުރުމުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސް އެޅިދާނެ ކަމަށް ސީސީޓީވީން ރިޕޯޓުކުރެ އެވެ.
މިދިޔަ އަހަރުގެ ޖުލައި މަހުވެސް ޓިބެޓުގެ ޕިއުރެޕާ ގްލޭޝިއާ މަތީގައި އޮތް ފެންގަނޑެއް ބަންޑުންވެގެން ނޭޕާލަށް ބޮޑެތި ގެއްލުންތަކެއް ލިބުނެވެ.
އެމެރިކާގެ ސްޓޭޓް ޑިޕާޓްމަންޓުން ބުނީ ކާރިސާތަކާ ބެހޭ އެޑްވައިޒަރަކު އެ ސަރަހައްދަށް ފޮނުވަމުންދާ ކަމަށާއި، 500،000 ޑޮލަރުގެ އެހީ ފޯރުކޮށްދޭނެ ކަމަށެވެ.
ކެނެޑާގެ ބޮޑުވަޒީރު މާކް ކާނީ އެކްސްގައި ކުރެއްވި ޕޯސްޓެއްގައި ވިދާޅުވީ، އެ ގައުމުން ވެސް މި ހާލަތު ވަރަށް ގާތުން ބަލަމުންދާ ކަމަށާއި، މިއީ "ވަރަށް ބޮޑު ހިތާމައެއް" ކަމަށެވެ.
އދ. ގެ ސެކްރެޓަރީ ޖެނެރަލް އެންޓޯނިއޯ ގުޓަރޭޒް ވިދާޅުވީ، ހާލުގައި ޖެހިފައިވާ ނޭޕާލްގެ ރައްޔިތުންނަށް އެހީތެރިވުމަށް އދ. ގެ ޓީމުތަކުން ސާމާނާއި މީހުން ފޮނުވަމުންދާ ކަމަށެވެ.









