އިންޑޮނީޝިއާއަށް އެރި ތޫފާނަކަށް ފަހު އޮރެންގުޓާންގެ ބާވަތެއް ނެތި ދިޔުމުގެ ބިރު ބޮޑުވެއްޖެ

Jun 11, 2026, 10:23 AM
ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

ފޮޓޯ: ގެޓީ އިމޭޖަސް

އިންޑޮނީޝިއާގެ ސުމަޓްރާ އައިލެންޑަށް ކުރިމަތިވި ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމާއި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާތަކާ ގުޅިގެން، ދުނިޔެއިން ނެތިދިއުމުގެ ބިރު އެންމެ ބޮޑަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ "ގްރޭޓް އޭޕް" ގެ ބާވަތެއް ކަމަށްވާ ޓަޕަނޫލީ އޮރެންގުޓާންންތައް އެއްކޮށް ނެތިދިއުމާ ގާތަށް ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ދިރާސާއަކުން ދައްކައިފި އެވެ.

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މިދިޔަ ނޮވެމްބަރު މަހު ކުރިމަތިވި މޫސުމީ ހާދިސާތަކުގައި، ދުނިޔޭގައި މިހާރު ތިބި 800  ޓަޕަނޫލީ އޮރެންގުޓާންތަކުގެ ތެރެއިން 58 އޮރެންގުޓާން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ. މިއީ އެ ޖަނަވާރުގެ މުޅި އާބާދީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ހަތެއް އިންސައްތަ އެވެ.

ބުދަ ދުވަހު ޝާއިއުކުރި މި ދިރާސާގެ ރިޕޯޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، މިއީ ހަމައެކަނި ލަފާކުރެވޭ އެންމެ މަދު އަދަދެވެ. އަދި ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމުގެ ސަބަބުން ގަސްތަކަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކާއި ކާނާ ލިބުން ދަތިވުމުގެ ސަބަބުން މަރުވި އޮރެންގުޓާންތަކުގެ އަދަދު މީގެ ތެރޭގައި ނުހިމެނެ އެވެ.

ނޮވެމްބަރު މަހުގެ ފަހުކޮޅު ސުމަޓްރާއަށް އެރި ބާރުގަދަ ތޫފާން "ސެންޔާ" އަކީ 2025 ވަނަ އަހަރު ދެކުނު އިރުމަތީ އޭޝިއާގައި ހިނގި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ގުދުރަތީ ކާރިސާ އެވެ. މި ކާރިސާގައި 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ މަރުވެފަ އެވެ.

ދިރާސާ ކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، މި ހޯދުންތަކުން އެނގެނީ ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމުގެ ހާދިސާތަކުގެ ސަބަބުން "ގްރޭޓް އޭޕް" އާބާދީ ދެމިއޮތުމަށް ސީދާ ނުރައްކާ ކުރިމަތިވާ ކަމެވެ.

ނަމަވެސް، މި ކާރިސާގެ ސަބަބުން އެ ރަށުގެ ވަލުޖަނަވާރުންނަށް ލިބުނު ގެއްލުންތަކުގެ ސީދާ މިންވަރު ދެނެގަތުމަކީ އުނދަގޫ ކަމަކަށް ވަނީ ވެފަ އެވެ.

ވަލުޖަނަވާރުންގެ މާހިރުންނާއި ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރަން މަސައްކަތްކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، ތޫފާނަށް ފަހު ޓަޕަނޫލީ އޮރެންގުޓާންތައް ފެންނަ މިންވަރު ވަނީ ވަރަށް ބޮޑަށް މަދުވެފަ އެވެ. މިއާއެކު، ފެންބޮޑުވުމާއި ބިންގަނޑު ކަނޑައިގެން ދިއުމުގެ ހާދިސާތަކުގައި އެ ތަކެތި އޮޔާ ގޮސްފައިވާ ކަމަށް ބެލެވެން ފެށި އެވެ.

ދިރާސާ ކުރާ ފަރާތްތަކުން ފާހަގަކުރި ގޮތުގައި، ތޫފާން ސެންޔާ އަކީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ބާރުގަދަ ތޫފާނަކަށްވާ އިރު އިންސާނުންގެ އަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން ކުރިމަތިވާ މޫސުމީ ބަދަލުތަކުގެ ދައުރު މީގައި ބޮޑެވެ.

އަދި ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައި ވެސް އެ ސަރަހައްދަށް ބޯކޮށް ވާރޭވެހުމުގެ ހާދިސާތައް ގިނަވެ، އޭގެ ބާރުގަދަވާނެ ކަމަށް ބެލެވޭތީ، ޓަޕަނޫލީ އޮރެންގުޓާންތަކާއި އެ ތަކެތީގެ މާހައުލަށް ބޮޑެތި ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވާނެ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެ އެވެ.

ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، 2017 ވަނަ އަހަރު އަލަށް ހޯދި މި ބާވަތުގެ އޮރެންގުޓާންގެ އާބާދީން ކޮންމެ އަހަރަކު އެއް އިންސައްތައަށް ވުރެ ގިނައިން މަދުވަމުންދާ ނަމަ، އެ ތަކެތި ދުނިޔެއިން އެއްކޮށް ނެތިގެންދާނެ އެވެ.

އިންޑޮނީޝިއާ ސަރުކާރުން މިހާރު ވަނީ ސުމަޓްރާގެ ރައްކާތެރިކުރެވިފައިވާ ޖަންގަލީގެ ސަރަހައްދެއް ކަމަށްވާ ބަޓަންގް ޓޯރޫގައި ކުރިއަށްގެންދާ މައިނިންގް، ކާށިތެޔޮ އުފެއްދުން އަދި ހައިޑްރޯޕަވަރުގެ ބޮޑެތި މަޝްރޫއުތައް ވަގުތީ ގޮތުން ހުއްޓާލާފަ އެވެ. މިއީ މި އޮރެންގުޓާންތަކަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ ތިމާވެށީގެ ނުރައްކާތައް އިތުރަށް ދިރާސާކުރުމަށް ލިބުނު ފުރުސަތެކެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރަޝިޔާ އާއެކު މަޝްވަރާއަށް ތައްޔާރު: ޔޫރަޕުގެ ލީޑަރުން

ޔޫކްރެއިން ހަނގުރާމަ ހުއްޓާލުމަށް ރަޝިޔާއާއެކު މަޝްވަރާކުރުމަށް ތައްޔާރަށް ތިބިކަން ޔޫރަޕުގެ ލީޑަރުން ހާމަކޮށްފައިވާއިރު، މި މަޝްވަރާތަކުގައި ވިލާތުގެ ބައިވެރިވުން ހިމެނުމަށް އެމެރިކާއިން ދަނީ ބާރުއަޅަމުންނެވެ. ރަޝިޔާގެ ރައީސް ޕޫޓިން ވަނީ ވިލާތުގެ ގައުމުތަކުގެ ސިޔާސަތުތައް ސާފުކުރުމަށްޓަކައި މޮސްކޯއަށް ޒިޔާރަތްކުރުމަށް އެ ގައުމުތަކަށް ދައުވަތު ދެއްވާފައެވެ.

އެންތްރޮޕިކް 1.76 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރުގެ ކުންފުންޏަކަށް

އޭއައި ކުންފުނި އެންތްރޮޕިކް ހިއްސާގެ ބާޒާރަށް ނުކުތުމާއެކު، އެ ކުންފުނީގެ އަގު 1.76 ޓްރިލިއަން ޑޮލަރަށް އަރައި ދުނިޔޭގެ އެންމެ އަގުބޮޑު ކުންފުނިތަކުގެ ތެރޭގައި ހިމެނިއްޖެއެވެ. ހިއްސާގެ އަގަށް އައި ކުރިއެރުމާއެކު އޭއައި ދާއިރާއަށް އޮތް ބޮޑު ޝައުގުވެރިކަން ހާމަވީ ނަމަވެސް، މިއީ އިގްތިސާދީ "ބަބުލް" އެއްގެ ގޮތުގައި ބައެއް މާހިރުން ސިފަކުރެއެވެ. ކްލޯޑް ޗެޓްބޮޓް އުފެއްދި މި ކުންފުނިން އެންމެ ބޮޑު އިސްކަމެއް ދެނީ އޭއައިގެ ރައްކާތެރިކަމަށެވެ.

ވެން ގޯގެ ކުރެހުމެއް 190 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވިއްކާލައިފި

ވިންސެންޓް ވެން ގޯގެ "ޗެސްޓްނަޓް ޓްރީޒް އިން ބްލޮސަމް" ކުރެހުން 190.4 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ވިއްކާލައި، ދުނިޔޭގެ އާ ރެކޯޑެއް ގާއިމުކޮށްފިއެވެ. މި ކުރެހުން ނީލަމުގައި ވިއްކާލާފައިވަނީ، ނާޒީންގެ ދުވަސްވަރު މަޖުބޫރުވެގެން މި ކުރެހުން ވިއްކާލަން ޖެހުނު އާއިލާއާއި މިހާރުގެ މިލްކުވެރިންގެ މެދުގައި އުފެދުނު ގާނޫނީ މައްސަލައަށް ހައްލެއް ހޯދުމަށްފަހުގައެވެ.

ރޮހިންޔާ ގަތުލުއާންމުގައި މިޔަންމާ ކުށްވެރިވެއްޖެ

މި މައްސަލައިގައި ދަ ގެމްބިއާއަށް ތާއީދުކޮށް، ރާއްޖެއިން ވަނީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވަކީލުންނާއެކު ކޯޓުގައި މިޔަންމާއާ ދެކޮޅަށް ވަކާލާތުކޮށް އިސް ދައުރެއް އަދާކޮށްފަ. ކޯޓުގެ ހުކުމުގައި މިޔަންމާ ކުށްވެރިކޮށް، ގެއްލުމުގެ ބަދަލު ދިނުމުގެ ޕްރޮގްރާމެއް އެކުލަވާލުމަށް ވެސް ވަނީ އަމުރުކޮށްފަ.

ޕެޓިންސަން ހަތްވަނަ ބޮންޑަށް ހޮވުމުގައި ބޭޒޯސްގެ ބޮޑު ދައުރެއް

އާ ޖޭމްސް ބޮންޑުގެ ރޯލަށް އެކްޓަރު ރޮބަޓް ޕެޓިންސަން ހަމަޖެއްސުމުގައި އެމެޒޯންގެ ޗެއާމަން ޖެފް ބޭޒޯސް މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވާކަން އޭނާ ހާމަކުރައްވައިފިއެވެ. ޑެނިއަލް ކްރެއިގްގެ ފަހުން ހަތްވަނަ ބޮންޑުގެ ގޮތުގައި ޕެޓިންސަން ފެނިގެންދާ 26 ވަނަ ފިލްމު، ޑެނިސް ވިލެނޫވްގެ ޑައިރެކްޝަނުގެ ދަށުން 2028 ވަނަ އަހަރު ރިލީޒްކުރުމަށް ވަނީ ތާވަލުކޮށްފައެވެ.

އެންތްރޮޕިކް އުފެއްދި 7 ބާނީން ބިލިއަނަރުންގެ ލިސްޓަށް

އޯޕަން އޭއައި އިން ވަކިވި ހަތް މީހަކު 2021 ވަނަ އަހަރު އުފެއްދި އެންތްރޮޕިކް ކުންފުނި ހިއްސާގެ ބާޒާރަށް ނެރުމާއެކު، އެ ކުންފުނީގެ ބާނީން ބިލިއަނަރުންގެ ލިސްޓަށް އެރުމަށް ވަނީ ތައްޔާރުވެފައެވެ. އޭއައިގެ ރައްކާތެރިކަމަށް އިސްކަންދޭ މި ޒުވާން ޓީމުގެ ކުންފުނިން އުފެއްދި "ކްލޯޑް" އާއެކު، އެންތްރޮޕިކް މިހާރު ވަނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާގެ ބޮޑު ބާރަކަށް ބަދަލުވެފައެވެ.

ކްރައިމިއާ ބްރިޖަށް ހަމަލާދީ ބޮޑު ބައެއް ވައްޓާލައިފި

ރަޝިއާއިން ހިފާފައިވާ ކްރައިމިއާއާ ގުޅުވައިދޭ މުހިންމު ބްރިޖަށް ޔޫކްރޭނުން ވަރުގަދަ ހަމަލާއެއްދީ، ބްރިޖުގެ ބޮޑު ބައެއް ކަނޑަށް ވައްޓާލައި ރަޝިއާގެ ސިފައިންނަށް ބޭނުންވާ މައިގަނޑު ސަޕްލައި މަގަށް ބޮޑު ހުރަހެއް ކުރިމަތިކުރުވައިފިއެވެ. މި ހަމަލާއާ ގުޅިގެން ރަޝިއާއިން ބަދަލުހިފުމުގެ ގޮތުން ޔޫކްރޭނުގެ ވެރިރަށް ކީވްގެ އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރަށް އަމާޒުކޮށް ވަރުގަދަ ހަމަލާތަކެއް ދީފައިވާއިރު، މިއީ ދެ ގައުމުގެ ދެމެދުގައި އޮތް ހަނގުރާމަ އިތުރަށް ވަރުގަދަވެގެންދިޔަ ކަމެކެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox