‏ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް އަސަރުކުރާ ވަކި ޖީންތަކެއް ހުރޭ‏

‏ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް އަސަރުކުރާ ވަކި ޖީންތަކެއް ހުރޭ‏

‏ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް އަސަރުކުރާ ވަކި ޖީންތަކެއް ހުންނަކަން އިނގިރޭސިވިލާތުގެ ލަންޑަންގައި ހުންނަ ‏‏ސަރީ ޔުނިވަސިޓީގައި ހެދި ދިރާސާއަކުން ހާމަވެއްޖެ އެވެ. ‏

‏މި ދިރާސާއަށް ފަހު ސަރީ ޔުނިވަސިޓީ ޕްރޮފެސަރު އެންޖެލިކާ ރޮނަލްޑް ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ގިނަ ކުދިން ‏‏ހިނގަން ފަށަނީ 8 މަހާއި 24 މަހާ ދެމެދުގެ އުމުރެއްގައެވެ. މިއީ މައިންބަފައިންނަށް ވަރަށް އުފާވެރި ވަގުތެއް ‏‏ކަމަށްވާއިރު، މި ވަގުތަކީ ކުއްޖާގެ ދިރިއުޅުމުގައި އައު މަރުހަލާއެއް ފެށޭ ވަގުތެއް ކަމަށް އެ ޕްރޮފެސަރު ވިދާޅުވިއެވެ‏‎.‎

‏ހަތްދިހަ ހާހަށް ވުރެ ގިނަ ކުޑަކުދިންގެ މައުލޫމާތު ހިމަނައިގެން ހެދި އެ ދިރާސާއިން ހާމަވެފައިވާ ގޮތުގައި ކުއްޖާގެ ‏‏ހަށިގަނޑުގެ ތަރައްގީ އާއި އެންމެ ފުރަތަމަ ހިނގަން ފަށާ އުމުރާ ދެމެދު ގުޅުމެއް ވެއެވެ‏‎.‎

Advertisement

‏ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް އަސަރުކުރާ ކަމަށް ކުރިން ބެލެވެނީ ތިމާވެށްޓާއި ސަގާފީ ކަންކަމުގެ ސަބަބުން ‏‏ކަމަށް ވިއެވެ. ނަމަވެސް މި އައު ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް އަސަރުކުރާ 11 ‏‏ޖީން ހުރެއެވެ‏‎.‎

‏ދިރާސާ ކުރި ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަކީ އެ ކުދިންގެ ޖުމްލަ ސިއްހަތާއި އިޖްތިމާއީ ‏‏ކުރިއެރުމާވެސް ގުޅުން ހުރި ކަމެކެވެ. އާންމު ގޮތެއްގައި ހިނގަން ފަށަން ލަސްވާ ކުދިންނާ މެދު ކަންބޮޑުވުން ‏‏އުފެދުނު ނަމަވެސް، މިއީ އާންމު ކަމެއް ކަމަށް ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ‏‎.‎

‏ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ފަރާތް ކަމުގައިވާ އެސެކްސް ޔުނިވަސިޓީގެ ޑރ. އަންނާ ގުއި ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ‏‏މިހާތަނަށް ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރުގައި ބޮޑެތި ތަފާތުތައް އަންނަ ސަބަބު އެނގިފައެއް ނުވެއެވެ. އަދި ބައެއް ‏‏މައިންބަފައިން ކުދިން އަވަހަށް ނުވަތަ ލަހުން ހިނގަން ފެށުމަކީ ނުރަނގަޅު ކަމެއް ކަމަށް ނުވަތަ އެއީ އެކުދިންގެ ‏‏މައްސަލައެއްކަމަށް ހީކުރާކަމަށް އެ ޑޮކްޓަރު ވިދާޅުވިއެވެ.‏

‏ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރާ ގުޅުންހުރި ޖީންތަކަކީ ސިކުނޑީގެ ބޭރު ފަށަލަ ތަރައްގީވުމަށްވެސް އަސަރުކުރާ ‏‏ޖީންތަކެއް ކަމަށް ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ކުދިން އަނެއް ބައި ކުދިންނަށް ވުރެ ‏‏އަވަހަށް ހިނގަން ފެށުމަށް ތައްޔާރުވެއެވެ.‏

‏ދިރާސާއިން ހާމަވެފައިވާ ގޮތުގައި "އާރްބީއެލް2" ނަމަކަށް ކިޔާ ޖީނަކީ ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރާއި ސިކުނޑީގެ ‏‏އޮނިގަނޑާ ގުޅުން ހުރި ޖީނެކެވެ. މި ޖީނުގެ ތަފާތުތަކަކީ ހަށިގަނޑުގެ ބެލެންސާއި ކޯޑިނޭޝަންއަށް ޒިންމާވާ ‏‏ސިކުނޑީގެ ބައިތަކުގެ ބޮޑުމިނަށް އަސަރުކުރާ ކަމެކެވެ.‏

‏ދިރާސާއިން އިތުރަށް ހާމަވެފައިވާ ގޮތުގައި ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރާ ގުޅުންހުރި ޖީންތަކަކީ އޭޑީއެޗްޑީ ‏‏ޑައިގްނޯސިސް ލިބުމުގެ ފުރުސަތު ކުޑަވުމާވެސް ގުޅުންހުރި ޖީންތަކެކެވެ. މިއީ ކުޑަކުދިންގެ ހަރަކާތްތަކާއި ސަމާލުކަމާ ‏‏ގުޅުންހުރި ޖީންތަކުގެ ދެމެދުގައި ހުރި ގުޅުން ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ.‏

‏ދިރާސާއިން އިތުރަށް ހާމަވެފައިވާ ގޮތުގައި ލަހުން ހިނގަން ފަށާ ކުދިންނާއި ތައުލީމް އުގެނުމުގެ ފެންވަރާ ދެމެދު ‏‏ވެސް ގުޅުމެއް ވެއެވެ. ނަމަވެސް ލަހުން ހިނގަން ފަށާ ހުރިހާ ކުދިންނަކީ ކިޔެވުމުގައި މޮޅު ކުދިން ކަމަކަށް ‏‏ނުބެލެވެއެވެ.‏

‏ކުދިން ކޮޅަށް ތެދުވުމާއި، ބެލެންސް ހިފެހެއްޓުމާއި، ހިނގަން ފެށުމުގެ ކަންކަން އެއް އާއިލާގެ ތެރޭގައިވެސް ‏‏ތަފާތުވެދާނެ ކަމަށް ދިރާސާއިން ދައްކައެވެ. ބައެއް ކުދިން ބޮޑެތި ކުދިންނާ އެކު ދުވަން މަސައްކަތްކުރާއިރު، ‏‏އަނެއްބައި ކުދިން ތިރީގައި އިށީނދެ ހަރަކާތްކުރުމަށް އިސްކަންދެއެވެ.‏

‏ގިނަ ޑޮކްޓަރުން ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި މައިންބަފައިން ކުދިން ހިނގަން ފެށުން ލަސްވުމާމެދު ސަމާލުވާންވާނެއެވެ. ‏‏ނަމަވެސް ކުޑަކޮށް ލަސްވުމަކީ ޖެނެޓިކް ގޮތުން އާންމު ކަމެއް ކަމަށްވެސް ވެދާނެއެވެ.‏

‏މި ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކުން އެއް ކުއްޖަކު 9 މަހުގައި ހިނގަން ފަށާއިރު އަނެއް ކުއްޖަކު 15 މަހުގައި ހިނގަން ‏‏ފެށުމުގެ ސަބަބު ސާފުވެގެންދެއެވެ.‏

‏ދިރާސާގެ ހޯދުންތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރުގެ ތަފާތުތަކުގެ 25 އިންސައްތައަށް ‏‏ޖެނެޓިކްސްގެ އަސަރު ކުރެއެވެ. އެހެންކަމުން ބާކީ 75 އިންސައްތައަށް އަސަރުކުރަނީ ހަށިގަނޑުގެ މަސްތަކުގެ ‏‏ބާރު، ހަށިގަނޑުގެ ބޮޑުމިން، ނިދުން އަދި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ފުރުސަތުތައް ފަދަ ކަންކަމެވެ.‏

‏މި ދިރާސާގައި ބަލާފައިވަނީ ހަމައެކަނި ޔޫރަޕްގެ ނަސްލުގެ ކުދިންގެ މައްޗަށް ކަމަށްވުމުން، މި ހޯދުންތައް އެހެން ‏‏ނަސްލުތަކުގެ ކުދިންނަށް ރަނގަޅަށް ފެތޭތޯ ބެލުމަށް އިތުރު ދިރާސާތައް ކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް ދިރާސާކުރި ‏‏ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވެއެވެ.‏

‏ސައިންޓިސްޓުން ބުނާ ގޮތުގައި ކުދިން ހިނގަން ފަށާ އުމުރަށް ތިމާވެށި، ކެއުން ބުއިން އަދި ސަގާފަތުގެ ‏‏އަސަރު ވަރަށް ބޮޑަށް ކުރެއެވެ. އެއްވެސް ޖީނެއް ވަކިން މަސައްކަތެއް ނުކުރާ ކަމަށާއި، ކުދިން ހިނގަން ‏‏ދަސްކުރުމަށް ރައްކާތެރި މާހައުލެއް ބޭނުންވާ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ބުނެފައިވެއެވެ.‏

‏ކޮންމެ ކުއްޖަކުވެސް ހިނގަން ދަސްކުރާ ގޮތް ތަފާތުވެދާނެ ކަމަށާއި، ނަމަވެސް މި ދިރާސާއިން ދައްކައިދެނީ ‏‏ޖެނެޓިކް ތަފާތުތައް ދެނެގަތުމުގެ މުހިންމުކަމެވެ.‏

‏ޖެނެޓިކް މައުލޫމާތާއި ސިއްހީ ލަފާ އެއްކޮށްގެން، ޑޮކްޓަރުންނަށް ކުޑަކުދިންގެ ހަރަކާތްތެރިކަމުގެ ދަތިތަކަށް އަވަހަށް ‏‏ހައްލު ހޯދުމަށް މަގުފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް މި ދިރާސާގެ އަލީގައި ބެލެވެއެވެ.‏

‏މި ދިރާސާ ޝާއިޢުކޮށްފައިވަނީ "ނޭޗަ ހިއުމަން ބިހޭވިއަރ" ގައެވެ. ‏

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ހެދި ސައިންސްވެރިންނަށް އިނާމު

ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް އަލީގެ އެހީގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ގޮތް ނުވަތަ "އޮޕްޓޯޖެނެޓިކްސް" ހޯއްދެވި ތިން ސައިންސްވެރިއަކަށް މިއަހަރުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ނޯބެލް އިނާމު ވަނީ އަރުވާފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ސިއްރުތަކާއި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެ، ނިއުރޯސައިންސްގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެނާޖީ ޑްރިންކްގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ޑޮކްޓަރުން ކަންބޮޑުވުމުގައި

އެނާޖީ ޑްރިންކް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވަމުންދާތީ، އެފަދަ ބުއިންތައް އިޝްތިހާރުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޑޮކްޓަރުން ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން ފަދަ ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާތީ، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން މިފަދަ ބުއިންތަކާ މުޅިން ދުރުވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.

އެފްބީއައި ޑިރެކްޓަރު، ލަވަކިޔުންތެރިޔަކާ ކައިވެނިކުރަނީ

އެފްބީއައިގެ ޑިރެކްޓަރު ކާޝް ޕަޓޭލް އާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ، ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ކިޔުންތެރިޔާ އެލެކްސިސް ވިލްކިންސް އެންގޭޖްވެފައިވާކަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވާ ވިލްކިންސް އާއި ޕަޓޭލްގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ އާންމުވެފައި މިވަނީ، ރަސްމީ ދަތުރުތަކުން ބޭރުގައި ސަރުކާރުގެ ޖެޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ ޕަޓޭލްއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

20 ޑޮލަރެއް ނޫން "ކީއްވެ"

މަގުމަތިން ފެންނަމުންދާ 20 ޑޮލަރުގެ ނޫޓުތަކަކީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހު އޮލިމްޕަހުގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރި އުކުޅެއް. އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމަކީ ގިނަ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސްތަކެއް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

ނަދާލްއަކީ މާޖިދުގެ ދަރިއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ މާޖިދުގެ ބައްޕަ މުޖްތަބާގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅުކަން މާޖިދު ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ހަގީގަތް ގަބޫލުކުރަން ނަދާލް ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، މާޖިދު ވަނީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓާއި ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތައް އޭނާއަށް ދައްކާފައެވެ. މި ލިޔުންތަކުން ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ނަދާލްއަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބި، މުޅި މީހާ އައްސިވެގެންދިޔައެވެ.

ބަނދަރެއްގައި ތާށިވި މިޔަރެއް ބަލަން 600،000 މީހުން ޖަމާވެއްޖެ

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ބުސާން ބަނދަރުގެ ހަނި ސަރަހައްދެއްގައި ތާށިވެފައިވާ 3.5 މީޓަރުގެ މިޔަރެއް ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެފައިވާއިރު، އެ މިޔަރު ބަލާލުމަށް 600،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް ޖަމާވެފައެވެ. ތިން ހަފުތާ ވަންދެން އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ މި މިޔަރު އަމިއްލައަށް ކަނޑަށް ނުކުމެގެންދާނެ ކަމަށް ރެސްކިއު ޓީމުން މިހާރު އުންމީދުކުރާއިރު، މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ "ބްރޮންޒް ވޭލާ" ބާވަތުގެ މިޔަރެއް ކަމަށް މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.

ސްޓްރޭ ކިޑްސް ވެސް ގްރެމީ އެވޯޑް ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ކޭ-ޕޮޕް ބޭންޑް "ސްޓްރޭ ކިޑްސް" އިން 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ގްރެމީ އެވޯޑްސް ބޮއިކޮޓްކުރަން ނިންމައި، އެވޯޑަށް އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ނުފޮނުވުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ އޭޝިއާގެ މިއުޒިކަށް ގްރެމީން އަލަށް ތައާރަފުކުރި ކެޓަގަރީގެ ސަބަބުން މިއުޒިކް އެކަހެރިވާ ކަމަށް ބުނެ، ބީޓީއެސް އިން ފެށި ބޮއިކޮޓްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ބޭންޑުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ އެވޯޑް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި ސަޕޯޓަރުން އުފާކޮށްދިނުމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox