ނަޒީރުގެ ހިޔާލު؛ ގައުމީ ދުވަހު މި ކަންކަމާމެދު ފިކުރު ހިންގާ ނުލާނަން ހެއްޔެވެ؟

ނަޒީރުގެ ހިޔާލު؛ ގައުމީ ދުވަހު މި ކަންކަމާމެދު ފިކުރު ހިންގާ ނުލާނަން ހެއްޔެވެ؟

ދިވެހި ހަޟާރަތާއި ތާރީހުގެ ފެށުން ސަލާމް ލެއްވި އީސާގެފާނުގެ މީލާދަށް ވުރެ ދޮށްޓެވެ. ލިޔެވި ރައްކާ ކުރެވިފައިވާ ދިވެހި ތާރީހު ހާހެއްހާ އަހަރުގެ މާޒީއަށް ދެމިގެން ދާއިރު، މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ތެރެއިން ވެސް ދިވެހިންގެ ކިބައިން ފެންނަން ހުރި އެއްސިފަތަކެއްވެ އެވެ. އެކިއިރު އެކި މިންވަރަށް އެ ސިފަތައް ބަދަލުވަމުން އައިކަމުގައި ވިޔަސް އަދި ސާފުކޮށް އެނގޭ މިންވަރަށް އެ ސިފަތައް ބުނެދޭން އެނގޭ މިންވަރަށް ކުރެވިފައިވާ ދިރާސާއެއް ނެތް ނަމަވެސް، ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ދިވެހިރާއްޖެ ދެމި އޮންނަނީ ގަދީމީ ޒަމާނުއްސުރެ އެއްސިފަތަކެއް ނުވަތަ އެއް އަސަރުތަކެއް ހިފެހެޓިފައި ހުންނާތީ އެވެ.

އިންސާނީ ކޮންމެ ޖަމާއަތެއްގައި ވެސް އަދި ވަކިން ހާއްސަކޮށް ގައުމެއްގެ ގޮތުގައި ގަރާރުވެ ދެމިގެންދާ ކޮންމެ މުޖުތަމައެއްގައި ވެސް ހަރުލާފައި ހުންނަ އަގުތަކެއް ހުރެ އެވެ. ވޭތުވެދިޔަ އަހަރުތަކުގައި ތަރުތީބުކޮށް ރާވައިގެން ދިވެހި ގައުމިއްޔަތުގެ ރުކުންތަކުގެ ގޮތުގައި ކިޔައިދޭ ކަންތައްތަކެއް ހުރެ އެވެ. މާތްވެގެންވާ އިސްލާމް ދީނާއި، ދިވެހި ބަހާއި، ދިވެހިންގެ ޒަމާންވީ އާސާރުތަކާއި، ރިވެތި އާދަކާދަތައް އޭގައި ހިމަނައިގެން ކިޔައިދޭ ލިސްޓެވެ. މިއަދަކީ މި ކަންކަމާމެދު ފިކުރުހިންގާލަން އެންމެ އެކަށީގެންވާ ދުވަހެވެ. ދިވެހިންގެ ފަހުރުވެރި ގައުމީ ދުވަހަށް ވާތީ އެވެ.

ކައިރި މާޒީގައި އިސްލާމްދީނުގެ އިލްމު ދިވެހިންގެ މެދުގައި ފެތުރި، ދީނުގެ ކަންކަމާމެދު ހޭލުންތެރިވެފައި ވުމާއެކު ވެސް ދީނީ ހިލާފުތަކާއި އަރައިރުންތައް ދަނީ އިތުރުވަމުންނެވެ. މި އަރައިމާއި ދެބަސްވުންތަކާއެކު ކުރިއަށް ދެވޭ ހަމައެކަނި ގޮތަކީ އަފުރާދުންގެ މެދުގައި ތަފާތު ހިޔާލާއި ފިކުރު ބަލައިގަތުމުގެ ގާބިލުކަން ހުރުމެވެ. ދީނުގެ ކަންކަމުގައި އުފެދޭ ހިލާފުތަކާމެދު މުސްލިމުން އަމަލުކުރާންވާ ގޮތް އިސްލާމީ އަހުލާގިއްޔަތުގެ ތެރޭގައި ކަނޑައަޅައި މަގު ދައްކަ އެވެ. ނަމަވެސް އެކަންކަމަށް ރިއާޔަތް ނުކުރެވުމުގެ ނަތީޖާއަކަށް ވަނީ ގައުމުގެ އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކާއި އެނޫން ވެސް މައްސަލަތަކަށް އިސްލާމްދީނުގެ އުނގަންނައި ދިނުންތަކުން ހައްލެއް ލިބުމުގެ ބަދަލުގައި، "ދީނީ މައްސަލަތަކަކީ" އިތުރު އިޖުތިމާއީ މައްސަލައަކަށްވެ، ކަންކަން ހައްލުކުރުން ދަތި ކަމަކަށް ވުމެވެ. މި ނަޒަރުން ފިކުރު ހިންގާލާއިރު، ދީނީ ތަފާތުވުންތަކުން އުފެދިފައި ހުރި ކިތަންމެ ކިތަންމެ ކަމަކާއި، އެކަންކަމުން އުފެއްދި ނުރައްކަލާއި، ހައްލު ހޯދަން ޖެހިފައިވާ ގޮތާއި، މިންވަރު އެނގޭނެ އެވެ.

Advertisement

ދިވެހިންގެ ގައުމިއްޔަތު އެކަތައެއްގެ ގޮތުގައި މިހާތަނަށް ހިފަހައްޓައިދިން އަނެއް ކަމަކީ މާދަރީ ބަހެވެ. ދިވެހިންނަކީ ލިޔުމަށް އަމިއްލަ އަކުރެއް، ބަސްމޮށުންތެރި ކަމަށް އަމިއްލަ ބަހެއް ލިބިފައިވާ ނަސީބުގަދަ ގައުމެކެވެ. މާދަރީ ބަހަކީ ގައުމިއްޔަތެއްގެ ސަހުސިއްޔަތުގެ މުހިންމެ ބަހާއަކަށް ވަނީ މިފަދަ ގައުމުތަކަށެވެ. ނަމަވެސް މިއަދުގެ އަޅުގަނޑުމެންގެ ހާލަތު ތަފުސީލުކޮށް ނުލިޔުނަސް، ކަން އޮތް މިންވަރު އެބަ އެނގެ އެވެ.

ދިވެހި ބަހުގެ ހާލަތު މިއަދު އޮތް މިންވަރު ވަޒަން ކޮށްލުމަށް، އުފެދި ބޮޑުވަމުންއަންނަ ޖީލުގެ ޒުވާނުންގެ ބަސްމޮށުންތެރިކަން ހުންނަ ގޮތް ބަލައިލުމުން ފުދޭނެ އެވެ. އެއަށްވުރެ އިތުރަށް ބަލާކަމުގައިވަނީ ނަމަ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކުގައި ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތަކާއި ރަސްމީ ބައްދަލުވުންތަކުގައި ބަހުގެ ހަމަތަކާއި އިބާރާތްކުރުމުގެ މިންތައް ހިފެހެއްޓިފައި ހުންނަ މިންވަރު ވަޒަންކޮށްލުމުން މާބޮޑަށް ސާފުވާނެ އެވެ. ދިވެހި ބަހަށް ލިބޭ ހީނަރު ކަމަކީ ގައުމިއްޔަތަށް ލިބޭ އުނި ކަމެކެވެ. އެހެންވެ، މިއީ ފަރުދީ ފެންވަރުގައި، އަދި ސިޔާސަތު ކަނޑައެޅުމުގެ މަރުހަލާތަކުގައި ފިކުރުކޮށް، މަސައްކަތްކޮށް ރަނގަޅު ކުރަންޖެހޭ ކަމެކެވެ.

ގައުމީ ދުވަހެއްގައި ފާހަގަކޮށްލަން ޖެހޭ އަނެއް ކަމަކީ ސަގާފަތާއި ތަރިކައިގެ ވާހަކަ ތަކެވެ. ދިވެހިންގެ ސަގާފީ ތަރިކައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ތަންތަނާއި ތަކެއްޗަށް އަހަންމިއްޔަތުކަންދީ އެތަންތަން ރައްކާތެރިކުރުމަށް މަސައްކަތްތަކެއް ކުރެވުނު ނަމަވެސް ގައުމީ ތަރައްގީގެ ޕުލޭންތަކުގެ ތެރެއަަށް އެ ވިސްނުން ލާމެހިފައިނެތުމުން، އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ މަސައްކަތްތަކާއެކު ގަދީމީ އާސާރުތައް ނެތިވެ، ދުވަސްވީ މިސްކިތާއި އެ މިސްކިތުގެ ވެއު ހަލާކުވެ އެވެ. ނުވަތަ ނެތިގެންދެ އެވެ. ނުވަތަ އޭގެ އަސްލު ގެއްލެ އެވެ. ދިވެހިންގެ ދިގު ތާރީހާއި މި ހަޟާރަތުގެ ކަންކަން ދެނެގަނެ ރައްކާތެރިކުރަން ނުކުރެވި ހުރި އެތައް ކަމެއް، ގައުމީ ސިޔާސަތުގެ ތެރެއަށް ލައިގެން ކުރެވެން އެބަ ހުއްޓެވެ.

އިހުއްސުރެ ދިވެހިންގެ މެދުގައި ހިފެހެއްޓިފައި ހުރި ރީތި އިޖުތިމާއީ ހަމަތަކާއި އާދަތައް ނެތިވެ ބޮއްސުންލާފައިވާ މިންވަރު ދެނެގަތުމަށްޓަކައި ރާއްޖޭގެ ޖިނާއީ އަދުލުގެ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ހިނގަމުންދާ މައްސަލަތަކާއި އިޖުތިމާއީ ރައްކާތެރިކަން ފޯރުކޮށްދޭ މުއައްސަސާތަކަށް އަރާބާރު ދެނެގަތުމުން ފުދޭނެ އެވެ. ޒަމާނުއްސުރެ މިރާއްޖޭގައި އެންމެންވެގެން އެންމެންގެ ކަންކަމުގެ ގޮތުގައި ކުރަމުން އައި ކަންކަން އެކެއްގެ ކަކަމަކަށް ވެސް ނުވެ ނިމި ހިނގައްޖެ އެވެ. މި ބަލިކަށިކަން ލިބުމުގައި އެތައް ސަބަބުތައް އެބަ ހުއްޓެވެ.

ފަހުރުވެރި ގައުމީ ދުވަހުގެ ވާހަކަ ދައްކާއިރު، މިފަދަ ދުވަސްތަކާއި ތާރީހާއި ބަތޮލުންގެ ވާހަކަތައް ދިވެހިންނަށް އެނގެނީ، ހާއްސަކޮށް ޒުވާނުންނަށް އެނގެނީ ކިހާ މިންވަރަކަށްތޯ އެވެ. ގައުމީ ދުވަހެއް، މިނިވަން ދުވަހެއް، ހުރަވީ ދުވަހެއް، ޖުލައި 26، ރަބީއުލްއައްވަލް 1 އެއީ ކޮން ދުވަސްތަކެއް ކަމެއް ވަކިކޮށް ފާހަގަކުރަން ނޭނގޭ މީހުން ގިނަ އެވެ.

ދީނީ އެއްބައިވަންތަކަން ހިމާޔަތްކުރުމުގެ ގާނޫނާއި، ދިވެހި ބަހަށް އިސްކަން ދިނުމުގެ ގާނޫނާއި، ސަގާފީ ތަރިކައިގެ ގާނޫނާއި އެނޫންވެސް ގާނޫނުތައް ހުރެމެ، މިކަންކަން މިފަދަ ދަށް ހާލަތަކަށް ދިއުމުން، ގާނޫނެއް ހެދުމަކުން ކޮންމެކަމެއް ހައްލުނުވާނެކަން ގަބޫލުކުރަން ވެއްޖެ އެވެ. ދިވެހި ގައުމިއްޔަތު ދިރުވައި އަަލާކޮށް ދެމެހެއްޓުމަކީ ދިވެހިން އެދޭ ގޮތް ނަމަ، ދިވެހިން މިކަންކަމާ ވިސްނާަ ފިކުރުކުރަން ޖެހެ އެވެ. އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ސިޔާސީ ލީޑަރުންނާއި، އިލްމުވެރީންނާއި، ފަންނުވެރިންނާއި މަސައްކަތްތެރިން ވެސް ފިކުރުކޮށް ހައްލު ހޯދަން ޖެހެ އެވެ.

ދުނިޔޭގެ ގައުމުތަކުގެ ރޭހުގައި ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތަކަށް ގައުމެއް ކުރިއަރާ ދަނީ އެ ގައުމެއްގެ އަސްކަރީ ބާރާއި ޓެކްނޮލޮޖީގެ ދާއިރާގައި ހޯދާ ކުރިއެރުމަކުން އެކަންޏެއް ނޫނެވެ. އެ ގައުމެއްގެ އިގުތިސާދުގެ ފާގަތިކަމާއި ދުޅަހެޔޮކަމަކުން ވެސް ނޫނެވެ. ގައުމެއް ބާރުވެރިވެ ދެމެހެއްޓެނިވި ގޮތުގައި ކުރިއަރައިދަނީ އެ ގައުމެއްގެ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިގައި ހުންނަ ބަދަލުނުވާ އަސާސްތަކެއްގެ ސަބަބުންނެވެ. އިގުތިސާދީ ފުދުންތެރިކަމާއި، އީޖާދީ ހޯދުންތަކާއި، އިޖުތިމާއީ ވިލުންވެރިކަމާއި އެންމެންގެ މެދުގައި އެއްބަސްވެވޭ ގައުމީ ލަނޑުދަނޑިއެއް ކަނޑައަޅާ އެ ހާސިލުކުރެވޭ ވަރުގެ އަސާސީ ސިފަތަކެއް އެ ގައުމެއްގެ ރައްޔިތުންގެ ކިބާގައި ހުރެގެންނެވެ. ސިޔާސީ އޮއިވަރާއި ތަފާތު އެކިއެކި ހިލާފުތަކާއެކު ވެސް ދިވެހިންނަށް އެއްބަސްވެވޭ ދިވެހިންގެ ގައުމީ ލަނޑުދަނޑިއަކީ ކޮބާތޯ ސުވާލުކުރަން މިއަދަކީ ރަނގަޅު ދުވަހެކެވެ.

މިއަދު މި ފާހަގަ ކުރާ 1444 ވަނަ އަހަރުގެ ގައުމީ ދުވަހުގެ ހެޔޮއެދުމާއި ތަހުނިޔާ އެންމެހާ ދިވެހިންނަށް އަރިސް ކުރަމުން، މި ހިޔާލު ލިޔެ ނިންމައިލީމެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox