ދުންފަތާއި ދުމުގެ ތެރެއަށް ދިވެހި އާބާދީ ގެނބިއްޖެތާ ކިތަންމެ ޒަމާނެކެވެ. މި ނުރައްކާތެރި ދެތްވެއްގައި ކެންސަރާއި އެކި ޒާތްޒާތުގެ ބަލިތަކަށް ދައުވަތުދީގެން ގެނެސް، އޭގެ ވޭނުގައި އެތައް ބަޔަކު ދުނިޔެވެސް ދޫކޮށްފި އެވެ.
ދުންފަތަކީ ފުރާނަ ދުއްވާލާ ހަތިޔާރެކެވެ. އެއީ ނާރުތައް ހަލާކުކޮށް، ހިތް ބަލިކަށިކޮށްލާ ޒަހަރެކެވެ. ދުންފަތުގައި 7000 ކެމިކަލް މާއްދާ އާއި 250 ވިހަ އެކުލެވިގެންވެ އެވެ. މި ވިހައިގެ ތެރެއިން 70 މާއްދާއިން ކެންސަރަށް މަގުފަހި ކޮށްދެއެވެ. އަދި ގައިންގަޔަށް ނާރާ އެތައް ބައްޔަކަށް މަގުކޮށައިދެ އެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެކި ކަހަލަ ކެންސަރުގެ އިތުރުން ނޭވާލާ ނިޒާމަށް ޖެހޭ ބަލިތަކާއި، ހަކުރު ބައްޔާއި ހިތުގެ ބަލިތައް ހިމެނެއެވެ.
ދެހާސް ސޯޅަ ވަނަ އަހަރުގެ ތަފާސް ހިސާބުން އެނގެން އޮތް ގޮތުން، ގައިން ގަޔަށް ނާރާ ބޮޑެތި ބަލިތަކުގައި 1300 ދިވެހިން އެ އަހަރު މަރުވި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 351 މަރަކީ ދުންފާތާ ސީދާ ގުޅުން ހުރި މަރުތަކެކެވެ.
މިވަރަށް ހާލަތު ގޯސްވުމުން އާބާދީ ސަލާމަތްކުރަން ކުރެވެން އޮންނާނީ ދެ ކަމެކެވެ.
އެއް ގޮތަކީ ރާއްޖެއަށް ދުންފަތް އެތެރެކުރުން ހުއްޓާލައި، މި އާފާތެއް މުޅިން ފޮހެލުމެވެ. އެކަމަކު މިއީ އެހެން ދުވަހެއްގައި މިއަށްވުރެ ފުޅާކޮށް ދައްކަންޖެހޭ ވާހަކަ އެކެވެ. އެހެންވީމަ، މި ވާހަކަ އިހަށް ބާއްވާނީ އެވެ.
ދެން އޮތް ގޮތަކީ މީހުން ހޭލުންތެރިކޮށްދީގެން މި ވަބާއާ ދުރުކުރުވުމެވެ. މިއީ އުނދަގޫ، ދިގު މަރުހަލާ އެކެވެ. ނަމަވެސް ދުންފަތުގެ އަޅުންނަށްވެ، ޖީލުތަކެއް ނެތިދާން ދޫކޮށްލައިގެން އުންމީދު މަރާލައިގެން ތިބޭ ވަރަށްވުރެ ހާލަތު ގޯހެވެ.
ރައްޔިތުންގެ ވިޔަފާރި ކުންފުނި، އެސްޓީއޯ އިން ދުނިޔޭގެ ފެންވަރުގައި ފާހަގަކުރާ 'ނޯ ޓޮބޭކޯ ޑޭ' އާ ގުޅުވައިގެން ނެރޭ ކުރެހުން އެޅި ކޮތަޅަކީ ވެސް މިފަދަ އުންމީދެކެވެ. ދުންފަތަށް މީހުން ހޭލުންތެރިކޮށް، ވީހާވެސް ގިނަ ބަޔަކަށް އަބަދު ފެންނަ ގޮތަށް ދުންފަތުގެ ބިރުވެރިކަމާއި ނުރައްކާތެރިކަމުގެ މެސެޖުތައް ގިނަ ކޮށްލުމެވެ.

އެސްޓީއޯގެ ނޯ ޓޮބޭކޯ ކޮތަޅެއް ލިބޭނީ ކިހިނެއް؟
އެސްޓީއޯގެ އައުޓްލެޓް ތަކުން ވިޔަފާރިކުރަން އަންނަ މީހުންނަށް ކޮތަޅު ހިލޭ ލިބޭނެ އެވެ.
އެސްޓީއޯ އިން ބުނީ، މަގްސަދަކީ ކޮތަޅުތައް ގިނައިން ބޭނުންކުރުމުގެ ޗާންސު ދީ ގިނަބަޔަކަށް ދުންފަތާ ދުރުވުމަށް ހަދާން ކޮށްދިނުމެވެ. ތިމާވެއްޓާ ރައްޓެހި މިކޮތަޅު ތަކުގައި ކުރެހުމާއި އިބާރާތް ހިމެނޭ ގޮތަށް ދުންފަތުން ދުރުވުމަށް ވަކާލާތުކޮށްފައި ވާނެ އެވެ.
ދުންފަތް ހުއްޓާލަންޖެހޭ ސަބަބުތައް
- ދުންފަތަކީ ސީދާ ކޮންނާއި ނުސީދާކޮށް ގެއްލުންދޭ އެއްޗެއް
- ނުސީދާ ދުމުން މާބަނޑު މީހުންނާއި ކުޑަކުދިންނަށް ބަލި ޖެހޭ
- ދުންފަތުގެ ދުމަށް ހުށަހެޅުމުން ކުޑަކުދިންނަށް ނޭވާހިއްލުމާއި، ކެއްސުމާއި، ފުއްޕާމޭގައި ޖަރާސީމު އަށަގަތުމާއި ލޭގެ ކެންސަރު ޖެހުން ފަދަ މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވުން އިތުރުވޭ
- މާބަނޑު މީހުންނަށް ބައިގެންދިއުން، އުފަންވާ ތުއްތު ދަރިފުޅުގެ ހަށިގަނޑުގައި އައިބު އުފެދުން ފަދަ މައްސަލަތަކާއި އުފަންވާއިރު ދަރިފުޅުގެ ބަރުދަން ލުއިވުން ފަދަ ކަންކަން ކުރިމަތިވޭ
އެހެންވީމަ ތިމާ އާއި އަނެކުންގެ ސަލާމަތަށްޓަކައި ދުންފަތް ދޫކޮށްލުމަކީ ކޮންމެހެން ކުރަންވެއްޖެ ކަމެކެވެ. ފަސޭހައިން ދުރުނުވެވޭ ވަރަށް އޭގެ ތެރެއަށް ވަދެވިފައި ހުރިނަމަ، ނުވަތަ ދުރުވާން އެހީތެރިކަން ބޭނުން ނަމަ މިހާރު އެ ފުރުސަތު ވެސް މާލޭގައި ފައްސެވެ. ދަމަނަވެއްޓާއި ހުޅުމާލެ ހޮސްޕިޓަލާއި އައިޖީއެމްއެޗްގައި އެންޓި ޓޮބޭކޯ ކްލިނިކް ތައް އެބަހުއްޓެވެ. މި ކްލިނިކްތަކުގައި ހިންގޭ ޕްރޮގްރާމްތަކަށް ބޭނުންވާ ނިކޮޓިން ޕެޗްފަދަ ތަކެތި, ހުއްޓާލަން ބޭނުންވާ މީހުންނަށް އާސަންދައިގެ ތެރެއިން ހިލޭ ވެސް ލިބެން ހުރެ އެވެ.










