ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކުގައި ތިބި ގައިދީންގެ އިންސާނީ ހައްގުތައް ކަށަވަރު ކުރުމަށް ގޮވާލައި، 200 އެއްހާ ގައިދީން ސޮއިކޮށްފައިވާ ވަރުގަދަ ޕެޓިޝަނެއް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ އިބްރާހިމް މުހައްމަދު ސޯލިހަށް ފޮނުވައިފި އެވެ.
އައްސޭރި ޖަލުގައި ތިބި 197 ގައިދީން ސޮއިކޮށް ރައީސް ސޯލިހަށް މިދިޔަ ހޯމަ ދުވަހު ފޮނުވި ޕެޓިޝަނުގައި ބުނެފައި ވަނީ "އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ނާއިންސާފުންނާއި އިންސާނީ އެތައް ހައްގުތަކަކުން މަހްރޫމްކޮށް މިހާރު ވެސް އެ އަނިޔާތައް ޖަލުގައި ތަހައްމަލް ކުރަމުންދާ ގައިދީންތަކެއް" ކަމަށެވެ.
އެ ޕެޓިޝަނުގައި ގައިދީން ބުނެފައި ވަނީ އިންސާނަކަށްވީތީ ލިބެންޖެހޭ ހައްގުތަކުންނާއި ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ގާނޫނުން ލިބޭ ހައްގުތަކުން އެމީހުން މަހްރޫމްކޮށްފައިވާ ކަމަށެވެ. އަދި ބުނެފައި ވަނީ ޖަލުތަކުގެ ހާލަތު ބޮއްސުންލާފައިވާ ކަމަށް ބުނެ އދ. ވޯކިން ގްރޫޕް އޮން އާބިޓްރަރީ ޑިޓެންޝަނުން މިމަހު ފާހަގަކޮށްފައި ވަނީ ގައިދީން "ތާއަބަދު ދައްކަމުންދިޔަ ވާހަކަތައް" ކަމަށެވެ.
"އިންސާނަކަށްވީތީ ލިބެންޖެހޭ އަސާސީ ހައްގުތަކާއި ގާނޫނު އަސާސީ އާއި ޖަލުތަކާއި ޕެރޯލްގެ ގާނޫނުން ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ހައްގުތައް ހޯދުމަށް އާދޭސް ކުރަންޖެހޭ ކަމަށް ގަބޫލެއް ނުކުރަން،" އެ ޕެޓިޝަނުގައި ބުނެފައިވެ އެވެ.
ގައިދީން ބުނެފައި ވަނީީ އެމީހުންގެ ހައްގުތައް ގެއްލުވާލާފައިވާ މައްސަލައިގައި އިހުމާލުވާ މީހުންނަށް ދައުވާ ކުރަން ބޭނުންވާ ކަމަށެވެ.
"އަޅުގަނޑުމެން މި ތިބީ ވަރަށް ބޮޑަށް ވަރުބަލިވެ، ކެތްތެރިކަން ކޮޅުންލައި، ސިކުނޑި، ތަގައްޔަރުވެފަ. އިހުމާލުވެފައިވާ އަދި ގާނޫނާ ހިލާފްވެފައިވާ ފަރާތްތައް ގޮވައިގެން ދައުވާ ކުރަން ބޭނުން. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޖަލުތަކުގެ ތާރީހު އިޔާދަވާކަށް އަޅުގަނޑުމެން ބޭނުމެއް ނޫން،" ގައިދީން ބުނެފައިވެ އެވެ. "ވީމާ އަޅުގަނޑުމެން މި ގޮވާލަނީ ތިރީގައިމިވާ ކަންތައްތަކާއި އދ. ގެ ވޯކިން ގްރޫޕުގެ ރިޕޯޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވާ ކަންކަން ހައްލު ކުރުމަށް."
އެގޮތުން، ގައިދީން ބޭނުންވާ ކަންތައްތަކަކީ:
- ގައިދީންގެ އަސާސީ ހައްގުތައް ކަށަވަރު ކުރުން
- ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕްރިޒަންސް އަހުމަދު މުހައްމަދު މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުކުރައްވާތީ ފިޔަވަޅު އެޅުން
- ގައިދީންނަށް ސިއްހީ ފަރުވާ ދިނުމުގެ މަސައްކަތް ބޮއްސުންލާފައިވާތީ އެކަން ހައްލު ކުރުން
- ބާތިލްވެފައިވާ ގާނޫނުތަކުގެ ދަށުން ކޮށްފައިވާ ހުކުމްތައް ތަންފީޒު ނުކުރުން
- ކްލެމެންސީގެ ގާނޫނުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ މުއްދަތުތަކަށް ޕެރޯލްގެ ކަންކަން ނިންމުން
- މަސްތުވާތަކެތި ބޭނުން ކުރާ މީހުންނަށް ޖަލުގައި އެކަށީގެންވާ ފަރުވާ ދިނުން
- ދާއިމީ ބަލިތަކަށް ބޭސް ކުރާ ގައިދީންނަށް ޑޮކްޓަރެއްގެ ލަފައެއް ނެތި ބޭސް ނުދިނުން
- އާންމުކޮށް ވެސް އިންސާނުންނަށް ފޯރުކޮށްދޭ ސާފުތާހިރުކަމާއެކު ގައިދީންގެ ކެއުން ފޯރުކޮށްދިނުން
އދ. ގެ ވޯކިން ގްރޫޕުން ކުރި 10 ދުވަހުގެ ތަހުގީގަކަށްފަހު ބުނެފައި ވަނީ އާދަޔާ ހިލާފަށް ތޮއްޖެހުމާއި ވެންޓިލޭޝަންގެ މައްސަލަތަކާއި ބޭސްފަރުވާއަށް އިހުމާލުމުގެ މައްސަލަތައް ރާއްޖޭގެ ހުރިހާ ޖަލެއްގައި ވެސް ބޮޑު ކަމަށެވެ. އަދި ގޮޅިން ބޭރަށް ނުނެރުމާއި ކަސްރަތު ކުރުމާއި ޖަލުގައި ތިބޭއިރު ދޭންޖެހޭ އެފަދަ ހައްގުތައް ރާއްޖޭގެ ގައިދީންނަށް ނުލިބޭ ކަމަށް އދ. އިން ބުނެފައިވެ އެވެ.
"އޭގެ [ތޮއްޖެހުމާއި ގޮޅިން ބޭރަށް ނުނެރުމުގެ] އެއް މިސާލަކީ މާލޭ ޕްރިޒަންގައި ގައިދީން ޔާޑަށް ނެރެނީ ބޮޑު ކޮއްޓަކަށް ލައިގެން. އެތަނުގެ ވަރަށް ގިނަ ގައިދީންގެ ނިދާނެ އެނދެއް އަދި ގޮދަނޑިއެއް ނެތް. މިތަނުގެ ގައިދީންގެ އަދަދު ގިނަކަމުން ނިދަންޖެހެނީ ވަރަށް ކައިރިކައިރީގައި، ފައި ދަމާލާނެހާ ޖާގަ ވެސް ނެތި،" ވޯކިން ގްރޫޕުގެ މެމްބަރު ޕްރިޔާ ގޮޕަލާން މާލޭގައި ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމެއްގައި ވިދާޅުވެފައިވެ އެވެ.
ޖަލުތައް އިސްލާހު ކުރުމަކީ ރައީސް ސޯލިހުގެ ރިޔާސީ ވައުދެކެވެ. ޖަލުގައި އިސްލާހު ކުރަންޖެހޭ ކަންކަން ފާހަގަ ކުރުމަށް ރައީސް ވަނީ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު ކޮމެޓީއެއް އުފައްދަވައިފަ އެވެ. އެ ކޮމެޓީގެ ވަރަށް ތަފްސީލު ރިޕޯޓެއް އޭޕްރީލް، 2019 ގައި އޮތީ އާންމުކޮށްފަ އެވެ. މިހާރު ކޮމިޝަނާ އޮފް ޕްރިޒަންސް އަހުމަދަކީ އެއިރު އެ ކޮމެޓީގެ މެމްބަރެކެވެ.
