އިރާނުގައި 1979 ވަނަ އަހަރު ހިންގި އިސްލާމީ އިންގިލާބަށް ފަހު ފުރަތަމަ ރައީސްގެ މަގާމު ފުރުއްވި އަބުލްހަސަން ބަނީސަދްރު އުމުރުފުޅުން 88 އަހަރުގައި އަވަހާރަވެއްޖެ އެވެ.
ނަވާރަ ސަތޭކަ އަށްޑިހަ ވަނަ އަހަރު ރައީސްކަމަށް އިންތިހާބުވެވަޑައިގެންނެވި ބަނީސަދްރު އޭގެ 16 މަސް ފަހުން މަގާމުން ދުރުކުރެއްވީ ޝެއިހުންގެ ސިޔާސީ ބާރުގަދަވުމާ ދެކޮޅަށް ގޮންޖެއްސެވުމުންނެވެ.
މަގާމުން ވަކިކުރެއްވުމާ އެކު އިރާނު ދޫކުރައްވައި ފްރާންސަށް ވަޑައިގެންނެވި އެވެ. އެ ތަނުގައި ހުންނަވައި މަސައްކަތް ކުރެއްވީ ވެސް ޝެއިހުންގެ ސިޔާސީ ނުފޫޒު ފެތުރުން ހުއްޓުވުމަށެވެ.
އިރާނުގެ މީޑިއާތަކުން ހޮނިހިރު ދުވަހު ރިޕޯޓްކުރި ގޮތުގައި އެމަނިކުފާނު އަވަހާރަވީ ދިގު އާލާސްކަންފުޅަކާ އުޅުއްވުމަށް ފަހު ޕެރިސް ހޮސްޕިޓަލުގަ އެވެ.
ނަވާރަ ސަތޭކަ ފަސްދޮޅަހުގެ އަހަރުތަކުގައި ބަނީސަދްރު ޖަލުގައި ބަންދުކުރެއްވީ އިރާނުގެ ރަސްގެފާނު ޝާހުގެ ވެރިކަމާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާތީ އެވެ.
އޭގެ ފަހުން ފްރާންސަށް ވަޑައިގެން އާޔަތުﷲ ރޫހުﷲ ހާމަނާއީއާ އެކު ފެއްޓެވި މަސައްކަތުގެ ތެރެއިން ދެ ބޭފުޅުން ގާތް އެކުވެރިންނަށް ވި އެވެ.
އިސްލާމީ އިންގިލާބުގެ ތެރޭގައި އެ ދެ ބޭފުޅުން އެނބުރި އިރާނަށް ވަޑައިގެންނެވީ ވެސް އެކުގަ އެވެ. އެއަށްފަހު ބަނީސަދްރު ހުންނެވީ އިކޮނޮމިކް މިނިސްޓަރު އަދި ފޮރިން މިނިސްޓަރު ކަމުގަ އެވެ.
އިރާނުގެ ފުރަތަމަ ރައީސްކަމަށް އެމަނިކުފާނު އިންތިހާބުވެވަޑައިގެންނެވީ ޝެއިހުންގެ ތާއީދާއެކު އެވެ. ވެރިކަން ފެށުމާއެކު ވެސް ބަނީސަދްރަށް ގިނަ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
އެގޮތުން އެމެރިކާ އެމްބަސީގައި ބަޔަކު ރަހީނު ކުރުމުގެ ހާދިސާ އާއި އިރާނާއި އިރާގާ ދެމެދު ކުރި ހަނގުރާމަ އާއި ޝެއިހުންގެ ފާޑުކިޔުން ވެސް ދިމާވި އެވެ.
ސިޔާސީ ނިޒާމުގެ ތެރޭގައި ޝެއިހުންގެ ބައިވެރިވުން އޮތުމާ ބަނީސަދްރު ދެކޮޅު ހެއްދެވި އެވެ. އެ ކޯޅުންގަނޑުގެ ތެރެއިން އިރާނުގެ ފުރަތަމަ ރޫހާނީ ލީޑަރު ހާމަނާއީގެ ރުހުމާއެކު ޕާލިމެންޓުން އެމަނިކުފާނު އަޒުލުކުރެއްވި އެވެ.
އޭގެ އެއް މަސް ފަހުން، ބަނީސަދްރު ސިއްރުން ގައުމު ދޫކޮށް ފްރާންސަށް ވަޑައިގެންނެވީ އިރާނިއަން އެއާފޯސް ބޮއިންގް 707 ބޯޓެއްގަ އެވެ. އެއާއެކު ފްރާންސުން އެމަނިކުފާނަށް ރައްކާތެރިކަން ދިނެވެ.
ޝެއިހުންނާ ދެކޮޅަށް މަސައްކަތް ކުރުމަށް ނޭޝަނަލް ކައުންސިލް އޮފް ރެޒިޒްޓަންސް އޮފް އިރާން އުފެއްދެވި ނަމަވެސް އޭގެ ތިން އަހަރު ފަހުން 1984 ގައި އެ ހަރަކާތާ ވަކިވެވަޑައިގެންނެވި އެވެ.
ދެހާސް ނަވާރަ ވަނަ އަހަރު ރޮއިޓާޒް އަށް ދެއްވި އިންޓަވިއުއެއްގައި ބަނީސަދްރު ވިދާޅުވީ 1989 ގައި އަހަވާރަވި ހާމަނާއީ ވަނީ ބާރު ލިބުމުން އިންގިލާބުގެ އުސޫލުތަކާ ހިލާފުވެވަޑައިގެންފައި ކަމަށެވެ.
ބަނީސަދްރު ވިދާޅުވީ އިސްލާމީ އިންގިލާބަށް ފަހު އިރާނަށް ޑިމޮކްރަސީ އާއި އިންސާނީ ހައްގުތައް ލިބޭނެކަމަށް ގަބޫލުކުރެއްވި ކަމަށެވެ.
"އަޅުގަނޑު ހުރީ ބައްޕަޔަކު ރާ ބޯން ދެވިހިފާ މަންޒަރު ބަލަން ހުރި ކުއްޖެއް ގޮތަށް. މި ފަހަރު މަސްތުވާ އެއްޗަކަށްވީ ބާރު،" އާޔަތުﷲ އާ ގުޅޭ ގޮތުން ބަނީސަދްރު ވިދާޅުވި އެވެ.
