ގުދުސް (އޮކްޓޯބަރު 7) - އަލް އަގްސާ މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި "އަޑުމަޑުކޮށް" ޔަހޫދީ އަޅުކަން ކުރަން ހުއްދަ ދޭން ޖެހޭނެ ކަމަށް އިޒްރޭލުގެ ފަނޑިޔާރަކު މި ހަފުތާގައި ނިންމުމުން މުސްލިމުން ނުރުހުން ފާޅުކުރަމުން އެބަދެ އެވެ.
އަލް އަގްސާ މިސްކިތަކީ މުސްލިމުންނާއި ޔަހޫދީންގެ އިތުރުން ނަސާރާ ދީނުގެ މީހުންނަށް ވެސް ހާއްސަ ތަނެކެވެ. ޔަހޫދީން އަލް އަގްސާ މިސްކިތަށް ކިޔަނީ ޓެމްޕަލް މައުންޓް އެވެ. އަގްސާ މިސްކިތް ހުންނަނީ ފަލަސްތީނުގެ ބިމެއް ކަމަށްވާ އިރުމަތީ ގުދުސްގަ އެވެ.
އިޒްރޭލުން ވަނީ މީގެ އަހަރުތަކެއް ކުރިން އިރުމަތީ ގުދުސް އަށް ވެރިވެގަނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އަގްސާ މިސްކިތުގެ ކަންކަން ބަލަހައްޓަނީ ވަގުފު އިސްލާމިކް އެފެއާޒް ކައުންސިލުންނެވެ.
ގުދުސް މެޖިސްޓްރޭޓް ކޯޓުގެ ފަނޑިޔާރު ބިލްހާ ޔަހަލޫމް މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ނެރުނު ނިންމުމާ ގުޅިގެން ވަގުފު ކައުންސިލުން ބުނީ އެއީ ރުޅިވެރިކަން އުފެއްދުން ކަމަށެވެ. ފަލަސްތީނުގެ ބޮޑު ވަޒީރު މުހައްމަދު އިޝްތަޔާ ވަނީ އެ ނިންމުން ތަންފީޒު ކުރުމާ ދެކޮޅަށް އިޒްރޭލަށް އިންޒާރު ދީފަ އެވެ.
ފަނޑިޔާރު ޔަހަލޫމް އެގޮތަށް ނިންމީ ޔަހޫދީ ފާދިރީ އާރްޔޭ ލިޕޯ އަގްސާ މިސްކިތުގައި އަޅުކަން ކުރުމުން ސެޕްޓެމްބަރު 29 ވަނަ ދުވަހުން ފެށިގެން ދެ ހަފުތާ އަށް އޭނާ އަށް މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރެއަށް ނުދެވޭނެ ކަމަށް ވަގުފު ކައުންސިލުން އެންގުމުން، އެކަން ކޯޓަށް ހުށަހެޅުމުންނެވެ.
ވަގުފު ކައުންސިލުން ޔަހޫދީންނަށް އަގްސާ މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރެއަށް ޒިޔާރަތް ކުރުމުގެ ހުއްދަ ވަކި ވަގުތުތަކެއްގައި ދެ އެވެ. ނަމަވެސް އަގްސާ އަށް ޔަހޫދީން ބާރު ފޯރުވަން އުޅޭކަމުގެ ތުހުމަތަކީ މުސްލިމުން އަބަދުވެސް ކަންބޮޑުވާ މައްސަލަ އެކެވެ.
ނަވާރަ ސަތޭކަ ސާޅީސް އަށެއްގައި އިޒްރޭލު އުފެދުމުގެ ކުރިން، އިނގިރޭސިން ބާރު ހިންގި ފަލަސްތީނުގައި 1929 ވަނަ އަހަރު ހިނގި ހަމަނުޖެހުންތައް ވެސް ގުޅިފައި ވަނީ އަގްސާ މިސްކިތުގައި ޔަހޫދީން އަޅުކަން ކުރަން އުޅޭ ކަމަށް ކުރެވޭ ތުހުމަތުތަކާ އެވެ.
ގުދުސްގައި ފަލަސްތީނު ރައްޔިތުން ގެތަކުން ނެރެން މަސައްކަތް ކުރުމުން މިދިޔަ މޭ މަހު އުފެދުނު ހަމަނުޖެހުން އަގްސާ މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރެއަށް ވެސް ފެތުރުނެވެ. އޭގެ ފަހުން އިޒްރޭލާއި ގާޒާގައި ވެރިކަން ކުރާ ހަމާސްއާ ދެމެދު 11 ދުވަސް ވަންދެން ހަނގުރާމަ ކުރި އެވެ.
އަގްސާ މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި ޔަހޫދީން އަޅުކަން ކުރުން އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނުން މަނާނުކުރެ އެވެ. ނަމަވެސް 1967 ވަނަ އަހަރު އިޒްރޭލުގެ އިރުމަތީ ގުދުސް ހިފުމަށް ފަހު، ހަމަނުޖެހުން އުފެދިދާނެކަމުގެ ބިރަށް ޔަހޫދީން މިސްކިތުގެ ގޯތިތެރޭގައި އަޅުކަން ކުރުން މަނާކަމަށް އެންގި އެވެ.
މިދިޔަ އަންގާރަ ދުވަހު ފަނޑިޔާރު ޔަހަލޫމް ނެރުއްވި ނިންމުމާ ގުޅިގެން މުސްލިމް ލީޑަރުން ވަނީ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ.
"ޔަހޫދީންގެ އަޅުކަމަށް ހުއްދަ ދިނުމަކީ ހަމަނުޖެހުމަށް ހިތްވަރުދީ، އަގްސާ މިސްކިތުގެ ކަރާމާތް ނަގާލަން ކުރާ ކަމެއް،" މިސްކިތުގެ ޑިރެކްޓަރު ޝެއިހް އުމަރު އަލް ކިސްވާނީ ވިދާޅުވި އެވެ.
"އެ ނިންމުމަކީ ގާނޫނީ ބުރަދަނެއް ހުރި ނިންމުމެއް ވެސް ނޫން. އެއީ އަލް އަގްސާ މިސްކިތުން އިޒްރޭލުގެ ގާނޫނު ބަލައިނުގަންނާތީ."
ސައުދީ އަރަބިއްޔާގައި ގާއިމްކޮށްފައި ހުންނަ އޯގަނައިޒޭޝަން އޮފް އިސްލާމިކް ކޯޕަރޭޝަން (އޯއައިސީ) އިން ބުނީ އިޒްރޭލުން "ގުދުސް ކޯޓުގެ" ނަމުގައި ހިންގާ ކޯޓުން ނެރުނު ނިންމުން ކުށްވެރި ކުރާ ކަމަށެވެ.
