ރޯނުއެދުރު ބައްޔަށް ފަރުވާއެއް

މަޝްހޫރު ބޭންޑް މެޒޯގެ ލަވައެއްގައި ކިޔަ އެވެ.

"އަތޮޅު ތެރޭ ގިނަވެއްޖޭ ރޯނުއެދުރު

ދޭދޭ މީހުން މެދުގައި ގޮތްކިޔަމުން ހިނގާ އެދުރު"

މިއީ ދިވެހިންނަށް އޭރުވެސް އަދި މިހާރުވެސް ފަރިތަ މައްސަލައެކެވެ. އަހަރެމެންގެ ތެރެއިން ކޮންމެ މީހަކުވެސް އެ ބުނާ ފަދަ ރޯނުއެދުރަކު ދަންނާނެ އެވެ. އޭނާއަށް އާ ކަމެއް ނުވަތަ ނޭނގޭ ކަމެއް ދަސްކޮށްދޭނޭ އެއްވެސް މީހެއް ވާކަމަކަށް އޭނާއަކަށް ޤަބޫލެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. މީހަކު އޭނާއަށް ދޭނޭ ނަޞީޙަތެއް، އިރުޝާދެއް ނޯންނާނެ އެވެ. އޭނާ އުނގުނެންޖެހޭ އެއްވެސް ކަމެއްވެސް ދުނިޔެއަކު ނޯންނާނެ އެވެ. ހުރިހާ ކަމެއްގެވެސް މާހިރަކީ އޭނާ އެވެ. އެދުރަކީ އޭނާ އެވެ. އޭނާ އެ މަޢުލޫމާތަކާ އަދާހަމަ ނުވާ އެއްވެސް މަޢުލޫމާތެއް ނޯންނާނެ އެވެ. އެންމެ މޮޅު ކަމަކީ، އޭނާއަކީ މިއިން އެއްވެސްކަމެއްގެ މާހިރެއްކަން ސާބިތުކޮށްދޭނޭ ޢިލްމެއް، ހުނަރެއް، ފާޑުވެރިކަމެއް އަދި ތަޖުރިބާއެއްވެސް އޭނާގެ ކިބައިގައި ނުހުންނާނަކަމެވެ.

މި ފަދަ މީހުންނަށް ކިޔައި އުޅޭ އެހެން ނަމެއްވެސް އޮވެ އެވެ. ސިކުނޑި ބަންދުކޮށްގެން އުޅޭ މީހުންނެވެ. ނުވަތަ ތިމާއަށް ކަމެއް ނޭނގެއޭ ބުނަން ލަދުގަންނަ މީހުންނެވެ. އެހެންނަމަވެސް މި ވިސްނުން ގެންގުޅުމުން ހަނިވަނީ ޚުދު ތިމާގެ ޤާބިލިއްޔަތެވެ. އަހަރެމެން އިންސާނުންނަށް އައިސްފައިވާ ތަރައްޤީ އާއި ތަހުޒީބުގެ ފަހަތުގައިވަނީ ތިމާމެންނަށް ނޭނގޭ އެތައް ކަމެއް ވާކަން ބަލައިގަނެ އެކަންކަން ހޯދައި ދަސްކުރުމުގެ މުހިއްމުކަމުގެ ފަލްސަފާ އެވެ. ޢިލްމު އުނގެނުމުގެ ފަލްސަފާ އެވެ.

ބައެއް މީހުންނަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ގޮތުގައި ވަކި ފަންތިއެއްގެ ސަނަދެއް ލިބުމާއެކު އޭނާ އެކަމަކުން "އެދުރު"ވީ އެވެ. އެ މައިދާނުގައި އޭނާއަށް ނޭނގޭ އެއްވެސް ކަމެއް ދެނެއް ނޯންނާނެ އެވެ. އެ މާއްދާގައި ފަހުބަސް ބުނާނީ އޭނާ އެވެ. އެހެން މީހުންގެ ޚިޔާލާއި ހުށަހެޅުންތަކަށް އޭނާ ދެން ދޭނީ ބީރު ކަންފަތެކެވެ. ފެންނަން ހުންނަ ހެކިތަކަށްވެސް އޭނާ ދެން ކަނުވާނެ އެވެ. އެހެންނަމަވެސް ޤަބޫލުކުރަން ޖެހޭ ޙަޤީޤަތަކީ އެއްވެސް އިންސާނަކު، އެއީ އެތައް ދާއިރާއަކުން ޕީ.އެޗް.ޑީ ނަގާފައިވާ މީހަކަށްވިޔަސް، ހުރިހާ ކަމެއް އެނގޭ މީހަކަށް ނުވާނޭ ކަމެވެ.

ތިމާއަކީ ޙަޤީޤަތުގައިވެސް ކަމެއްގެ މާހިރެއް ކަމުގައިވިޔަސް، ތިމާއަށް ވުރެ މަދު ތަޖުރިބާ ލިބިފައި ހުރި، ތަޢުލީމީ ފެންވަރު ދަށް މީހާގެ ކިބައިންވެސް ތިމާއަށް އާކަމެއް ދަސްވެދާނޭކަން ހަނދާންކުރާށެވެ. އަމުދުން ޑިޖިޓަލް މި ޒަމާނުގައި ބޫމާސް އާއި މިލީނިއަލްސް އެކުގައި މަސައްކަތުގެ މާހައުލުގައި އުޅޭ އިރު، ބޫމަރުންގެ ޢިލްމާއި ތަޖުރިބާ، މިލީނިއަލުންގެ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރަހުމަތްތެރިކަމާ އެކުލަވައިލެވިއްޖެނަމަ، އޭގެން ނިކުންނަ ނަތީޖާ އެތައް ގުނައެއް ފޮނިވާނެކަން، އެފަދަ ހުޅުވާލެވިފައިވާ ވިސްނުމެއްގައި މަސައްކަތްކުރާ ބަޔަކަށް އެނގޭނެ އެވެ.

ދެން މިހާހިސާބުން އަމިއްލަ ނަފުސާމެދު ވިސްނާލަމާ ހެއްޔެވެ؟ ތިމާއަށް ވުރެ މޮޅަށް ފުށްގަނޑެއް މޮޑެލެވޭނޭ މީހަކު ނުވާނޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ތިމާއަށް ވުރެ މޮޅަށް ޕްރެޒެންޓޭޝަން ދެވޭނޭ މީހެއް ނުވާނޭ ކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ތިމާ ނޫން މީހަކަށް މަގުމަތީ ރަނގަޅަށް ސައިކަލު ނުދުއްވޭނޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ތިމާއަށް ވުރެ މޮޅަށް ދަރިފުޅުގެ ލަންޗްބޮކްސް ތައްޔާރުކުރެވޭނޭ މީހެއް ނުވާނޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ ސޯޝަލް މީޑިއާގައްޔާއި ކެފޭތަކުގެ މޭޒުތަކުގައި، ތިމާއަށް ފާޑުކިޔަން ނޭނގޭ ޤައުމީ މައްސަލައެއް ނޯންނާނޭކަމަށް ޤަބޫލުކުރެވޭ ހެއްޔެވެ؟ އެއްވެސް ހާލަތެއްގައި އެއްވެސް މީހަކާ ދިމާއަށް ގުދޯގުދޯގޮވިފައިވޭ ހެއްޔެވެ؟ އެހެންވިއްޔާ، ޚުދު އަހަރެމެން މި ވަނީ ސިކުނޑި ހޮއެ ރޯނުއެދުރުންނަކަށް ނޫން ހެއްޔެވެ؟

ތުއްތު ދަރިންނަށް ފިލާވަޅު ދަސްކޮށްދޭ ވަގުތަކީ އަހަރެމެންގެ ރޯނުއެދުރުކަން މޯޅިއަކަށް ދެމިލައި އަހަރެމެންގެ ޢިލްމާއި ޤާބިލިއްޔަތާ މެދު ފޮނިދައްކާލަން ފަރިވާ ވަގުތެވެ. ތުއްތު ކުއްޖާއަށް ފިލާވަޅު ބައްޓަންކޮށްފައި ހުންނާނީ ޔުނިވާސިޓީ ތަޢުލީމު އުގެނިފައި ހުންނަ މީހާއަށް ފިލާވަޅު ބައްޓަންކޮށްފައި ހުންނަ ގޮތަށް ނޫންކަން ހަނދާނުން ކައްސާލަނީ ހާދަހާ އަވަހަށެވެ. އަހަރެމެން ތުއްތު އިރު ކިޔެވި މަންހަޖާއި މިހާރުގެ މަންހަޖު ތަފާތުކަންވެސް ހަނދާނުން ކައްސާލަނީ، "މަންމަމެން ކިޔެވިއިރު ތިޔަށް ވުރެ މާ ބޮޑެތި އުނދަގޫ ތަކެތި ކިޔެވީމޭ" ކިޔައި ކަނޑާލެވޭ ފޮންޏަކުންނެވެ. މި އާދައިން ސާބިތުކޮށްދެނީ ތިމާގެ ޤާބިލިއްޔަތެއް ނޫނެވެ. ތިމާގެ "ބޮޑުކަން" ދެއްކުމުގެ ނިޔަތުގައި ކުރެވޭ ކަމަކުން، ބޭއިޚުތިޔާރުގައި ނަމަވެސް ތިމާގެ އަމިއްލަ ދަރިފުޅު އޭނާގެ އަމިއްލަ ނަފުސަށް ކުރާ އިތުބާރު ގެއްލުވާލެވެނީ ނޫންތޯއެވެ؟ މިކަން ތިމާއަށް ދެނެނުގަނެވުމަކީ، ތިމާގެ ރޯނުއެދުރުކަން ނޫންތޯއެވެ؟

މިއީ ފަރުވާއެއް ނެތް "ބައްޔެއް" ނޫނެވެ. ފުރަތަމަ ކަމަކީ އަހަރެމެންނަށް އެ "ބަލި" ޖެހިފައިވާކަން އަމިއްލައަށް ބަލައިގަތުމެވެ. ޢިލްމުވެރިން ބުނެއުޅެ އެވެ. ތިމާއަށް ނޭނގޭ މިންވަރު އެނގެނީ އުގެނުނު ވަރަކަށެވެ. އެހެންކަމުން އުގެނޭށެވެ. އާ ކަންކަމަށް ސިކުނޑި ހުޅުވާލާށެވެ. އެހެން މީހުންގެ ޚިޔާލާއި ތަޖުރިބާތަކުގެ އަގުވައްޓާނުލާށެވެ. އެ ކަންކަމަށް އިހުތިރާމުކުރާށެވެ. ބައްދަލުވުންތަކާއި މި ނޫންވެސް މި ފަދަ މެހެފިލުތަކުގައި ސަމާލުކަންދީގެން އަޑުއަހަން ދަސްކުރާށެވެ. ޢިމްލަކީ ފުންމިން އެނގެން ނެތް ކަނޑެއްކަން ބަލައިގަންނާށެވެ. ތިމާގެ ޤާބިލިއްޔަތާ މެދު ތެދުވެރިވާށެވެ. "ނޭނގޭ" ބުނުމަކީ ދެރަ ކަމެއް ކަމަށް ދުށުން ހުއްޓާލާށެވެ.

ބަދަލުގައި އަޑުއަހާށެވެ. ސުވާލުކުރާށެވެ. ތިމާ ޖާހިލުކަމަށް ދެކޭ މީހާ ދޭ ޚިޔާލުންވެސް ތިމާއަށް ލިބިދާނޭ ދަރުސެއް ނުތަވަ ޙާޞިލްކުރެވިދާނޭ ޢިބުރަތެއް އޮވެދާނެކަން ބަލައިގަންނާށެވެ. ޙަޤީޤީ ކާމިޔާބީ އާއި ތަހުޒީބަކީ، އެހެން މީހުންގެ ޤާބިލިއްޔަތަށްވެސް އިޙުތިރާމުކުރަން ދަސްވުމެވެ. އަދި ތިމާގެ ޤާބިލިއްޔަތާމެދު ހިތްތިރިކުރަން ދަސްކުރުމެވެ.