ވޮޝިންޓަން، އެމެރިކާ (ސެޕްޓެމްބަރު 11) - ނާސާ އިން މާސް އަށް ފޮނުވާފައިވާ ޕާސިވެރަންސް އުޅަނދުން ނެގި ގާކޮޅުތަކުގެ ދެ ސާމްޕަލުން ވެސް ފެނުގެ އަސަރު ގިނަ ދުވަހަށް ކޮށްފައި ހުރިކަން ދެއްކުމާއެކު މާސްގައި އިހު ޒަމާނުގައި ދިރުން ހުރި ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވިފައި އޮތް ތިއަރީއަށް އިތުރު ބާރެއް ލިބިއްޖެ އެވެ.
"ފެންނަ ފެނުމަށް އަޅުގަނޑުމެން ނެގި ފުރަތަމަ ގާކޮޅުން ވެސް އެނގެނީ ދިރުންތައް އުޅުމަށް އެންމެ އެކަށޭނަކަމަށް ބެލެވޭ މާހައުލެއް މާސްގައި ކުރިން އޮތް ކަމަށް،" ނާސާއިން ހިންގާ މިޝަންގެ ޕްރޮޖެކްޓް ސައިންޓިސްޓު ކެން ފާލީ ނެރުނު ބަޔާނެއްގައި ވިދާޅުވި އެވެ.
"މާސްގައި ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ފެން ހުރިކަން އެނގުމަކީ ވަރަށް ބޮޑު ހޯދުމެއް."
މާސްގައި މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ނާސާގެ ހަ ފުރޮޅުލީ ރޮބޮޓުން ސެޕްޓެމްބަރު ހަ ވަނަ ދުވަހު ނެގި ފުރަތަމަ ސާމްޕަލްގެ ނަމަކީ "މޮންޓްޑެއިނާ" އެވެ. އަދި ސެޕްޓެމްބަރު އަށް ވަނަ ދުވަހު ނެގި ދެ ވަނަ ސާމްޕަލްގެ ނަމަކީ "މޮންޓެގްނެކް" އެވެ.
އެ ދެ ސާމްޕަލަކީ ވެސް ވަށުމިނުގައި ފަންސުރަކަށް ވުރެ ކުޑަ ތަންކޮޅެއް ފުޅާ ހަ ސެންޓިމީޓަރު ދިގު ދެ ސާމްޕަލެވެ. މިހާރު އެ ދެ ސާމްޕަލް ރައްކާކޮށްފައި ހުރީ ޕާސިވެރަންސް އުޅަނދުގެ އެތެރޭގައިވާ ޓިއުބުތަކެއްގެ ތެރޭގަ އެވެ.
ގަލުގެ ސާމްޕަލް ނަގަން މިދިޔަ އޯގަސްޓު މަހު އެންމެ ފުރަތަމަ ކުރި މަސައްކަތް ވީ ނާކާމިޔާބެވެ. އެއީ ޕާސިވެރަންސަށް ލިބިފައިވާ ތޮރުފުމުގެ ބާރަށް ވުރެ ގާ ހަރުވުމުންނެވެ.
ޕާސިވެރަންސުން ހަރަކާތްތެރިވަމުން ދަނީ މާސްގެ އީކުއޭޓާގެ އުތުރުން އޮންނަ ޖެޒެރޯ ކްރޭޓާ ކިޔާ ސަރަހައްދެއްގަ އެވެ. އެ ތަނަކީ މީގެ 3.5 ބިލިއަން އަހަރު ކުރިން ފެންގަނޑެއް އޮތް ތަނެއް ކަމަށް ސައިންޓިސްޓުން ބުނެ އެވެ. އޭރު މާސްގެ މާހައުލަކީ މިހާރަށް ވުރެ ހޫނު އަދި ތެތް މާހައުލެކެވެ.
ނާސާގެ އުޅަނދުން ނެގި ފުރަތަމަ ގާކޮޅަކީ އަލިފާން ފަރުބަދައެއްގެ ގޮވުމުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު ގާކޮޅެއް ކަމަށް ވަނީ ބެލެވިފަ އެވެ. އެފަދަ "ވޮލްކެނިކް" ގަލުގައި ހުންނަ ކްރިސްޓަލައިން މިނަރަލްގެ އެހީގައި "ރޭޑިއޯމެޓްރިކް ޑޭޓިން" ހެދެ އެވެ.
އޭގެ ސަބަބުން އެ ގާކޮޅު އޮތް ސަރަހައްދުގެ ޖިއޮލޮޖިކަލް ތާރީހާއި، ކްރޭޓާ އުފެދުނު އިރާއި، ފެންގަނޑު އުފެދުނު އިރާއި ނެތިގެން ދިޔަ އިރު، އަދި ޒަމާންތަކުގެ މަތިން މޫސުމަށް އައި ބަދަލު ދެނެގަންނަން ސައިންސްވެރިންނަށް ފަސޭހަ ވާނެ އެވެ.
"މި ގާތަކުން ލިބުނު އެންމެ ޝައުގުވެރި މައުލޫމާތަކީ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ބިމުގައި ހުރި ފެނުގެ ނިޝާން ގާތަކުން ފެންނަން ހުރުން،" ނާސާގެ ޖިއޮލޮޖިސްޓް ކޭޓީ ސްޓެކް މޯގަން ވިދާޅުވި އެވެ.
ޕާސިވެރަންސް އުޅޭ ކްރޭޓާއަކީ ފެންގަނޑެއް އޮތް ތަނެއްކަން ސައިންސްވެރިންނަށް ކުރިން އެނގުނު ނަމަވެސް، އެ ފެންގަނޑު އޮތީ ކިހާ މުއްދަތަކަށް ކަމެއް ކުރިން ނޭނގެ އެވެ.
ގަލުގެ އެހީގައި މިހާރު ބޮޑަށް ބެލެވެނީ އެ ތަނުގައި ގިނަ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ފެން ހުރި ކަމަށެވެ.
"މި ގާތައް ގިނަ ޒަމާންތަކެއް ވަންދެން ފެނުގައި ހުރި ނަމަ، ގާތަކުގެ ތެރޭގައި ދިރުންތަކަށޤ އެކަށޭނަ މާހައުލު އުފެދި، ގަދީމީ މައިކްރޯބިއަލް ދިރުންތައް އުޅެފައިވުން އެކަށީގެންވޭ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ނާސާއިން އުއްމީދު ކުރަނީ ޔޫރަޕްުގެ ޖައްވީ އިދާރާއެކު ހިންގާ ޖޮއިންޓް މިޝަނެއްގައި 2030 ގެ އަހަރުތަކުގައި އެ ގާތައް ދުނިޔެއަށް ގެނެސް، އިތުރު ދިރާސާތައް ކުރެވޭނެ ކަމަށެވެ.
