ފާއިތުވި ދެ އަހަރު ވެސް ދައުލަތުން ބޭސްފަރުވާއަށް ކުރި ހަރަދު ވަރަށް ބޮޑަށް އިތުރުވެފައި ވަނިކޮށް، ގަނޑުކޮށް ބޭސް ގަނެގެން ހަރަދު ސަލާމަތްކުރެވޭނެ ކަމަށް ލަފާކޮށް، އަންނަ އަހަރު މެޑިކަލް ވެލްފެއާގެ ގޮތުގައި ހިނގާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ އަދަދު 419.5 މިލިއަން ރުފިޔާ މަދުކުރެވޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ބަޖެޓުގައި ހިމަނައިފި އެވެ.
ރަސްމީ ހިސާބުތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި މި އަހަރު ނިމޭއިރު މެޑިކަލް ވެލްފެއާއަށް ޖުމްލަ 2.8 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އަންނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި މި ބަޔަށް ކަނޑައަޅާފައި ވަނީ 2.4 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މިއީ މި އަހަރު ހިނގާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ހަރަދާ އަޅާބަލާއިރު 15 ޕަސެންޓުގެ ދަށްވުމެކެވެ.
ސަރުކާރުގެ ބަޖެޓު ފޮތުގައިވާ ގޮތުން، ކުރިން އެންސްޕާއިން ދެމުން އައި ބޭހުގެ އެހީ މި އަހަރުގެ ތެރޭގައި ވަނީ އާސަންދައިގެ ދަށަށް ބަދަލުކޮށްފަ އެވެ. މި ބަދަލާ އެކު މި އަހަރު އާސަންދައިގެ ހަރަދު އިތުރުވި ނަމަވެސް، ގަނޑުކޮށް ބޭސް ގަތުމުގެ ސިޔާސަތުގެ ދަށުން ބޭސްފަރުވާގެ އެހީއަށް ކުރާ ހަރަދު 14.6 ޕަސެންޓު ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމަށް ސަރުކާރުން ލަފާކުރެ އެވެ.
މީގެ އިތުރުން ސްޓޭޓް ފާމާ މެދުވެރިކޮށް ބޭސް ގަތުމުގެ ނިޒާމު ހަރުދަނާކޮށް، ހޮސްޕިޓަލްތަކަށް ބޭނުންވާ ސާމާނާއި ވަސީލަތްތައް އެއް މަރުކަޒަކުން ގަންނަން ފެށުމުން ބޭހުގެ ހަރަދު ކުޑަކުރެވޭނެ ކަމަށް ބަޖެޓު ބަޔާނުގައިވެ އެވެ. ނަމަވެސް ފާއިތުވި ދެ އަހަރުގެ ތަފާސްހިސާބުތަކަށް ބަލާއިރު، މި ދާއިރާގެ އަސްލު ހަރަދު ވަނީ ލަފާކުރި އަދަދަށް ވުރެ އިތުރުވެފަ އެވެ.
އެ ގޮތުން މިދިޔަ އަހަރު ނިމެން އުޅެނިކޮށް ސަރުކާރުން ވަނީ ބަޖެޓު ރިވައިޒްކޮށް، ހަރަދު ވާނީ 2.1 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ. ނަމަވެސް އަހަރު ނިމުނުއިރު އަސްލު ހަރަދު ވަނީ 2.6 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރައި، 522 މިލިއަން ރުފިޔާ (24.9 ޕަސެންޓު) އިތުރުވެފަ އެވެ.
މި އަހަރު މަޖިލީހުން ދެ ބިލިއަން ރުފިޔާ ފާސްކުރި ނަމަވެސް، އަހަރު ނިމޭއިރު ހަރަދު 2.8 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރާނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެ އެވެ. މިއީ ފާސްކުރި ބަޖެޓަށް ވުރެ 755.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ 36.9 ޕަސެންޓުގެ ބޮޑުވުމެކެވެ.
އެހެންކަމުން އަންނަ އަހަރަށް ލަފާކުރި 2.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއަކީ މި އަހަރު އަސްލު ހިނގާ ހަރަދަށް ވުރެ ކުޑަ އަދަދެއް ނަމަވެސް، މަޖިލީހުން މި އަހަރަށް ކުރިން ފާސްކުރި ބަޖެޓަށް ވުރެ 335.8 މިލިއަން ރުފިޔާ (16.4 ޕަސެންޓު) އިތުރު އަދަދެކެވެ.
ހަރަދު ކުޑަކުރުމުގެ މިފަދަ ފިޔަވަޅުތަކެއް ސަރުކާރުން މިދިޔަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ވެސް އިއުލާނުކޮށްފައިވެ އެވެ. އެ އަހަރު ބޭސް ގަނޑުކޮށް ގަތުން ފުޅާކުރުމާއި، އާސަންދައިގެ އަގުތައް މުރާޖާކުރުމާއި، ކޯ-ޕޭމަންޓް އުސޫލު ތައާރަފުކޮށް، އާމްދަނީން ޓެކްސް ދައްކާ ފަރާތްތަކުން ކުރީބައިގައި ފައިސާ ދައްކާ ގޮތް ހަމަޖައްސައިގެން 727.9 މިލިއަން ރުފިޔާ ސަލާމަތްކުރަން ރޭވި އެވެ.
އެ ގޮތުން، ހަރަދު ކުޑަނުކޮށް ހިނގާނެ ކަމަށް ލަފާކުރި އަދަދުން އާސަންދައިން 524.6 މިލިއަން ރުފިޔާ އަދި މެޑިކަލް ވެލްފެއާއިން 203.3 މިލިއަން ރުފިޔާ އުނިކުރި ނަމަވެސް، އެ ފިޔަވަޅުތަކާ އެކު ވެސް ވޭތުވެދިޔަ ދެ އަހަރުގެ ހަރަދު ދިޔައީ އަންދާޒާއަށް ވުރެ މައްޗަށެވެ.
ސަރުކާރުގެ މެދު ރާސްތާގެ މާލީ އަންދާޒާތައް ދައްކާ ގޮތުގައި، 2028 ވަނަ އަހަރު މެޑިކަލް ވެލްފެއާއަށް 2.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ އަދި 2029 ވަނަ އަހަރު 2.6 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހަރަދުވާނެ އެވެ. މި އަދަދުތައް އަންނަ އަހަރަށް ވުރެ މަތި ނަމަވެސް، މި އަހަރު ހިނގާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ޖުމްލަ ހަރަދާ އަޅާބަލާއިރު އަދިވެސް ދަށެވެ.
މުޅި އެންސްޕާގެ ބަޖެޓަށް ބަލާއިރު، އެ އިދާރާގެ ޖުމްލަ ހަރަދު ވަނީ 4.1 ބިލިއަން ރުފިޔާއިން 3.7 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށް (9.2 ޕަސެންޓު) ކުޑަކޮށްފަ އެވެ. މީގެ ތެރެއިން އިޖުތިމާއީ އެހީގެ ގޮތުގައި އަންނަ އަހަރަށް ހިމަނާފައި ވަނީ 1.3 ބިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.








