ކުރީ ސަރުކާރުގައި މިނިސްޓްރީ އޮފް ހައުސިން އެންޑް އިންފްރާސްޓްރަކްޗާ އިން ފެށި 25 މަޝްރޫއެއްގެ އެއްބަސްވުން އުވާލިޔަސް، އެޑްވާންސް ފައިސާގެ ގޮތުގައި ދޫކުރި ފައިސާގެ ތެރެއިން 136.5 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތަށް އަނބުރާ ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށް އެ ވުޒާރާގެ ކޮމްޕްލަޔަންސް އޮޑިޓް ރިޕޯޓުން ހާމަވެއްޖެ އެވެ.
އޮޑިޓާ ޖެނެރަލް އޮފީހުން މިއަދު އާންމުކުރި އެ މިނިސްޓްރީގެ 2018 އިން 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް ހިނގާފައިވާ މާލީ މުއާމަލާތްތަކުގެ ރިޕޯޓުގައިވާ ގޮތުގައި އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި ބާތިލުކުރި މަޝްރޫއުތަކަށް އެޑްވާންސް ފައިސާގެ ގޮތުގައި ޖުމްލަ 180.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކުރި އެވެ. ނަމަވެސް އެ ފައިސާގެ ތެރެއިން މިހާތަނަށް ދައުލަތަށް އަނބުރާ ހޯދިފައިވަނީ އެންމެ 43.8 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ.
މިއީ އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ދޫކުރި ފައިސާގެ އެންމެ 24 ޕަސެންޓެވެ. އަދި، ދޫކުރި ފައިސާގެ 76 އިންސައްތަ އަދިވެސް ވަނީ ނުލިބި އެވެ.
އޮޑިޓުގައި ހުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފުސީލުތަކަށް ބަލާއިރު، އެންމެ އަގުހުރި މަޝްރޫއުތައް ހަވާލުކޮށްފައި ހުރީ ދޮންބެޒް ކުންފުންޏާ އެވެ. މިި ކުންފުންޏަކީ 19 ވަނަ މަޖިލީހުގައި ފުވައްމުލަކު އުތުރު ދާއިރާގެ މެންބަރަަކަށް ހުންނެވި މުހައްމަދު ރަޝީދުގެ ކުންފުންޏެކެވެ.
ދޮންބެޒްއާ ހަވާލުކުރި ހަތަރު ހައުސިން މަޝްރޫއުގެ އަގު 612.3 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރަ އެވެ. އަދި، އެ ކުންފުންޏަށް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 91.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކުރި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 75.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތަށް އަނބުރާ ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ. މި ކުންފުންޏާ ހަވާލުކުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލުކުރިއިރުމ އެވަރެޖުކޮށް ނިންމިފައިވަނީ އެންމެ 28.9 ޕަސެންޓެވެ.
ދޮންބެޒްއާ ހަވާލުކުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފްސީލު:
- ހދ. ކުޅުދުއްފުށީ 400 ހައުސިންގ ޔުނިޓް: ޖުމްލަ އަގަކީ 440 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 66 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 59.2 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ޅ. ހިންނަވަރު 100 ހައުސިންގ ޔުނިޓް: ޖުމްލަ އަގަކީ 83.8 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 12.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 7.8 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ގއ. ވިލިނގިލީ 50 ހައުސިންގ ޔުނިޓް: ޖުމްލަ އަގަކީ 48.2 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 7.22 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.2 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ނ. މަނަދޫ 40 ހައުސިންގ ޔުނިޓް: ޖުމްލަ އަގަކީ 40.3 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ދިން ހަ މިލިއަން ރުފިޔާ އެއްކޮށް އަނބުރާ ނުލިބޭ.
ފެނަކައާ ހަވާލުކުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ ތެރެއިން ނަރުދަމާގެ 14 މަޝްރޫއެއް ބާތިލުކުރި އިރު، އެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ޖުމްލަ އަގަކީ 565.5 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މި މަޝްރޫއުތަކަށް އެޑްވާންސް ފައިސާގެ ގޮތުގައި 63 މިލިއަން ރުފިޔާ އެ ކުންފުންޏަށް ދޫކުރި އެވެ. އޭގެ ތެރެއިން 51.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދައުލަތަށް އަނބުރާ ލިބިފައި ނުވާ ކަމަށް އޮޑިޓުގައި ފާހަގަކޮށްފައިވެ އެވެ.
ފެނަކައާ ހަވާލުކުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފްސީލު:
- ބ. ކިހާދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 69.8 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 4.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 3.6 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ލ. ކުނަހަންދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 56.9 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 8.5 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ އަށް މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ބ. ކުޑަރިކިލު ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 60 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 4.1 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 3.4 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- އދ. ފެންފުށީ ފެނުގެ ނިޒާމު: ޖުމްލަ އަގަކީ 48.2 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 7.2 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 6.3 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ބ. ދޮންފަނު ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 42.2 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 4.2 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 3.4 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- މ. ރަތްމަންދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 39.6 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 5.9 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 4.6 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ށ. ބިލެއްފަހި ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 38.5 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ ތިން މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ނ. މަގޫދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 36.6 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.9 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ތ. މަޑިފުށީ ފެނުގެ ނިޒާމު: ޖުމްލަ އަގަކީ 35.9 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 5.4 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 3.5 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ށ. ނޫމަރާ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 40 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.5 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 3.1 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ބ. ފުޅަދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 40 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.2 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.6 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ނ. މިލަދޫ ފެނުގެ ނިޒާމު: ޖުމްލަ އަގަކީ 30.7 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.1 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.2 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ނ. ލަންދޫ ފެނުގެ ނިޒާމު: ޖުމްލަ އަގަކީ 27.7 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 2.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.1 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- އައްޑޫ ސިޓީ ފެނުގެ ނިޒާމު: ޖުމްލަ އަގަކީ 21.5 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ދިން 3.2 މިލިއަން ރުފިޔާ އެއްކޮށް އަނބުރާ ނުލިބޭ.
ސްޓެޓިކް ކޮމްޕެނީ ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ހަވާލުކުރި ތިން މަޝްރޫއެއްގެ އަގު 75.4 މިލިއަން ރުފިޔާއަށް އަރަ އެވެ. މި މަޝްރޫއުތަކަށް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 11.3 މިލިއަން ރުފިޔާ ދޫކުރި އިރު، 5.5 މިލިއަން ރުފިޔާ އަނބުރާ ނުލިބި އެބައޮތެވެ. މިއީ އެ ކުންފުންޏަށް ދޫކުރި އެޑްވާންސް ފައިސާގެ 48.6 އިންސައްތަ އެވެ.
ސްޓެޓިކް ކޮމްޕެނީއާ ހަވާލުކުރި މަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފްސީލު:
- ށ. ނަރުދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 25.5 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 1.8 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ށ. މާއުނގޫދޫ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 25 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 2.1 މިލިއަން ރުފިޔާ.
- ނ. ޅޮހީ ފެނާއި ނަރުދަމާ: ޖުމްލަ އަގަކީ 24.9 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.7 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 1.6 މިލިއަން ރުފިޔާ.
މައިކްރޯން ޕްރައިވެޓް ލިމިޓެޑާ ހަވާލުކުރި ފެނުގެ ތިން މަޝްރޫއެއްގެ ޖުމްލަ އަގަކީ 77.6 މިލިއަން ރުފިޔާ އެވެ. މި މަޝްރޫއުތަކަށް އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 11.6 މިލިއަން ރުފިޔާ ސަރުކާރުން ހޭދަކުރި ނަމަވެސް، 2 މިލިއަން ރުފިޔާ އަނބުރާ ލިބިފައެއް ނުވެ އެވެ.
މައިކްރޯން އަދި އެސްޖޭ ކޮންސްޓްރަކްޝަންގެ މަޝްރޫއުތަކުގެ ތަފްސީލު:
- ތ. ބުރުނީ ފެނުގެ ނިޒާމު (މައިކްރޯން): ޖުމްލަ އަގަކީ 28 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި ހަތަރު މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 488،267 ރުފިޔާ.
- ފ. ފީއަލީ ފެނުގެ ނިޒާމު (މައިކްރޯން): ޖުމްލަ އަގަކީ 25.5 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.8 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 747،409 ރުފިޔާ.
- ރ. ރަސްމާދޫ ފެނުގެ ނިޒާމު (މައިކްރޯން): ޖުމްލަ އަގަކީ 25 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 3.74 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 735،884 ރުފިޔާ.
- ގއ. މާމެންދޫ ނަރުދަމާ (އެސްޖޭ ކޮންސްޓްރަކްޝަން): ޖުމްލަ އަގަކީ 27.8 މިލިއަން ރުފިޔާ. އެޑްވާންސްގެ ގޮތުގައި 2.54 މިލިއަން ރުފިޔާ ދިން އިރު ނުލިބި ހުރީ 1.9 މިލިއަން ރުފިޔާ.
ކުރީ ސަރުކާރުގައި އެއްބަސްވުންތައް ބާތިލުކުރުމަށްފަހު ފައިސާ އަނބުރާ ހޯދުމުގެ މަސައްކަތް ކޮށްފައި ނުވުމަކީ މާލިއްޔަތު ގަވާއިދާ ހިލާފު ކަމެއް ކަމަށް އޮޑިޓުގައި ބަޔާންކޮށްފައިވެ އެވެ. އެހެންކަމުން ދައުލަތަށް ލިބެންޖެހޭ ފައިސާ ހޯދުމަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް އޮޑިޓުން ވަނީ އަންގާފަ އެވެ. އަދި މި މައްސަލަތައް ބަލައި، އިހުމާލުވި ފަރާތްތަކާމެދު ފިޔަވަޅު އެޅުމަށް މިނިސްޓަރަށް ލަފާދީފައިވެ އެވެ.
އޭގެ އިތުރުން މަސައްކަތް ފުރިހަމަނުކުރި ކުންފުނިތަކުގެ މައްސަލަ ޕްރޮކިއުމަންޓް އެޕީލް ބޯޑަށް ހުށަހެޅުމަށް ވެސް ވަނީ އަންގާފަ އެވެ.
ރާއްޖޭގައި ސަރުކާރުގެ ޕީއެސްއައިޕީ މަޝްރޫއުތައް ކުންފުނިތަކާ ހަވާލުކުރުމުގައި ކޮރަޕްޝަނާއި ނުފޫޒުގެ މައްސަލަތައް ބޮޑުވެ، މަސައްކަތް ނުނިމި ދިގުލައިގެން ދިއުމަކީ އާންމު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ. މި ގެއްލުން ވަމުންދާ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ބިޑިން މަރުހަލާތަކުގެ ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު ކުޑަވުމާއި ކުންފުނިތަކުގެ ގާބިލުކަމަށް ނުބަލައި ސިޔާސީ ގުޅުންތަކަށް މަޝްރޫއުތައް ދިނުމެވެ.
މީގެ އެތައް މައްސަލައެއްގައި ކޮރަޕްޝަން އެކުލެވޭ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވުނު ނަމަވެސް، މަދު މައްސަލަތަކެއް ފިޔަވައި އެންޓި ކޮރަޕްޝަން ކޮމިޝަނަށް ވެެސް އެކަށީގެންވާ ފިޔަވަޅު ނޭޅެ އެވެ. މީގެ ސަބަބުން ފައިސާ ބޭކާރުވެ، ރައްޔިތުންނަށް ލިބެންޖެހޭ އަސާސީ ހިދުމަތްތައް ލިބުން އިންތިހާއަށް ލަސްވެ އެވެ.
