އިންސާނީ ހަރަކާތް އިތުރުވެ، ދޫންޏެއްގެ އަޑާއި މުއާސަލާތު ކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ބަދަލުތަކެއް

Oct 9, 2026, 10:05 AM
ފޮޓޯ: ރަޖީވް ލޯޗަން

ފޮޓޯ: ރަޖީވް ލޯޗަން

ހިމާލަޔާ ސަރަހައްދުގައި ދިރިއުޅޭ ދޫންޏެއް ކަމަށްވާ "މޮނާލް" އުޅޭ މާހައުލަށާއި އެ ސަރަހައްދުގެ އިންސާނީ ހަރަކާތްތަކަށް އައި ބޮޑު ބަދަލުގެ ސަބަބުން، އޭގެ ދިރިއުޅުމަށާއި މުއާމަލާތްކުރުމުގެ ވައްޓަފާޅިއަށް ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކުރަމުންދާކަން އިންޑިއާގެ ދިރާސާވެރިން ބުނެފި އެވެ.

ހިމާލަޔާގެ ފަރުބަދަމަތީ ޖަންގަލިތަކަށް ނިސްބަތްވާ "ފެޒަންޓް" އާއިލާގެ މި ދޫންޏަކީ އެ ސަރަހައްދުގެ ސަގާފަތާއި، ފޯކްލޯރް އަދި އަމިއްލަވަންތަކަމާ ވަރަށް ބޮޑަށް ލާމެހިފައިވާ ދޫންޏެކެވެ. ފިރިހެން ދޫނީގެ ފަތްތަކުގައި ހުންނަ ފެހި، ނޫ އަދި ކޮޕާ ކުލަތަކުގެ ސަބަބުން ގިނަ ބައެއްގެ ސަމާލުކަން ހޯދާފައިވާ މި ދޫންޏަކީ އިންޑިއާގެ އުއްތަރަކަންޑް ސްޓޭޓްގެ "ރަސްމީ" ދޫންޏެވެ. އަދި މިއީ ނޭޕާލްގެ ގައުމީ ދޫނި ވެސް މެއެވެ. މިއިން ދޭހަކޮށްދެނީ މުޅި ހިމާލަޔާ ސަރަހައްދުގައި މި ދޫންޏަށް ދެވިފައިވާ ސަގާފީ މުހިންމުކަމެވެ.

ނަމަވެސް، އެ ސަރަހައްދުގައި ކުރިއަށްދާ އުމްރާނީ ތަރައްގީގެ މަޝްރޫއުތަކާއި ފަތުރުވެރިކަން އިތުރުވުމުގެ ސަބަބުން މޮނާލް ދިރިއުޅޭ މާހައުލު ހަނިވަމުންދާކަން ދިރާސާތަކުން ދައްކަ އެވެ. މީގެ އިތުރުން، އިންސާނީ ހަރަކާތްތަކުގެ ސަބަބުން އުފެދޭ އަޑުގަދަވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އެ ދޫނިތައް އެކަތި އަނެކައްޗާ މުއާމަލާތްކުރުމަށާއި ބައިވެރިން ހޯދުމަށް ބޭނުންކުރާ އަޑުތަކަށް ވެސް ބަދަލުތަކެއް އަންނަމުންދާކަން ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފަ އެވެ.

އުއްތަރަކަންޑްގެ ދިރާސާވެރިން ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ މުއްދަތަށް ކުރިއަށްގެންދިޔަ ދެ ދިރާސާއަކުން ވަނީ މި ދޫންޏަށް ކުރިމަތިވެފައިވާ މައިގަނޑު ނުރައްކާތައް ފާހަގަކޮށްފަ އެވެ.

މީގެ ތެރެއިން އެއް ދިރާސާއިން ދައްކާ ގޮތުގައި، ފަރުބަދަތަކުގެ މަތީގައި އިންސާނުން ގިނަވެ ބާރުބޮޑުވުމުގެ ސަބަބުން، މޮނާލް ދޫނިތަކަށް ވަނީ އޭގެ ގުދުރަތީ މާހައުލު ދޫކޮށް ފަރުބަދަތަކުގެ މާ މަތީ ހިސާބުތަކަށް ހިޖުރަކުރަން މަޖުބޫރުވެފަ އެވެ. ދެވަނަ ދިރާސާއިން ހާމަވި ގޮތުގައި، މީހުން ގިނަ ވާދީތަކުގައި އުފެދޭ އިންސާނީ އަޑުގަދަވުމުގެ ތެރެއިން އެކަތި އަނެކައްޗަށް އަޑު އިއްވުމަށްޓަކައި، މޮނާލް ދޫނިތައް މިހާރު ދަނީ އޭގެ އަޑުގެ "ޕިޗް" ނުވަތަ ރާގަށް ބަދަލު ގެންނަމުންނެވެ.

"މި ދެ ދިރާސާއަކީ ނެތިދިއުމުގެ ބިރު އޮތް އެހެން ދިރުންތަކާ ގުޅޭ މުހިންމު އިންޒާރެއް. މޮނާލް ފަދަ ދޫންޏަކަށް އޭގެ އަޑާއި ދިރިއުޅޭ ތަން ބަދަލުކުރަން މަޖުބޫރުވާނަމަ، މިއަށްވުރެ ނާޒުކު އެހެން ދިރުންތަކަށް ކުރާނެ އަސަރު އަންދާޒާކޮށްލެވޭނެ،" ހިމާލަޔާގެ ތިމާވެއްޓާއި މޫސުމީ ބަދަލުތަކާ ބެހޭ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ވިޝާލް ސިންގް ވިދާޅުވި އެވެ.

ދިރާސާވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ބެލެހެއްޓުމެއް ނެތް ފަތުރުވެރިކަމާއި ހަލުވިކަމާއެކު ކުރިއަށްދާ އާބާދުވުމުގެ ސަބަބުން ނާޒުކު ފައްތަރެއްގައި އޮތް ހިމާލަޔާގެ ތިމާވެށީގެ ހާލަތު ދެނެގަތުމަށް މޮނާލް ދޫންޏަކީ ވަރަށް ރަނގަޅު މިސާލެކެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

އަޅުގަނޑަކީ ބްރެޒިލްގެ "ހައްގުވެރި" ލީޑަރު: ބޮލްސޮނާރޯ

ބްރެޒިލްގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުން ނާކާމިޔާބުވި ފްލާވިއޯ ބޮލްސޮނާރޯ، ޕާސްޕޯޓް ހަވާލުކުރުމުގެ އަމުރަށް އިންކާރުކޮށް އެމެރިކާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އޭނާއަކީ ގައުމުގެ "ހައްގުވެރި ލީޑަރު" ކަމަށް އިއުލާންކުރައްވައިފިއެވެ. އިންތިޚާބަކީ ބަޣާވާތެއް ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވި ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައާއި ބްރެޒިލްގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ރައީސް ލޫލާގެ ކާމިޔާބީ ގަބޫލުކޮށްފައެވެ.

މެޖޯރިޓީ ގެއްލުނަސް ނަތަންޔާހޫއަށް ޔަހޫދީންގެ ތާއީދު ބޮޑު

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގައި ނަތަންޔާހޫގެ އިއްތިހާދަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލުނު ނަމަވެސް، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ވުރެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް އޭނާ މަގާމުގައި ދެމިހުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ދަތިވެފައިވާއިރު، އާ ސަރުކާރެއް އުފެދެންދެން ނަތަންޔާހޫ ވަގުތީ ބޮޑުވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ސްޕެއިންގައި ދެ ރޭލެއް ޖެހި 68 މީހުން މަރުވެއްޖެ

ސްޕެއިންގައި ބާރު ދުވެލީގައި ދަތުރުކުރި ދެ ރޭލު ޖެހި ހިނގި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއްގައި 68 މީހުން މަރުވެ، ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ ކޮމްޕިއުޓަރު ސިސްޓަމަށް ދިމާވި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޮންޓްރޯލް ސެންޓަރުން ދިން ނުބައި އިރުޝާދަކުން ހެދުނު އިންސާނީ ގޯހެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.

ތޫފާނާ ގުޅިގެން އިންޑިއާގައި 180،000 މީހުން އެހެން ހިސާބުތަކަށް

އިންޑިއާގެ އިރުމަތީ އައްސޭރިފަށަށް އެރި ބާރުގަދަ ތޫފާން "އަރުނަބް" އާ ގުޅިގެން ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅެއްގެ ގޮތުން 180،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ ރައްކާތެރި ސަރަހައްދުތަކަށް ބަދަލުކޮށްފައެވެ. މި ތޫފާނުގެ ސަބަބުން ގަސްތައް ވެއްޓި ކަރަންޓުގެ ޚިދުމަތަށް ބުރޫއަރައި، ދަތުރުފަތުރުތައް މެދުކަނޑާލަން ޖެހުނު ނަމަވެސް، މިހާތަނަށް އެއްވެސް މީހަކު މަރުވި ކަމުގެ ރިޕޯޓެއް ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

ނަތަންޔާހޫގެ ޕާޓީއަށް މެޖޯރިޓީއެއް ނުލިބޭނެ

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގެ އެގްޒިޓް ޕޯލްތަކުން ދައްކާގޮތުގައި، ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫގެ ކޯލިޝަނަށާއި އިދިކޮޅު ކޯލިޝަނަށް ވެސް ސަރުކާރެއް އެކުލަވައިލުމަށް ބޭނުންވާ 61 ގޮނޑީގެ އަޣުލަބިއްޔަތެއް ނުލިބެއެވެ. ދެ ފަރާތަށް ވެސް ލިބޭނެ ކަމަށް ލަފާކުރެވެނީ 51 ގޮނޑި ކަމަށްވާއިރު، ސަރުކާރެއް އެކުލަވައިލުމުގައި އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ ދައުރު ބޮޑުވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ. މި ނަތީޖާގެ ސަބަބުން އިސްރާއީލުގެ ސިޔާސީ މަސްރަހު އިތުރަށް އޮޅުންބޮޅުންވުމުގެ ފުރުސަތު އެބައޮތެވެ.

ބްރެޒިލްގެ އިދިކޮޅު ލީޑަރު ފިލައިގެން އެމެރިކާއަށް އެތެރެވެއްޖެ

މަނީ ލޯންޑަރިންގެ ތުހުމަތުތަކަކާ ގުޅިގެން ޕާސްޕޯޓް ހަވާލުކުރަން ބްރެޒިލްގެ ސުޕްރީމް ކޯޓުން އަމުރުކޮށްފައި ވަނިކޮށް، އެ ގައުމުގެ އިދިކޮޅު ލީޑަރު ފްލާވިއޯ ބޮލްސޮނާރޯ ފިލައިގެން އެމެރިކާއަށް އެތެރެވެއްޖެއެވެ. އޭނާގެ ޕާސްޕޯޓް ބާތިލްކުރިތާ މަދު ގަޑިއިރުތަކެއްގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާއަށް ގޮސްފައިވަނީ، އެ ގައުމުން އޭނާއަށް ވިސާ ދޫކޮށްފައިވާކަން ކަށަވަރުވިތާ މާގިނަ އިރުތަކެއް ނުވަނީހެވެ.

މި އަހަރު އެންމެ މަގުބޫލު ލަފުޒަކަށް "މެކްސިންގް" ހޮވައިފި

ޑިކްޝަނަރީ ޑޮޓް ކޮމް އިން 2026 ވަނަ އަހަރުގެ އެންމެ މަގުބޫލު ލަފުޒަކަށް، ކަމެއް އެންމެ ފުރިހަމައަށް ކުރުމުގެ މާނަ ދޭހަވާ "މެކްސިންގް" (maxxing) ހޮވައިފިއެވެ. މި ލަފުޒު ބޭނުންކުރާ މިންވަރު ވޭތުވެދިޔަ އަހަރާ އަޅާބަލާއިރު 19 ގުނަ އިތުރުވެފައިވާއިރު، މިއީ ހާއްސަކޮށް ޒުވާނުންގެ މެދުގައި އެކި ކަންކަން އެންމެ މަތީ ދަރަޖައަށް ފުރިހަމަކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އިސްތިލާހެކެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox