ދިވެހި ރުފިޔާގެ އަގު ހިފަހައްޓައި، ރާއްޖޭގެ އިގުތިސާދުގައި އެމެރިކާ ޑޮލަރު ބޭނުންކުރާ މިންވަރު މަދުކުރުމަށް އަމާޒުކޮށް 2030 ހާ ހަމައަށް ދުރުރާސްތާގެ ހާއްސަ ތަސައްވުރެއް މަރުކަޒީ ބޭންކު (އެމްއެމްއޭ) އިން އެކުލަވާލައިފި އެވެ.
މި ތަސައްވުރާ ގުޅޭގޮތުން ރައީސް އޮފީހުގައި މިއަދު ބޭއްވި ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުމުގައި ގަވަރުނަރު އަހުމަދު މުނައްވަރު ވިދާޅުވީ، މަރުކަޒީ ބޭންކުގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ ރާއްޖޭގައި ވިއްކާ ހުރިހާ މުދަލަކާއި ދޭ ހިދުމަތްތަކުގެ އަގު ދިވެހި ރުފިޔާއިން ކަނޑައެޅޭނެ ނިޒާމެއް ގާއިމުކުރުން ކަމަށެވެ.
ނަމަވެސް، ރާއްޖޭގެ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ސިނާއަތް ފާއިތުވި 10 ވަރަކަށް އަހަރު ވަންދެން މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި ޑޮލަރަށް ބަރޯސާވެފައި އޮތުމުން، މި ބަދަލު ގެންނަންވާނީ ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.
ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ފަތުރުވެރިކަމުގެ ދާއިރާގެ އަގުތައް މުޅިން ރުފިޔާއަށް ބަދަލުކުރުމުގެ ކުރިން ސިޔާސަތުތަކަށާއި ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ގިނަ ބަދަލުތަކެއް ގެންނަން ޖެހެއެވެ. މީގެ ތެރޭގައި މިހާރު ދައުލަތަށް ޑޮލަރުން ދައްކަމުންދާ ޓެކްސްތަކާއި ފީތައް މުރާޖައާކޮށް، އެ ފައިސާވެސް ރުފިޔާއިން ބަލައިގަންނަ ގޮތަށް ހަމަޖެއްސުން ހިމެނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބައެއް ވަޒީފާތަކުގެ މުސާރަ ބޭރު ފައިސާއިން ދެވޭ ގޮތަށް މިހާރު އޮތް އުސޫލުތައްވެސް މި ބަދަލާއެކު މުރާޖައާ ކުރަންޖެހިދާނެއެވެ.
ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މުއާމަލާތްތަކުގެ 40 އިންސައްތައަށްވުރެ ބޮޑު ބައެއް މިހާރު ހިއްސާކުރަނީ ބޭރު ފައިސާއިންކަން ފާހަގަކުރައްވަމުން، ރާއްޖޭގައި ޑޮލަރަށް އޮތް ބަރޯސާ ބޮޑުކަން ގަވަރުނަރު ހާމަކުރެއްވިއެވެ.
"ދިވެހި ރުފިޔާއަށް އޮންނަ ޑިމާންޑް އިތުރު ނުކުރެވޭ ނަމަ، މަނިޓަރީ ޕޮލިސީ (ފައިސާއާ ބެހޭ ސިޔާސަތު) އެންމެ އެދެވޭ ގޮތެއްގައި ތަންފީޒެއް ނުކުރެވޭނެ. މި ހުރިހާ ބަދަލެއް އެއްފަހަރާ ނުގެނެވޭނޭތީ، އެމްއެމްއޭގެ ތަސައްވުރަކީ 2030 އާ ހަމައަށް މި ބަދަލުތައް ގެނައުން،" އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
މީގެ އިތުރުން، ޑޮލަރަށް ބަރޯސާވާ މިންވަރު ކުޑަކޮށް، ދިވެހި ރުފިޔާ ވަރުގަދަކުރުމަށްޓަކައި ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތާއި ބަޖެޓުގެ ހަމަޖެހުން ގާއިމުކުރުމަކީ ކޮންމެހެން ބޭނުންތެރި ކަމެއްކަމަށް ގަވަރުނަރު ބަޔާންކުރެއްވި އެވެ.
ބޭރު ފައިސާގެ ބާޒާރާ ގުޅޭގޮތުން ވާހަކަދައްކަވަމުން، ރާއްޖެއަށް އެންމެ އެކަށީގެންވާ ނިޒާމަކީ "މެނޭޖްޑް-ފްލޯޓް" ނިޒާމެއް ކަމަށް ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވިއެވެ. މި ނިޒާމުގެ ދަށުން ޑޮލަރުގެ އަގު ކަނޑައެޅުމުގައި މާރުކޭޓުގެ ހާލަތަށް ބޮޑު ދައުރެއް ދެވޭނެއެވެ. ނަމަވެސް، އަގަށް އަންނަ އާދަޔާ ހިލާފު ބަދަލުތައް ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށް މަރުކަޒީ ބޭންކުން މުއާމަލާތްތަކުގެ ތެރެއަށް ވަންނާނެއެވެ.
އެހެންނަމަވެސް، މިފަދަ ނިޒާމަކަށް ބަދަލުވުމުގެ ކުރިން އެމްއެމްއޭގެ ބޭރު ފައިސާގެ ރިޒާވް ވަރުގަދަކުރަން ޖެހޭނެ ކަމަށް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.
"މެނޭޖްޑް ފްލޯޓް ނިޒާމެއްގައި ވެސް، އެމްއެމްއޭގައި އެކަށީގެންވާ ރިޒާވެއް ހުންނަންވާނެ. ސިންގަޕޫރު ނުވަތަ އެހެން ކުރިއަރާފައިވާ ގައުމުތަކަށް ބެލިޔަސް، މަރުކަޒީ ބޭންކަކަށް ފައިސާގެ އަގު ހިފެހެއްޓޭނީ އެކަށީގެންވާ ރިޒާވެއް ހުރެގެން،" މުނައްވަރު ވިދާޅުވިއެވެ.
ރާއްޖޭގެ މިހާރުގެ ރިޒާވްގެ ހާލަތު ހުރި ގޮތުން، މެނޭޖްޑް-ފްލޯޓް ނިޒާމެއްގެ ދަށުން ފައިސާގެ އަގު ހިފެހެއްޓުމުގެ ގާބިލުކަން އަދި ނެތްކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ. ގަވަރުނަރު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ރާއްޖެއަށް ބޭނުންވާ ތަކެތި އެތެރެކުރުމަށް (އިމްޕޯޓް) މަދުވެގެން ތިން މަހާއި ހަތަރު މަހާ ދެމެދުގެ މުއްދަތަކަށް ބޭނުންވާ ވަރަށް ރިޒާވްގައި ފައިސާ ހުންނަން ޖެހެއެވެ. އަދި ރިޒާވް އެ މިންވަރަށް މަތިކުރުމަށް ދެ އަހަރާއި ތިން އަހަރާ ދެމެދުގެ މުއްދަތެއް ނަގާނެ ކަމަށް އޭނާ ލަފާކުރެއްވިއެވެ.
އެމްއެމްއޭގެ 2030ގެ ތަސައްވުރަކީ ދިވެހި ރުފިޔާއަށް އޮތް ޑިމާންޑް އިތުރުކޮށް، މަނިޓަރީ ޕޮލިސީގެ ނަތީޖާ ރަނގަޅުކޮށް، ޒަމާނުއްސުރެ ޑޮލަރަށް އޮތް ބަރޯސާ ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި ފިޔަވަހިތަކަކަށް ބަހާލައިގެން ގެނެވޭ ބަދަލެކެވެ.
