އެބޯލާ ބަންޑިބުގްޔޯއާ ދެކޮޅަށް ތިން ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނީ

Jun 2, 2026, 9:36 AM
ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ބާވަތެއްގެ އެބޯލާ ވައިރަހެއް ފެތުރި، މިހާތަނަށް ގާތްގަނޑަކަށް 250 މީހުން މަރުވެފައިވާތީ، އެ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ތިން ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އެބަދެ އެވެ.

މީގެ ތެރެއިން އެއް ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑްސް ވެކްސިން އިނިޝިއޭޓިވް (އައިއޭވީއައި) އިން ބުނީ، މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަމަކީ މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަށް ވުމުގެ ބިރު އެބައޮތް ކަމަށެވެ.

އެބޯލާގެ "ބަންޑިބުގްޔޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ މި ބާވަތާ ދެކޮޅަށް ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ ދިރާސާތައް އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީ އާއި ފާމަސޫޓިކަލް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ މޮޑާނާ އިން ވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

Advertisement

މި މަސައްކަތް ކުރާ ގްރޫޕްތަކަށް ފަންޑު ފޯރުކޮށްދޭ ކޯލިޝަން ފޯ އެޕިޑެމިކް ޕްރިޕެއާޑްނަސް އިނޮވޭޝަންސް (ސެޕީ) އިން ބުނީ، މި ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް "ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވެސް މުހިންމު ދުވަހެއް" ކަމަށެވެ.

ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގައި މި ބަލި ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކޭސް މިހާރު ފެނިފައިވާއިރު، އަވަށްޓެރި ޔުގެންޑާ އިން ވަނީ ބަލި ޖެހިފައިވާ ނުވަ މީހަކު ކަށަވަރުވެފަ އެވެ.

ސިއްހީ ވަސީލަތްތައް މަދު، ހަމަނުޖެހުން ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި ބަލި ފެތުރުނު ފަހުން ދެނެގަނެވުނު މި ބަލިމަޑުކަން، 2014 އިން 2016 އަށް ހުޅަނގު އެފްރިކާގައި ފެތުރުނު އެންމެ ބޮޑު އެބޯލާ އައުޓްބްރޭކާ އެއްވަރުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ. އެ ފަހަރު 29،000 އެއްހާ މީހުންނަށް ބަލި ޖެހި، 11،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވި އެވެ.

އައިއޭވީއައިގެ ވެރިޔާ ޑރ. މާކް ފެއިންބާގް ވިދާޅުވީ، މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަމަކީ ކުރީގެ ހާލަތަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވޭތީ، ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަކީ އެންމެ އިސްކަންދޭންޖެހޭ ކަންތައް ކަމަށެވެ.

މެޑިކަލް ޗެރިޓީއެއް ކަމަށްވާ މެޑެސިން ސަން ފްރޮންޓިއާސް (އެމްއެސްއެފް) އިން ވެސް ވަނީ މިކަމާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ. އެ ޖަމިއްޔާ އިން ބުނީ ހާލަތު އޮތީ "ވަރަށް ބިރުވެރި" ފަންތިއެއްގައި ކަމަށާއި، މިހާ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މިހާ ގިނަ ކޭސްތަކެއް މީގެ ކުރިން ފެނިފައިނުވާ ކަމަށެވެ.

އެބޯލާގެ ހަ ބާވަތެއް ހުންނައިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބަލިމަޑުކަން ފަތުރަނީ ތިން ބާވަތަކުންނެވެ. ކޮންމެ ބާވަތަކަށް ވަކިން ވެކްސިން އުފައްދަން ޖެހެ އެވެ.

އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަ "ޒައިރް" ބާވަތުގެ އެބޯލާ އަށް ވެކްސިނެއް އޮތް ނަމަވެސް، މިހާރު ފެތުރެމުންދަނީ "ބަންޑިބުގްޔޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން އެންމެ ދެ ފަހަރު ފެނިފައިވާ ބާވަތަކަށް ވާއިރު، މިއަށް ހުއްދަ ދެވިފައިވާ ވެކްސިނެއް އަދި ނެތެވެ.

އައިއޭވީއައި އިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ޒައިރް އެބޯލާ ވެކްސިނަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން ބަންޑިބުގްޔޯއާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ. 

މޮޑާނާ ކުންފުނިން ވަނީ ކޮވިޑް ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރި އެމްއާރުއެންއޭ (mRNA) ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ބަންޑިބުގްޔޯ އަށް ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާކަން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.

މޮޑާނާގެ ސީއީއޯ ސްޓެފަން ބަންސެލް ވިދާޅުވީ، މި ބަލިމަޑުކަމުން އަރައިގަތުމަށް ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކާއެކު އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، ބަލީގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑު މުޖުތަމައުތަކަށް ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.

އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީން ވެސް ވަނީ ކޮވިޑް ބަލީގައި ގިނަ ފުރާނަތަކެއް ސަލާމަތްކޮށްދިން އެ ޔުނިވާސިޓީގެ އަމިއްލަ ވެކްސިން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އެބޯލާގެ އާ ވެކްސިނެއް އުފައްދަމުންދާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް ޑރ. ޓެޑްރޯސް އަދަނޮމް ގެބްރެޔޭސަސް ވިދާޅުވީ، ބަންޑިބުގްޔޯ ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމަކީ މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށާއި ކުރިމަގުގައި ފެނިދާނެ އައުޓްބްރޭކްތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް ލިބޭނެ ބޮޑު އެހީއެއް ކަމަށެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ބައިނޭންސްއިން 6.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަގަށް ނަގައިފި

ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ކްރިޕްޓޯ އެކްސްޗޭންޖް، ބައިނޭންސްއިން 6.3 ބިލިއަން ޑޮލަރު ވަގަށް ނެގުމާ ގުޅިގެން ކްރިޕްޓޯ ބާޒާރަށް ބޮޑު ލޮޅުމެއް އަރައި، ފައިސާ ނެގުން ވަގުތީ ގޮތުން މެދުކަނޑާލައިފިއެވެ. މި ހަމަލާގެ ފަހަތުގައި އުތުރު ކޮރެއާ އޮތް ކަމަށް ތުހުމަތު ކުރެވޭއިރު، ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބުނު ގެއްލުން ފޫބެއްދުމަށް ކުންފުނީގެ އަމިއްލަ ރިޒާވް ބޭނުންކުރާނެ ކަމަށް ބައިނޭންސްއިން ވަނީ ބުނެފައެވެ.

އަރަބި ޕާޓީތައް ގިނަ ވޯޓު ހޯދީ މަކަރު ހަދައިގެން: ނަތަންޔާހޫ

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގައި އަރަބި ޕާޓީތަކުން ހޯދި ކާމިޔާބީއަކީ އޮޅުވާލުމެއް ކަމަށް ބޮޑުވަޒީރު ނަތަންޔާހޫ އެއްވެސް ހެއްކެއް ނެތި ތުހުމަތުކޮށްފިއެވެ. މި ތުހުމަތުތަކަކީ އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ އެހީގައި ވާދަވެރިން ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލަފާނެތީ އެކަމަށް ހުރަސްއެޅުމަށް ނަތަންޔާހޫ ކުރާ މަސައްކަތެއް ކަމަށް މަސްރަހު ދިރާސާކުރާ ފަރާތްތަކުން ބުނެއެވެ. އިންތިޚާބުގެ ނަތީޖާ ދައްކާގޮތުން އެއްވެސް ޕާޓީއަކަށް ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުމަށް ބޭނުންވާ ސާފު އަޣުލަބިއްޔަތު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ.

އަލްބޭނިއާގެ މަޖިލީހުގައި ފްލެއާ އަރުވައިފި

އަލްބޭނިއާގެ ބޮޑުވަޒީރުގެ އިސްތިއުފާއަށް ގޮވާލައި ދަރިވަރުން ކުރަމުންދާ މުޒާހަރާތަކަށް ތާއީދުކޮށް، އެގައުމުގެ އިދިކޮޅު މެންބަރުން މަޖިލީހުގެ ތަޅުމުގައި ފްލެއާ އަރުވައި ޖަލްސާއަށް ހުރަސްއަޅައިފިއެވެ. ސަރުކާރުގެ ކޮރަޕްޝަނާއި އިޖުތިމާއީ މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ފެށުނު މި ހަމަނުޖެހުންތަކަކީ ބޮޑުވަޒީރު އެޑީ ރާމާގެ ވެރިކަމަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމެވެ.

ފުލުހުން މޭގަންގެ ބައްޕަގެ އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނުތައް ބަލަނީ

މޭގަން މާކަލްގެ ބައްޕަ ތޯމަސް މާކަލްގެ މައްޗަށް ކުރެވޭ ކުޑަކުދިންނަށް ޖިންސީ ގޯނާކުރުމުގެ ތުހުމަތުތަކާ ގުޅިގެން، އޭނާގެ އިލެކްޓްރޯނިކް ސާމާނުތައް ބަލައި ތަހުގީގުކުރުމުގެ ހުއްދަ ފިލިޕީންސް ފުލުހުން ކޯޓުން ހޯދައިފިއެވެ. މި ތަކެތި ފުލުހުންނާ ހަވާލުކުރީ އޭނާގެ ދަރިފުޅު ކަމަށްވާއިރު، ތޯމަސް މާކަލް ވަނީ މި ތުހުމަތުތައް ދޮގުކޮށްފައެވެ.

އަޅުގަނޑަކީ ބްރެޒިލްގެ "ހައްގުވެރި" ލީޑަރު: ބޮލްސޮނާރޯ

ބްރެޒިލްގެ ރިޔާސީ އިންތިޚާބުން ނާކާމިޔާބުވި ފްލާވިއޯ ބޮލްސޮނާރޯ، ޕާސްޕޯޓް ހަވާލުކުރުމުގެ އަމުރަށް އިންކާރުކޮށް އެމެރިކާއަށް ވަޑައިގަތުމަށްފަހު އޭނާއަކީ ގައުމުގެ "ހައްގުވެރި ލީޑަރު" ކަމަށް އިއުލާންކުރައްވައިފިއެވެ. އިންތިޚާބަކީ ބަޣާވާތެއް ކަމަށް އޭނާ ތުހުމަތުކުރެއްވި ނަމަވެސް، ބައިނަލްއަގުވާމީ މުޖުތަމައާއި ބްރެޒިލްގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކުން ވަނީ ރައީސް ލޫލާގެ ކާމިޔާބީ ގަބޫލުކޮށްފައެވެ.

މެޖޯރިޓީ ގެއްލުނަސް ނަތަންޔާހޫއަށް ޔަހޫދީންގެ ތާއީދު ބޮޑު

އިސްރާއީލުގެ އިންތިޚާބުގައި ނަތަންޔާހޫގެ އިއްތިހާދަށް އަޣުލަބިއްޔަތު ގެއްލުނު ނަމަވެސް، އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ވުރެ ގިނަ ގޮނޑި ކާމިޔާބުކޮށް އޭނާ މަގާމުގައި ދެމިހުރުމުގެ ފުރުސަތު ވަނީ ބޮޑުވެފައެވެ. އަރަބި ޕާޓީތަކުގެ އެހީތެރިކަމާ ނުލައި ސަރުކާރެއް އެކުލަވާލުން އިދިކޮޅު ފަރާތްތަކަށް ދަތިވެފައިވާއިރު، އާ ސަރުކާރެއް އުފެދެންދެން ނަތަންޔާހޫ ވަގުތީ ބޮޑުވަޒީރުގެ ގޮތުގައި ހުންނާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ސްޕެއިންގައި ދެ ރޭލެއް ޖެހި 68 މީހުން މަރުވެއްޖެ

ސްޕެއިންގައި ބާރު ދުވެލީގައި ދަތުރުކުރި ދެ ރޭލު ޖެހި ހިނގި ނުރައްކާތެރި އެކްސިޑެންޓެއްގައި 68 މީހުން މަރުވެ، ގިނަ ބަޔަކަށް ވަނީ އަނިޔާވެފައެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގަން މެދުވެރިވީ ކޮމްޕިއުޓަރު ސިސްޓަމަށް ދިމާވި މައްސަލައަކާ ގުޅިގެން ކޮންޓްރޯލް ސެންޓަރުން ދިން ނުބައި އިރުޝާދަކުން ހެދުނު އިންސާނީ ގޯހެއްގެ ސަބަބުންނެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox