އެބޯލާ ބަންޑިބުގްޔޯއާ ދެކޮޅަށް ތިން ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރިއަށް ދަނީ

Jun 2, 2026, 9:36 AM
ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

ފޮޓޯ: ރޮއިޓާސް

މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ ބާވަތެއްގެ އެބޯލާ ވައިރަހެއް ފެތުރި، މިހާތަނަށް ގާތްގަނޑަކަށް 250 މީހުން މަރުވެފައިވާތީ، އެ ބަލިން ރައްކާތެރިވުމަށް ތިން ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުން އެބަދެ އެވެ.

މީގެ ތެރެއިން އެއް ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ އިންޓަނޭޝަނަލް އެއިޑްސް ވެކްސިން އިނިޝިއޭޓިވް (އައިއޭވީއައި) އިން ބުނީ، މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަމަކީ މިހާތަނަށް ކުރިމަތިވި އެންމެ ނުރައްކާތެރި ހާލަތަށް ވުމުގެ ބިރު އެބައޮތް ކަމަށެވެ.

އެބޯލާގެ "ބަންޑިބުގްޔޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ މި ބާވަތާ ދެކޮޅަށް ވެކްސިން އުފެއްދުމުގެ ދިރާސާތައް އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީ އާއި ފާމަސޫޓިކަލް ކުންފުންޏެއް ކަމަށްވާ މޮޑާނާ އިން ވެސް ދަނީ ކުރަމުންނެވެ.

މި މަސައްކަތް ކުރާ ގްރޫޕްތަކަށް ފަންޑު ފޯރުކޮށްދޭ ކޯލިޝަން ފޯ އެޕިޑެމިކް ޕްރިޕެއާޑްނަސް އިނޮވޭޝަންސް (ސެޕީ) އިން ބުނީ، މި ނުރައްކާތެރި ބަލިމަޑުކަމުން ސަލާމަތްވުމަށް "ކޮންމެ ދުވަހަކީ ވެސް މުހިންމު ދުވަހެއް" ކަމަށެވެ.

ޑިމޮކްރެޓިކް ރިޕަބްލިކް އޮފް ކޮންގޯގައި މި ބަލި ޖެހިފައިވާ ކަމަށް ޝައްކުކުރެވޭ 1،000 އަށް ވުރެ ގިނަ ކޭސް މިހާރު ފެނިފައިވާއިރު، އަވަށްޓެރި ޔުގެންޑާ އިން ވަނީ ބަލި ޖެހިފައިވާ ނުވަ މީހަކު ކަށަވަރުވެފަ އެވެ.

ސިއްހީ ވަސީލަތްތައް މަދު، ހަމަނުޖެހުން ބޮޑު ސަރަހައްދެއްގައި ބަލި ފެތުރުނު ފަހުން ދެނެގަނެވުނު މި ބަލިމަޑުކަން، 2014 އިން 2016 އަށް ހުޅަނގު އެފްރިކާގައި ފެތުރުނު އެންމެ ބޮޑު އެބޯލާ އައުޓްބްރޭކާ އެއްވަރުވެދާނެ ކަމުގެ ބިރު މިހާރު ވަނީ ބޮޑުވެފަ އެވެ. އެ ފަހަރު 29،000 އެއްހާ މީހުންނަށް ބަލި ޖެހި، 11،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން މަރުވި އެވެ.

އައިއޭވީއައިގެ ވެރިޔާ ޑރ. މާކް ފެއިންބާގް ވިދާޅުވީ، މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަމަކީ ކުރީގެ ހާލަތަށް ވުރެ ވެސް ނުރައްކާތެރިވެދާނެ ކަމެއް ކަމަށް ބެލެވޭތީ، ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމާއި ރައްކާތެރިކަމުގެ ފިޔަވަޅުތައް އެޅުމަކީ އެންމެ އިސްކަންދޭންޖެހޭ ކަންތައް ކަމަށެވެ.

މެޑިކަލް ޗެރިޓީއެއް ކަމަށްވާ މެޑެސިން ސަން ފްރޮންޓިއާސް (އެމްއެސްއެފް) އިން ވެސް ވަނީ މިކަމާ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފަ އެވެ. އެ ޖަމިއްޔާ އިން ބުނީ ހާލަތު އޮތީ "ވަރަށް ބިރުވެރި" ފަންތިއެއްގައި ކަމަށާއި، މިހާ ކުރު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައި މިހާ ގިނަ ކޭސްތަކެއް މީގެ ކުރިން ފެނިފައިނުވާ ކަމަށެވެ.

އެބޯލާގެ ހަ ބާވަތެއް ހުންނައިރު، އޭގެ ތެރެއިން ބަލިމަޑުކަން ފަތުރަނީ ތިން ބާވަތަކުންނެވެ. ކޮންމެ ބާވަތަކަށް ވަކިން ވެކްސިން އުފައްދަން ޖެހެ އެވެ.

އެންމެ އާންމުކޮށް ފެންނަ "ޒައިރް" ބާވަތުގެ އެބޯލާ އަށް ވެކްސިނެއް އޮތް ނަމަވެސް، މިހާރު ފެތުރެމުންދަނީ "ބަންޑިބުގްޔޯ" ނަމަކަށް ކިޔާ ބާވަތެކެވެ. މިއީ މީގެ ކުރިން އެންމެ ދެ ފަހަރު ފެނިފައިވާ ބާވަތަކަށް ވާއިރު، މިއަށް ހުއްދަ ދެވިފައިވާ ވެކްސިނެއް އަދި ނެތެވެ.

އައިއޭވީއައި އިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ ޒައިރް އެބޯލާ ވެކްސިނަށް ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްގެން ބަންޑިބުގްޔޯއާ ދެކޮޅަށް ބޭނުންކުރެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށެވެ. 

މޮޑާނާ ކުންފުނިން ވަނީ ކޮވިޑް ބަލިމަޑުކަމުގެ ތެރޭގައި ވެކްސިން އުފެއްދުމަށް ބޭނުންކުރި އެމްއާރުއެންއޭ (mRNA) ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން ބަންޑިބުގްޔޯ އަށް ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމުގެ މަސައްކަތް ފަށާފައިވާކަން އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ.

މޮޑާނާގެ ސީއީއޯ ސްޓެފަން ބަންސެލް ވިދާޅުވީ، މި ބަލިމަޑުކަމުން އަރައިގަތުމަށް ސައިންޓިފިކް ހޯދުންތަކާއެކު އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅައި، ބަލީގެ ނުރައްކާ އެންމެ ބޮޑު މުޖުތަމައުތަކަށް ވެކްސިން ފޯރުކޮށްދިނުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވާނެ ކަމަށެވެ.

އޮކްސްފޯޑް ޔުނިވާސިޓީން ވެސް ވަނީ ކޮވިޑް ބަލީގައި ގިނަ ފުރާނަތަކެއް ސަލާމަތްކޮށްދިން އެ ޔުނިވާސިޓީގެ އަމިއްލަ ވެކްސިން ޓެކްނޮލޮޖީ ބޭނުންކޮށްގެން އެބޯލާގެ އާ ވެކްސިނެއް އުފައްދަމުންދާ ކަމަށް ބުނެފަ އެވެ.

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާ (ޑަބްލިއުއެޗްއޯ) ގެ ޑިރެކްޓަރު ޖެނެރަލް ޑރ. ޓެޑްރޯސް އަދަނޮމް ގެބްރެޔޭސަސް ވިދާޅުވީ، ބަންޑިބުގްޔޯ ވެކްސިނެއް އުފެއްދުމަކީ މިހާރު ފެތުރެމުންދާ ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރުމަށާއި ކުރިމަގުގައި ފެނިދާނެ އައުޓްބްރޭކްތަކަށް ތައްޔާރުވުމަށް ލިބޭނެ ބޮޑު އެހީއެއް ކަމަށެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ރިޔާދުގެ މައި އެއާޕޯޓު ކައިރިން ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކެއް

ޔަމަނުގެ ހޫތީންގެ ހަމަލާތައް ވަރުގަދަވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައި، ސައުދީގެ ވެރިރަށް ރިޔާދުގެ މައި އެއާޕޯޓު ކައިރިން ބާރުގަދަ ގޮވުންތަކަކާއެކު ބޮޑު ދުންގަނޑެއް ފެނިއްޖެއެވެ. މި ހާދިސާ ހިނގާފައިވަނީ ވައިގެ މަގުން ހަމަލާއެއް އަތުވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ސައުދީ ސަރުކާރުން ނެރެފައިވަނިކޮށް ކަމަށްވިޔަސް، މިކަމާ ގުޅޭގޮތުން ސަރުކާރުން ރަސްމީ ބަހެއް އަދި ބުނެފައެއް ނުވެއެވެ.

އެމެރިކާ އާއި ޑެންމާކުން ގްރީންލޭންޑާ މެދު އެއްބަސްވުމަކަށް

ގްރީންލޭންޑްގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ގުޅޭގޮތުން އެމެރިކާ އާއި ޑެންމާކުން އެއްބަސްވުމަކަށް އައިސްފައިވަނީ އެ ސަރަހައްދު ހިފާނެ ކަމަށް ބުނެ ޓްރަމްޕް ދެއްވި އިންޒާރުތަކާ ގުޅިގެން އުފެދުނު ނުތަނަވަސް ކަމަށް ފަހުގަ. މި އެއްބަސްވުމުގެ ދަށުން ގްރީންލޭންޑްގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމުގައި އެމެރިކާއަށް ބޮޑެތި ބާރުތަކެއް ލިބިގެންދޭ.

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ޓީމަށް އުތުރު ކޮރެއާގެ ގައުމީ ސަލާމް ޖަހައިފި

ޖަޕާނުގައި ބޭއްވި އޭޝިއަން ގޭމްސްގެ ހޮކީ މެޗެއްގެ ކުރިން، ދެކުނު ކޮރެއާގެ ގައުމީ ސަލާމުގެ ބަދަލުގައި އުތުރު ކޮރެއާގެ ގައުމީ ސަލާމް ޖެހުމުން މުބާރާތް އިންތިޒާމުކުރާ ފަރާތުން މައާފަށް އެދިއްޖެއެވެ. މި އޮޅުމާ ގުޅިގެން ދެކުނު ކޮރެއާގެ ކޯޗު ވަނީ މިއީ ދިމާވެގެންވާނެ ފަދަ ސީރިއަސް މައްސަލައެއް ނޫން ކަމަށް ބުނެ ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކޮށްފައެވެ.

ބައެއް މީޑިއާތަކަށް ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކޮށްފި

އެމެރިކާގެ ރައީސް ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރާ ބެހޭގޮތުން ދޮގު ޚަބަރު ފަތުރާކަމަށް ބުނެ ސީއެންއެން، އެމްއެސް ނައު އަދި ޕޮލިޓިކޯ ވައިޓް ހައުސްއަށް ވަނުން މަނާކުރަން ނިންމައިފިއެވެ. މި ނިންމުމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަށް ދިން ޣައިރު ގާނޫނީ ހަމަލާއެއް ކަމަށް ބުނެ މީޑިއާތަކުން ވަނީ އެކަން ކުށްވެރިކޮށް، ގާނޫނީ ފިޔަވަޅު އަޅާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު ދީފައެވެ.

ބޮލީވިއާގެ ޖަންގަލީ ތެރެއިން އާ ވައްތަރެއްގެ ބުޅަލެއް ފެނިއްޖެ

ގޭގައި ގެންގުޅޭ އާދައިގެ ބުޅަލެއްގެ ބޮޑުމިން ހުންނަ މި ކުޑަ ބުޅަލަކީ، އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ އެހެން ވަލު ބުޅާތަކާ ލަފާއި ކުރެހުންތައް އެއްގޮތްވުމުގެ ސަބަބުން، މީގެ ކުރިން މުޅިން އާ ބާވަތެއްގެ ގޮތުގައި ފާހަގަނުވެ އޮތް ޖަނަވާރެކެވެ.

15 އަހަރުން ދަށުގެ ކުދިންނަށް ސޯޝަލް މީޑިއާ ބޭން ކުރަނީ

"އުމުރުން 18 އަހަރުން ދަށުގެ ކޮންމެ ކުއްޖަކަށްޓަކައި، ސޯޝަލް މީޑިއާ ޕްލެޓްފޯމްތަކުން ރައްކާތެރިކަމުގެ އުސޫލުތަކަށް ތަބާވާންޖެހޭނެ. އެއްވެސް ވިހަ ނުވަތަ ދެވިހިފާ ފަދަ ސިފަތަކާއި، އޮޅުވާލުންތައް ހުރެގެން ނުވާނެ،" އޭނާ ވިދާޅުވި އެވެ.

ޖޯހަނަސްބާގްގައި ނުވަވަނަ އަންހެނެއްގެ ހަށިގަނޑު ފެނިއްޖެ

ދެކުނު އެފްރިކާގެ ޖޯހަނަސްބާގުން ފާއިތުވި ދެ މަސްދުވަހުގެ ތެރޭގައި މަރުވެފައިވާ ނުވަ އަންހެނުންގެ ހަށިގަނޑު ފެނުމާ ގުޅިގެން އެ ގައުމުގައި ކަންބޮޑުވުން ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ. ފުލުހުން ބުނާގޮތުގައި މި މަރުތަކަކީ ސީރިއަލް ކިލަރެއްގެ އަމަލެއްކަން އަދި ކަށަވަރު ނުވި ނަމަވެސް، ފެނުނު ގިނަ ހަށިގަނޑުތަކުގައި އަނިޔާގެ ނިޝާންތައް ހުއްޓެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox