މަގާމުތަކާއި ޖާހުގެ އަގު

އިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި މީހަކު ގުރުއާން ކިޔަވަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ އަދަދު

އިސްލާމީ މަރުކަޒުގައި މީހަކު ގުރުއާން ކިޔަވަނީ. --ފޮޓޯ: ހުސެއިން ވަހީދު/ އަދަދު

ހޫނުގަދަ ދުވަހެއްގައި، ހަލީފާ ހާރޫނުއްރަޝީދުގެ ދަރުބާރަށް މަޝްހޫރު ވާއިޒެއްކަމަށްވާ މުހައްމަދު ބިން ސުބައިހުއްސައްމާކް ޒިޔާރަތެއް ކުރި އެވެ. ދަރުބާރު ހިނގަމުން ދަނިކޮށް ހާރޫނުއްރަޝީދު ވަރަށް ބޮޑަށް ކަރުހިއްކައިގަނެގެން ފެން ތަށްޓަކަށް އެދިވަޑައިގަތެވެ. އޭނާގެ ހާދިމުން ފެންޖަގެއް ގެނެސްދިނުމުން ހާރޫނުއްރަޝީދު އެ ހިއްޕަވާންވެގެން އަތްއުފުލާލި ތަނުން އިބްނުއްސައްމާކް ދެންނެވި އެވެ. އޭ އަމީރުލްމުއުމީނެވެ. އިހަށް މަޑުކުރައްވާށެވެ. 

ﷲ އަށްޓަކައި ނިކަން ޖަވާބުދެއްވަބައްލަވާށެވެ! މިހާބޮޑަށް ކަރުހިއްކައިގެނެގެން އުޅެންޖެހޭ ފަދަ ހޫނު ދުވަހެއްގައި ތިޔަ ފެންފޮދު ލިބޭނެ ހަމަ އެއްވެސް ގޮތެއް ނެތި ފެންލިބުމުގެ މަގު ބަންދުވެއްޖެނަމަ، ތިޔަފަދަ ފެންފޮދެއް ގަތުމަށް ކިހާ ފައިސާއެއް ހަރަދުކުރައްވަފާނަން ހެއްޔެވެ؟ ހާރޫނުއްރަޝީދު ވަރަށް ފުންކޮށް ވިސްނާވަޑައިގަތުމަށްފަހު ވިދާޅުވި އެވެ. އަހަރެންގެ ވެރިކަމުގެ ދެބައިކުޅަ އެއްބައިދީފައި ވެސް އެފެންފޮދު ގަންނާނަމެވެ.

ދެން އިބްނުއްސައްމާކް ދެންނެވި އެވެ. ހަމަޖެހިވަޑައިގެން ފެންފޮދު ހިއްޕަވާށެވެ! ހަލީފާ ހާރޫނުއްރަޝީދު ފެންފޮދު ހިއްޕަވައި ހަމަޖެހިވަޑައިގަތުމުން އިބްނުއްސައްމާކް ދެންނެވިއެވެ. ﷲ އަށްޓަކައި ޖަވާބުދެއްވަބައްލަވާށެވެ! ދެންމެ ތިޔަ ބެއްލެވި ފެންފޮދު ކަލޭގެފާނުގެ ހަށިގަނޑުގައި ތާށިވެ، ހީސްލުމުން މަހްރޫމްވެއްޖެނަމަ، ހީސްލެވޭނެ ގޮތް ހެދުމަށް ކިހާ ހަރަދެއްކޮށްފާނަން ހެއްޔެވެ؟ ހާރޫނުއްރަޝީދު ވިދާޅުވި އެވެ. އަހަރެންގެ ވެރިކަމުގެ ބާކީ އޮތް ބައި ދީފައި ވެސް އެކަން ކުރެވޭނެ ގޮތެއް އޮތްތޯ ބަލާނަމެވެ. 

Advertisement

އިބްނުއްސައްމާކް ވިދާޅުވި އެވެ. އޭ އަމީރުލްމުއުމިނީން އެވެ. އެވެރިކަމެއްގެ އަގަކީ، ތިޔަ ކަހަލަ ފެންފޮދަކާއި އެންމެ ފަހަރަކު ހީސްލުމާ އެއްވަރު ވެރިކަމެއް ކަމުގައިވާ ވެރިކަމެއްގެ އޮތީ ކޮން އަގެއް ހެއްޔެވެ؟ ދެން ހާރޫނުއްރަޝީދު ވަރަށް ބޮޑަށް ކީރިތި ކުރައްވާފައި، ފަގީރުންނާއި މިސްކީނުންނަށް ދައުލަތުގެ ބައިތުލްމާލުން އެތައް ސަދަގާތެއް ކުރެއްވުމަށް އަމުރުކުރެއްވި އެވެ. 

އަހަރެމެން ކޮންމެ ދުވަހަކު އާދަވެގެން ކުރަމުންދާ ވަރަށް ކުދިކުދި ކަންކަމަކީ ވަރަށް އާދައިގެ އަގެއް ނެތް ކަންކަންކަމަށް ހީވިޔަސް ބައެއް ތަކެއްޗާއި ކަންކަމަކީ ވިސްނާފިކުރުކޮށްފި ނަމަ، އޭގެ އަގު އަދާނުކުރެވޭވަރުގެ އަގު ބޮޑު ތަކެއްޗާއި ކަންކަމެވެ. 

އިބްނުއްސައްމާކް ޖެއްސެވި މިސާލަށް ނަޒަރެއް ދޭއިރު، ވެރިކަމަކީ އެކަން ހޯދުމަށްޓަކައި އެތައް ބަޔަކު އެބަޔެއްގެ މުޅި މާލިއްޔަތު ހުސްކުރާ އަދި އެތައް ބަޔެއްގެ ލޭއޮހޮރުވިދާ އެއްބަނޑު ތިމާގެ މީހުން އެކަކު އަނެކަކު މަރާ ގަތުލުކޮށްހަދާ ފަދަ އަގުބޮޑު އަގުހުރި ކަމެކެވެ. 

އެކަމަކު އަހަރެމެންނަށް ލިބިފައިވާ ފެނުގެ ނިއުމަތް އެއަށްވުރެ މާ އަގުބޮޑެވެ. ހަމަ މިގޮތަށެވެ. އިންސާނާގެ ދިރިހުރުމަށް ފެން ބޭނުންވާ އުސޫލުން ވަކި ނިޒާމަކުން އެ ފެން ހަށިގަނޑުގެ ތެރެއިން ބޭރުވެގެންދިއުމުގެ ނިއުމަތަކީ ވެސް އެހާމެބޮޑު ނިއުމަތެކެވެ. ރަސްކަމެއްގެ އެއްބަޔާ ވެސް ވަރުން އަޅާ ނުކިޔޭނެ ވަރުގެ އަގުހުރި ކަމެކެވެ. 

ހަމަ މިގޮތަށް ވިސްނާވަޑައިގަންނަވާށެވެ! ވެރިކަމާއި ބާރުވެރިކަން ހޯދުމަށް ތިމާމެންގެ މާލިއްޔަތު ހުސްކުރެ އެވެ. ރަށްޓެހިން ހަތުރުންނަށް ވެދެ އެވެ. ދުވަހަކު ވައިއެޅެން ކަމުނުދާނެ ފަދަ ކޮރަޕްޓް އިންސާނުން ތިމާގެ އެންމެ ގާތް މީހުން ކަމުގައި ހަދަ އެވެ. ވެރިކަމަށްޓަކައި އެއްބަނޑު ތިމާގެ މީހުން މަރާ ގަތުލުކުރެ އެވެ. އެހާވަރުގެ ވާދަވެރިކަން ވެރިކަމައިގެން އުފެދިފައި އޮންނައިރު ވެރިކަމުގެ ބާރާއި އޭގެ ބޭރުފުށުގެ ޖާހުން ލިބޭ ހަގީގީ މަންފާއެއް ފަހެ އެބައޮތް ހެއްޔެވެ؟ އޭގެ އަގަކީ ހަމަ ލައްކަ ބޮޑު އަގެއް ހެއްޔެވެ؟ އިބްނުއްސައްމާކް ވިދާޅުވާހެން، އެއްބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ތަޅާފޮޅާ މިއުޅޭ މިނިސްޓަރުކަމުގެ މަގާމުތައް ވިޔަސް ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާގެ މަގާމުކަމަށް ވިޔަސް މިއިން އެއްވެސް މަގާމެއްގެ އަގު ބިއްލޫރި ތަށްޓެއްގެ ފެނާއި އެއްފަހަރުގެ ހީސްލުމާ ވެސް އެއްވަރުނުވެ އެވެ.

މަގާމުތަކާއި ބާރުވެރިކަމަކީ އެ ލިބިއްޖެ މީހަކަށް މާތް ﷲ ތިމާ ފަދަ އަނެއް އިންސާނުންނަށް ހިދުމަތްކުރުމަށް ތިމާއަށް ދެއްވާ ވަރަށް އަގުހުރި ނިއުމަތެކެވެ. އެފަދަ ބޮޑު ނިއުމަތުގެ ބޭރުފުށަށް ފެންނަން އެ އޮންނަ ޖާހާއި މަތިވެރިކަމާއި މުއްސަނދިކަމަކީ އޭގެ ޒާތުގައި އަގެއް ހުރި އެއްޗެއް ނޫނެވެ. 

ބައެއް ފަހަރަށް ބައެއް މީސްމީހުންނަށް މަގާމު ލިބެނީ ބުނެކިޔައިގެންނެވެ. އަނެއް ބަޔަކަށް އެމަގާމަކަށް އެދުމަކާ ނުލައި ވެސް ލިބޭތަން އާދެ އެވެ. އެކަމަކު ކޮންމެ ގޮތަކުން އަދި ކޮންމެ ސަބަބެއް މެދުވެރިގެން ތިމާއާ މަގާމެއް މަތިވިޔަސް އެ ފުރުސަތަކީ ރައްޔިތުންނަށް ހިދުމަތްކުރުމަށް މާތް ﷲ ދެއްވި މަތިވެރި ފުރުސަތެއްކަން ދެކޭ މީހުންނަކީ އެއީ ބާއްޖަވެރިންނެވެ. މަގާމުގެ ޖާހަކީ ދެމި އޮންނަ އެއްޗެއް ނޫނެވެ. ދެމި އޮންނަ އެއްޗަކީ ފެންނާން އޮންނަ ހިދުމަތާއި އެ ހިދުމަތެއް އޭނާ ކުރީ ﷲ އަށްޓަކައި ނަމަ އެކަލާނގެ ހަޒުރަތުގައި ރައްކާކުރެވިފައި އޮންނަ ސަވާބާއި ދަރުމަ އެވެ.

ބައެއް މީހުން އެބައިމީހުންގެ މަގާމުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ބައިތުލްމާލުން ވައްކަންކޮށް ނަހަލާލު ގޮތުގައި މުއްސަނދިވުމަށް ލިބޭ ވަސީލަތެއްކަމުގައި ހަދަ އެވެ. ލެއްވިހާ ވައްކަމެއްކޮށް ފޭރިކެއުމަށް ތިމާގެ ބާރުވެރިކަން ބޭނުންކޮށްލުމަކީ އެއީ ތިމާއަށް އެފަދަ މަގާމެއް ލިބުނު ސަބަބާއި މަގުސަދުކަމުގައި މިފަދަ މީހުން ދެކެ އެވެ. އަބާއްޖަވެރިންނަކީ މިކަހަލަ މީހުންނެވެ. އިސާހިތަކު ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި މިބައިމީހުންނަށް އޮންނަ ލޯތްބާއި ޝައުގުވެރިކަން ރުޅިވެރިކަމާއި ނަފުރަތަށް ބަދަލުވެ، މާތް ﷲ ދެއްވި އެފަދަ ބޮޑު ނިއުމަތް ތިމާމެންގެ ބަދުނަސީބާއި ބަލާތަކުގެ ސަބަބެއްކަމުގައި ވެގެންދެ އެވެ.

ނިމިގެން މިދާ ހަފުތާގައި ސަރުކާރުގެ ގިނަ އަދަދެއްގެ މިނިސްޓަރުން މަގާމުތަކުން އިސްތިއުފާ ދިނުމާއި ބައެއް މީހުން ވަކިކުރުމާއި މިކަން ހިނގި ގޮތާއި ބޮޑު މިނަކީ، ބަޔަކު މީހުންނަށް ހަމައެކަނި ސިޔާސީ ކަމެއްހެން ހީވިޔަސް މިއީ ދީނީ އިލްމުވެރިން ބަސް ބުނަންޖެހޭ ފަދަ ދީނާ ގުޅުންހުރި މައްސަލައެކެވެ. އެހެނީ ވެރިކަމާއި މަގާމުތައް އަދާކުރުމަކީ އިސްލާމްދީނުގައި އެކަމަށްޓަކައި ވަކި އުސޫލުތަކެއް ކަނޑައެޅިފައި ހުރި ކަމެކެވެ. އެއީކީ ކުޅޭ ކުޅިވަރެއް ނޫނެވެ. ބައިތުލްމާލުން ތިން އަހަރު ދުވަހަށް، މަހަކު އެއްފަހަރު ބޮޑު މުސާރައެއް ނަގާފައި ރައްޔިތަކަށް ކޮށްދިން ހިދުމަތެއް ނެތި، މިހާރު ދެން އިސްތިއުފާ ދިނީއޭ ބުންޏަކަސް އެއީކީ ދީނީ ގޮތުން އަދާކުރަން ޖެހޭ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާވީއެއް ނޫނެވެ. 

އިސްތިއުފާ ދެއްވި މީހުން އިސްތިއުފާދިނީ ކީއްވެކަން ބަޔާންކުރަންޖެހެ އެވެ. ރައްޔިތުންނަށް ހަގީގަތް ހާމަކޮށްދޭންޖެހެ އެވެ. މައްސަލަ އުޅެނީ މިނިސްޓަރުންގެތޯ ނުވަތަ ވެރިމީހާގެތޯ އެނގުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ހައްގެކެވެ. ހުރިހާ މާނައެއްގައި މިކަމުގައި ހިޔާލުފާޅުކުރުމާއި ބަސްބުނުމަކީ ރައްޔިތުންގެ ދީނީ ވާޖިބެކެވެ. 

ބައިތުލްމާލުން މުސާރަނަގާ މުސާރަވެރިއަކު މަގާމެއްގައި ހުރެ ގިނަ ދުވަސްތަކެއް ވަންދެން ރައްޔިތުންގެ ފައިސާއިން މުސާރަ ނަގާފައި، އިސްތިއުފާދިނުމުން އެކަމެއް ނުނިމޭނެ އެވެ. އަދި އެ ނެގި ފައިސާގެ ދީނީ ހުކުމް ވެސް އޮންނާނީ ސުވާލެއްގެ ތެރޭގައެވެ. 

އިސްތިއުފާދިނީ މަގާމަށް ނާގާބިލުކަމަށް ވެގެން ނަމަ، އެމަގާމަކާ އެމީހަކު ފުރަތަމަ ވެސް ހަވާލުވެފައި އެ ވަނީ ދީނީ ގޮތުން އެ މަގާމަކާ ހަވާލުވުން ހުއްދަވެގެން ނުވާނެ ހާލަތެއްގަ އެވެ. އިސްތިއުފާދިނީ، ވެރިއަކަށް ހުރި މީހާ ގައުމު ހިންގާގޮތާމެދު ހިތްހަމަނުޖެހިގެންކަމަށްވާނަމަ، އެކަން އިސްލާހުކުރުމަށް އާންމު ރައްޔިތަކަށް ވުރެ މަގާމުވެރިޔާގެ އޮތް ޒިންމާ ބޮޑުވާނެއިރު، އެކަމަށްޓަކައި ކުރި މަސައްކަތެއް ފެންނާން އޮންނަންވާނެ އެވެ. އެފަދަ މަސައްކަތެއް ނެތްނަމަ، އެމީހަކީ އިސްތިއުފާދިނުމަކުން ރައްޔިތުންގެ ހައްގުތައް އެމީހަކާމެދު ކެނޑިގެންދާނެ މީހަކަށް ނުވާނެ އެވެ. އަދި އެފަދަ މީހުން ނެގި މުސާރަ އެއީ ބާތިލުގޮތުގައި ކެވުނު އެއްޗެއްކަމުގައި މެނުވީ ވެދާނެހެއްޔެވެ؟ 

އަލްބަގަރާ ސޫރަތުގެ ސަތޭކަ އަށްޑިހައަށްވަނަ އާޔަތުގައިވެއެވެ. "އަދި ތިޔަބައިމީހުންގެ މުދާތައް ތިޔަބައިމީހުންގެ މެދުގައި ބާތިލުގޮތުގައި ނުކާށެވެ! އަދި ތިޔަބައިމީހުން ދެނެތިބެގެންމެ، ފާފަވެރި ގޮތުގައި މީސްތަކުންގެ މުދާތަކުގެ ތެރެއިން ބައެއް ކެއުމަށްޓަކައި އެ މުދާތައް (އެބަހީ: އެ މުދާތަކުން ބައެއް) ވެރިންނަށް ނުދޭށެވެ!"

 

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިޓީބިޓީ: އިހުތިރާމާ ގުޅޭ ގޮތުން ރައީސް މުއިއްޒަށް ސުވާލެއް!

ރައީސް ޑރ. މުއިއްޒު "އިހުތިރާމް އަދާކުރުމުގެ ގައުމީ މަޝްރޫއު" އިފްތިތާހު ކުރެއްވި ނަމަވެސް، އެ މަޝްރޫއުގެ ތަފްސީލާއި އިހުތިރާމުގެ މާނަ ސާފުކޮށްދެއްވާފައި ނުވާތީ މި ލިޔުމުގައި ވަނީ ފާޑުކިޔާފައެވެ. އަދި މުޅި ގައުމަށް ނަސޭހަތް ދެއްވުމުގެ ކުރިން، ރައީސްގެ އަރިހުގައި ތިއްބެވި ބޭފުޅުންގެ އަމަލުތަކާއި ބަސްމަގު ހުރި ގޮތުން އެ ބޭފުޅުންނަށް އިހުތިރާމް ކުރަން ދަސްކޮށްދެއްވާފައިވޭތޯ ލިޔުމުގައި ސުވާލު އުފައްދާފައިވެއެވެ.

ރިންގު ހުސްވަންދެން ދިހަ ބާރަފަހަރަށް ގުޅުމުގެ ދީނީ ހުކުމް

ތިމާގެ އެކުވެރިޔާގެ ހާލަތްތަކާއި އުޒުރުތަކެއް ހުރެދާނެކަމަށް ބެލުމެއް ނެތި އެކުވެރިޔާއަށް އުނދަގޫވާނެހެން ދިހަބާރަ ފަހަރަށް ރިންގު ހުސްވަންދެން ފޯނުކޮށްކޮށް ހުރުމަކީ އެކުވެރިޔާގެ ޑިޖިޓަލް ޕާރސަނަލް ސްޕޭސްއަށާއި ބައުންޑަރީއަށް އަރައިގަތުމެވެ. އެކަމަކީ ދީނީގޮތުން ކޮށްގެންވާނެ ކަމެއް ނޫނެވެ.

ތަދުވަނީތަ ހިތަށް؟ ތިއީ ދެން ކޮންކަމެއް؟

މި ލިޔުމަކީ ފަރެސް އާމިރުގެ ޅެންތަކުގެ ތެރެއިން، 'ހުސްވަތެއް ދުޅައަށް ގުނުން މަކަރަށް ވެދާށި' މި ޅެމުގެ މައްޗަށް ލިޔެފައިވާ ލިޔުމެކެވެ. މި ލިޔުމުގައި ބަލާލާފައިވަނީ އެ ޅެމުގެ ވަކިވަކި ބައިތުތަކުގެ މާނައަށެވެ.

އަހަރެން ވެސް ތަރައްގީ ދެކެން ބޭނުން... އެކަމަކު

1977 ވަނަ އަހަރު ސޮވިއެޓް ޔޫނިއަނުން އައްޑޫ ގަން ކުއްޔަށް ހިފަން ހުށަހެޅި ބޮޑު އަގު، ރާއްޖޭގެ މިނިވަންކަމާއި ވަކިފަރާތަކަށް ނުޖެހޭ ސިޔާސަތު ދެމެހެއްޓުމަށްޓަކައި ރައީސް ނާސިރު ދޫކޮށްލެއްވިއެވެ. މީގެ އިތުރުން، ރާއްޖޭގެ އިގްތިސާދީ މިނިވަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށްޓަކައި ވޯރާ ވިޔަފާރިވެރިން ރާއްޖެއިން ފޮނުވާލައި، ގައުމީ މަސްލަހަތަށް އިސްކަންދެއްވައިގެން މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެއް އެމަނިކުފާނު އެޅުއްވިއެވެ.

ސިންގަޕޫރާއި ދެކުނު ކޮރެއާގެ ފޮރިން އިންވެސްޓްމަންޓާ އަޅާކިޔުން

ރާއްޖެއަށް ބޭރުގެ އިންވެސްޓްމަންޓްތައް މުހިންމު ނަމަވެސް، ބިން ދޫކުރުމުގައި ދައުލަތަށް ލިބޭ ދާއިމީ ފައިދާއާއި ނުރައްކަލަށް ވިސްނަންޖެހެއެވެ. ސިންގަޕޫރު ފަދަ ގައުމުތަކުގައި ބޭރުގެ އިންވެސްޓަރުންނަށް ބިން ދޫކުރަނީ ހާމަކަންބޮޑު ބީލަމުގެ ނިޒާމެއްގެ ތެރެއިން، ވަކި މުއްދަތަކަށް ކުއްޔަށް ކަމަށްވާއިރު، ބިމުގެ މިލްކިއްޔާތާއި ބަނދަރު ފަދަ މުހިންމު ވަސީލަތްތައް ބާއްވަނީ ދައުލަތުގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އެހެންކަމުން ރާއްޖޭގެ މަޝްރޫޢުތައް ކުރިއަށްގެންދާއިރު މިފަދަ ކާމިޔާބު ނަމޫނާތަކަށް ބަލައި، ދައުލަތުގެ މަންފާ އިސްކުރުން މުހިންމެވެ.

އީގަލް ހިލްސްއާ ނުލައި ވެސް ރަސްމާލެއިން ދާއިމީ ނަފާ ހޯދިދާނެ

ރަސްމާލެ ޓޫރިޒަމަށް އީގަލް ހިލްސްއަށް ދޫކޮށްލައިގެން ނުވާނެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، ދިވެހިންގެ ފުރިހަމަ މިލްކުވެރިކަން އޮންނަ "ރަސްމާލެ ހިއްސާ" ކުންފުނިން ބިމުގެ ކޮންޓްރޯލް ހިފަހައްޓައި، ދައުލަތް އެންމެ ލޯނެއް ވެސް ނުނަގައި، ވަޒީފާތަކަށް އަމާޒުކޮށް އަމިއްލަ ހަރަދު އަމިއްލައަށް ބަލަހައްޓާ ދިރުންހުރި ސިޓީއެއް ބިނާކުރަންވީ.

ރައްޔިތުންގެ 'އިހުތިރާމު އަތުލުމުގެ' މަޝްރޫއު

ރާއްޖޭގައި އަހުލާގާއި އިހުތިރާމު ކުރުމުގެ ސިފަ އާލާކުރުމަށްޓަކައި، ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ގައުމީ ކެމްޕޭނެއް ރަސްމީކޮށް އިފްތިތާހުކޮށްދެއްވާފަ. މި ކެމްޕޭނަކީ ދުނިޔޭގެ ބައެއް ޑިކްޓޭޓަރުން ރައްޔިތުންގެ އަހުލާގު ބައްޓަންކުރަން ހިންގި ފަދަ ހަރަކާތްތަކާ އެއްގޮތް ކަމެއް.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox