ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބާއި ރިޔާސީ އިންތިހާބު އެއް ދުވަހެއްގައި ބާއްވައި މި ހިނގަމުންދާ ވިހިވަނަ މަޖިލީހުގެ އުމުރުން ހަ މަސްދުވަސް އުނިކުރުމަށް ސަރުކާރުން ގާނޫނުއަސާސީއަށް ގެންނަން އުޅުނު ބަދަލާ ދެކޮޅަށް ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ވަރަށް ގިނަ އަދަދެއްގެ ބަޔަކު ނޫނެކޭ ބުނުމުން އެ ބިލު ބާތިލުވެއްޖެ އެވެ.
މިހާތަނަށް ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުގެ ފޮށިތަކުގެ ތެރެއިން 93 ޕަސެންޓުގެ ވޯޓު ގުނައި ނިމި ނަތީޖާ ވަނީ އިއުލާންކޮށްފަ އެވެ. ސަރުކާރުގެ ހުށަހެޅުމަށް ތާއިދުކޮށް އާނއެކޭ ބުނީ 58,144 މީހުންނެވެ. އެއީ އެންމެ 31 ޕަސެންޓެވެ.
ސަރުކާރުގެ ހުށަހެޅުމަށް 128,009 މީހުން ވަނީ ނޫނެކޭ ބުނެފަ އެވެ. އެއީ މިހާތަނަށް ގުނާފައިވާ ވޯޓުގެ 69 ޕަސެންޓެވެ.
މިފަހުގެ ތާރީހެއްގައި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ފަހުން ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓެއް ނެގީ 2007 ވަނަ އަހަރު އެވެ. އެއީ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމާ ގުޅޭގޮތުން ނެގި ވޯޓެކެވެ.
އޭރު އޮތް ކުރީގެ ރައީސް މައުމޫން އަބްދުލްގައްޔޫމްގެ ސަރުކާރުން ބޭނުންވީ ރިޔާސީ ނިޒާމެކެވެ. އިދިކޮޅު މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރަޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ) އިން ވަކާލާތުކުރީ ބަރުލަމާނީ ނިޒާމެއް ބޭއްވުމަށެވެ. ރިޔާސީ ނިޒާމަކަށް 62 ޕަސެންޓު ރައްޔިތުން ތާއިދުކުރިއިރު ބަރުލަމާނީ ނިޒާމަށް ލިބުނީ 38 ޕަސެންޓު ރައްޔިތުންގެ ތާއީދެވެ.
އެހެންކަމުން، ވެރިކަމުގައި ތިބެ ކެމްޕޭންކޮށް އާންމު ވޯޓެއްގައި އެންމެ ބޮޑު ބައްޔަކާ ކުރިމަތިލާން ޖެހުނީ މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުންނެވެ. މުއިއްޒުއަށް 2023 ވަނަ އަހަރުގެ ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި ވޯޓު ދިން މީހުންނާ ގާތްގަނޑަކަށް އެއްވަރެއްގެ އަދަދެއްގެ މީހުން ވަނީ އެމަނިކުފާނުގެ ދައުރަށް ދެ އަހަރާއި ބައިވަމުން ދަނިކޮށް މި ނެގި ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުގައި ސަރުކާރަށް ނޫނެކޭ ބުނެފަ އެވެ.
ރިޔާސީ އިންތިހާބާއި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިންތިހާބު އެއް ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމަށް ބޭނުންވަނީ ރައީސް މުހައްމަދު މުއިއްޒު އެވެ. އެއީ މުއިއްޒުގެ މެނިފެސްޓޯގައި އަދި ވައުދު ފޮތުގައި ހިމެނޭ ކަމެއް ނޫނެވެ. މި ވާހަކަތައް މުއިއްޒު ދައްކަވަން ފެއްޓެވީ ވެރިކަމަށް ވަޑައިގަތުމަށް ފަހު އެވެ.
މި ބަދަލު ގެނައުމަށް މަޖިލީހުން ބިލު ފާސްކުރީ ވެސް ދައުރުން ބޭރު ޖަލްސާއެއް ބޭއްވުމަށް ފަހު އަވަސް އަރުވާލައިގެންނެވެ. ކޮމިޓީ މަރުހަލާ ހިމެނޭހެން މަޖިލީހުގައި ބިލަށް ބަހުސްކޮށް މަޝްވަރާކުރީ މަދު ގަޑިއިރުތަކަކަށެވެ.
މި ވޯޓުގައި ސަރުކާރުން ވަރަށް ގަދައަށް ކެމްޕޭން ކުރި އެވެ. ދެ އިންތިހާބު އެއް ދުވަހެއްގައި ބޭއްވުމަކީ ހަރަދު ކުޑަކުރަން ކުރާ ކަމެއް ކަމަށާއި އޭގެ ސަބަބުން ރާއްޖޭގައި ހަމަޖެހުން ގާއިމުވެ އެންމެ ގިނަ ރައްޔިތުން ވޯޓުލާ އިންތިހާބުގައި (ރިޔާސީ އިންތިހާބުގައި) ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުން އިންތިހާބު ކުރާނެ ކަމަށް ބުނެ ވަކާލާތު ކުރި އެވެ.
އިދިކޮޅު މޯލްޑިވިއަން ޑިމޮކްރަޓިކް ޕާޓީ (އެމްޑީޕީ) އިން މި ވޯޓުގައި ސަރުކާރުގެ ހުށަހެޅުމަށް ނޫނެކޭ ބުނުމަށް ކެމްޕޭން ކުރި އެވެ. އޭގެ އިތުރުން، ސުޕްރީމް ކޯޓުގެ ކުރީގެ ފަނޑިޔާރުންނާއި، ރައްޔިތުންގެ ހާއްސަ މަޖިލީހުގެ މެންބަރުންނާއި، މަޖިލީހުގެ ކުރީގެ މެންބަރުންނާއި، ގާނޫނީ ވަކީލުންނާއި، މަދަނީ ޖަމިއްޔާ ޖަމާއަތްތަކުންނާއި އަދި ގިނަ އަދަދެއްގެ ރައްޔިތުން މިކަމާ ދެކޮޅަށް ވަކާލާތު ކުރި އެވެ.
އެ ވަކާލާތުގައި ބުނި ގޮތުގައި މިއީ ގާނޫނުއަސާސީއާ ހިލާފު ބަދަލެކެވެ. ރައްޔިތުންގެ އަތުގައި އޮތް ބާރުވެރިކަން ޖަހައިގެނެ އެކެއްގެ އަތަށް ބާރުތައް ޖަމާކޮށް، ހުދުމުހުތާރު ވެރިކަމެއް ކުރުމުގެ ފުރުސަތު މި ބަދަލުން ފަހިވެގެންދާނެ ކަމަށް އެ ފަރާތްތަކުން ދެކެ އެވެ.
މި ވޯޓާ ގުޅިގެން ދަށު ކޯޓުތަކާއި އެންމެ މަތީ ކޯޓަށް ވެސް މައްސަލަތަކެއް ހުށަހެޅުނެވެ. އޭގެ ތެރެއިން އެއް މައްސަލަ ސުޕްރީމް ކޯޓުން ބެލިއިރު ހުކުމް ކުރީ ފެންނަ ނުފެންނަ ވޯޓުގެ ސުވާލު ސައްހަ ކަމާއި އެ ވޯޓު ހުއްޓުވަން ޖެހޭ ސަބަބެއް ނެތް ކަމަށެވެ.
ރެފަރެންޑަމްގެ ސުވާލުގައި އޮތީ ގާނޫނުއަސާސީއަށް އަށްވަނަ އިސްލާހު ގެނައުމުގެ ބިލު ތަސްދީގު ކުރުމަށް ރައްޔިތުންނަށް ފެނޭތޯ އެވެ. އެ އިސްލާހުގައި އޮތް ކަންކަމާ މެދު ރައްޔިތުންގެ ރުހުން އޮތްތޯ ބެލުމެއް ނެތެވެ.
ގާނޫނުއަސާސީގެ 262 ވަނަ މާއްދާގެ ދަށުން މި ވޯޓު ނެގިއިރު މި ބިލު ފާސްކުރުމާ ދެކޮޅަށް ރަައްޔިތުންގެ ބޮޑު އަގުލިބައްޔަތެއް ވޯޓު ދީފައިވާތީ މުއިއްޒުއަށް މި ބިލު ތަސްދީގެއް ނުކުރެވޭނެ އެވެ. ބިލު ބާތިލުވާނެ އެވެ.
