މި އަހަރު ދައްކަން ޖެހޭ ބޮޑު ދަރަނި ދައްކާނެ ފައިސާ ހަމަޖައްސަން ވެގެން ސަރުކާރުން އެމެރިކާގެ ކާގިލް ފައިނޭންޝަލް ސާވިސަސް އިންޓަނޭޝަނަލް (ސީއެފްއެސްއައިޓީ) އިން 300 މިލިއަން ޑޮލަރު ނެގުމުގެ ކަންކަން ފައިނަލްވުމާ ގާތަށް ގޮސްފި އެވެ.
ސަރުކާރުން މި ލޯނު ނަގަން އުޅޭ ކަމަށް އަދަދު އިން ފުރަތަމަ ރިޕޯޓު ކުރީ ނިމުނު ޑިސެމްބަރު 28، ގަ އެވެ. އޭރު، ސަރުކާރާއި މާލީ އިދާރާތަކުގެ މަތީ ފަންތީގައި މިފަދަ މަޝްވަރާތަކެއް ކުރިއަށްދާ ކަމުގެ އިތުރަށް ލޯނާ ގުޅޭ އިތުރު އެއްވެސް މައުލޫމާތެއް ނުލިބެ އެވެ.
ސަރުކާރުން ބޭނުންވާ ވަރުގެ ލޯނެއް ދޫކުރަން ހުށަހެޅީ ކާގިލްސްއިންނެވެ. މައުލޫމާތު ލިބިފައިވާ ގޮތުގައި 14 ޕަސެންޓަށްވުރެ އިތުރު އިންޓްރެސްޓު ރޭޓެއްގައި 300 މިލިއަން ޑޮލަރު ނެގުމާ މެދު ސަރުކާރުން ގޮތެއް ނިންމުމާމެދު އޮތީ އެންމެ ފަހުގެ މަރުހަލާގަ އެވެ.
އެ ހުށަހެޅުމާ ސަރުކާރުން ގޮތެއް ނިންމުމުގައި ލަސްތަކެއް އައީ އިންޓްރެސްޓު ރޭޓު ބޮޑުކަމުންނެވެ. މިހާރު ނަގަން ތައްޔާރުވެފައިވާ ލޯނަކީ މިދިޔަ އެމްޑީޕީ ސަރުކާރުގައި ބަޖެޓު ސަޕޯޓަށް ކާގިލްސްއިން ނެގި 100 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނަށްވުރެ އިންޓްރެސްޓު ދެ ގުނަ ބޮޑު ލޯނެކެވެ.
ތިން އަހަރުގެ ތެރޭގައި އަނބުރާ ދައްކާ ގޮތަށް އެމްޑީޕީން ނެގި އެ ލޯނު ނެގީ 7.15 ޕަސެންޓު އިންޓްރެސްޓް ރޭޓެއްގަ އެވެ. މިިދިޔަ އަހަރުގެ މާޗު މަހުގެ ތެރޭގައި ސަރުކާރުން ވަނީ އެ ލޯނަށް ދައްކަން ޖެހޭ 126 މިލިއަން ޑޮލަރު އަނބުރާ ދައްކާފަ އެވެ.
މި ސަރުކާރުން ނަގަން ނިންމާނެ ކަމަށް ބެލެވޭ ލޯނުގެ ވާހަކަ ދެކެވުނުއިރު ސޯޝަލް މީޑިއާގައި ކަންބޮޑުވުން ފާޅުކުރި ބައެއް މީހުން ބުނި ގޮތުގައި އިންޓްރެސްޓު ރޭޓު އުޅެނީ 15 ޕަސެންޓުގަ އެވެ. އޭރު މި އަދަދު ހިއްސާކުރި އެއް އެކައުންޓަކީ ކުރީގެ ރައީސް މުހައްމަދު ނަޝީދު ބޭނުންކުރައްވާ ނުރަސްމީ އެކައުންޓެވެ.
މި ސަރުކާރުން ވެސް ވަނީ ކާގިލްއިން 50 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް ނަގަން އެސްޓީއޯއަށް ގެރެންޓީއެއް ދޫކޮށްފަ އެވެ. މިއީ އެ ކުންފުނިން އެތެރެކުރާ ބޭހާއި، ކާޑުގެ ބާވަތްތަކާއި، އެ ނޫން ވެސް ޒަރޫރީ ތަކެތި އެތެރެކުރުމަށް ބޭނުންވާ ފައިސާ ހޯދަން ނެގި ލޯނެކެވެ. ނަމަވެސް މި ލޯނުގެ މައުލޫމާތު ހިއްސާކުރަން ބޭއްވި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މާލިއްޔަތު ކޮމިޓީގެ ބައްދަލުވުން ސިއްރުކުރުމުން، މި ލޯނާ ގުޅޭ އިތުރު މައުލޫމާތެއް އާންމުކޮށް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.
މި އަހަރުގެ ބަޖެޓު ފާސްކުރީ ދަރަނީގެ ގޮތުގައި 21 ބިލިއަން ރުފިޔާ ހޯދާ ގޮތަށެވެ. ދަރަންޏަށް ނަގާ ފައިސާގެ ތެރެއިން، ކާގިލް ގިންތިކުރެވޭ ޕޮޓެންޝަލް ފައިނޭންސިން ޕާޓްނަރުންގެ އަތުން ހޯދާ ގޮތަށް އޮތީ 1.5 ބިލިއަން ރުފިޔާ ނުވަތަ 100 މިލިއަން ޑޮލަރެވެ.
ސަރުކާރުން ނަގަން އުޅޭ ލޯނުގެ އިންޓްރެސްޓު ރޭޓު ބޮޑު ކަމުގެ ކަންބޮޑުވުން ހުއްޓަސް، ފަންނީ މާހިރުން ބުނަނީ ދައުލަތުގެ މާލީ ހާލަތު ހުރި ގޮތުން ބޭރުން ހެޔޮ އަގުގައި ދަރަނި ނަގަން ވެސް އުނދަގޫ ވާނެ ކަމަށެވެ.
މި ކަމުގައި ދިވެހި ދައުލަތަށް އޮތް އެންމެ ބޮޑު ގޮންޖެހުމަކީ ބައިނަލްއަގުވާމީ ރޭޓިން އެޖެންސީތަކުން ރާއްޖޭގެ ސޮވަރިން ކްރެޑިޓް ރޭޓިން ދަށްކޮށްފައި އޮތުމެވެ. ދުނިޔޭގެ އެންމެ ބޮޑު ދެ ރޭޓިން އެޖެންސީ ކަމުގައިވާ މޫޑީސް އާއި ފިޗުން ވެސް ވަނީ އިންވެސްޓު ނުކުރާ ގްރޭޑަށް ރޭޓިން ވައްޓާލާފަ އެވެ.
މި ރޭޓިން އޮތްހާ ހިނދަކު ހެޔޮ އަގެއްގައި ލޯނެއް ލިބުމާއި ދަށް ޔީލްޑެއްގައި ސުކޫކެއް ވިއްކަން ވެސް އުނދަގޫ ވާނެ ކަމަށް މާލީ ދާއިރާގެ ތަޖުރިބާކާރުން ބުނެ އެވެ. ހަމައެކަނި އޮންނާނެ ގޮތަކީ، ދައުލަތަކުން ނޫނީ ވާލްޑް ބޭންކް އާއި އިންޓަނޭޝަނަލް މަނިޓަރީ ފަންޑު ފަދަ ކޮންސެޝަނަރީ ރޭޓުތަކުގައި ލޯނު ދޫކުރާ އިދާރާއަކުން ލޯނެއް ހޯދުމެވެ.
