ކޮފީއަކީ ޑިޕްރެޝަނުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭ އެއްޗެއްތަ؟

Nov 17, 2025, 8:22 AM
ކޮފީއަކީ ޑިޕްރެޝަނުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭ އެއްޗެއްތަ؟

ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ ފިކުރު ބޮޑުވުމާއި ހާސްވުމުގެ މައްސަލައަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ތަފާތު އެތައް ބޭހެއް އުފައްދައި ބޭނުންކުރަމުން އާދެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ހުރިހާ ބޭހަކީ އެންމެންނަށް އޭގެ ނަތީޖާ ފެންނަ ބޭސްތަކެއް ނޫނެވެ. ބޭހަށް ނުގުޑާ ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނަށް އެންމެ އާންމުކޮށް ދޭ، ނަތީޖާ ނެރެވޭ ފަރުވާއަކީ، ކެޓަމީން ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯކޮންވަލްސިވް ތެރަޕީއެވެ.

ދާދި ފަހުން ކުރި ދިރާސާއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ކެޓަމީން ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯކޮންވަލްސިވް ތެރަޕީ ދިނުމުން ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލައަށް ލުޔެއް ލިބެނީ، ސިކުނޑި ތެރޭގައި އަޑެނަސިން (adenosine) އުފެއްދުން އެ ތެރަޕީގެ ސަބަބުން ކުއްލިއަކަށް އިތުރުވެގެންދާތީއެވެ.

މިއާ ހިލާފަށް ކޮފީ ބުއިމުން ވާ ގޮތަކީ އަޑެނަސިން ރިސެޕްޓާތަކުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. މިހެންވުމުން، އަޑެނަސިން އުފައްދާ މިންވަރު ދަށްވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގަވާއިދުން ކޮފީ ބޯނަމަ، ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތަކުން ސަލާމަތްވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

Advertisement

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ މުޅި އާބާދީގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، ބޮޑެތި މީހުންނޭ މިކިޔާ އުމުރު ފުރާގެ 5.7 ޕަސެންޓް (ގާތްގަނޑަކަށް 332 މިލިއަން) މީހުން ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫ ތަހައްމަލުކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ، ޑޕްރެޝަނަށް އާންމުކޮށް ދޭ ބޭސްތަކުން ފަރުވާ ހޯދާ މީހުންނެވެ. ޑިޕްރެޝަންގެ އާންމު ބޭސްތަކަށް ނުގުޑާ ހާލަތުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް، އެނޫން ފަރުވާތައް ބޭނުންކުރަންޖެހެއެވެ.

ނޭޗާ ޓްރަސްޓެޑް ސޯސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ޝާޢިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ޑިޕްރެޝަން ފަރުވާގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ސިކުނޑީގައި ޑިޕްރެޝަންއާ ދެކޮޅު ތާސީރު އުފެދިގަންނަނީ އަޑެނަސިންގެ މިންވަރު އާދަޔާ ހިލާފަށް އިތުރުވާން ފެށުމުންނެވެ. އަޑެނަސިން އަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ދޭދޭ ސެލްތަކުގެ ދެމެދުގައި މައުލޫމާތު ބަދަލުކޮށްދޭ މޮލިކިއުލްއެކެވެ.

އޭގެ އިތުރުން ލޭ ނާރުތައް ފުޅާކޮށްދިނުމާއި، ޖަޒުބާތީ އިހްސާސްތައް ރަމަތަކުރާ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު މަސައްކަތް އިންތިޒާމުކުރުމާއި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށް ކުރުމާއި ހާޓް ރޭޓް ދަށްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ ވެސް އަޑެނަސިން މޮލިކިއުލްތަކެވެ. މި ދިރާސާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، ކެފެއިންއަކީ، އަޑެނޮސިން މޮލިކިއުލްތައް އިތުރުވިޔަނުދީ ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތަކުން މީހާ ހިމާޔަތްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.

މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން، އަޑެނޮސިންއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރީ، ވިރާސީ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައިވާ އަޑެނޮސިން މޮލިކިއުލް ސެންސަރުތަކެކެވެ. އެ ގޮތުން ކެޓަމީން ފަރުވާގެ ޑޯޒްއެއް (ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ ކޮންމެ ކިލޯއަކަށް 10 މިލިގްރާމްގެ ނިސްބަތުން) މީދަލުގެ ހަށިގަނޑަށް އިންޖެކްޝަނެއްގެ ޒަރީއާއިން ފޮނުވިއެވެ. އެއަށް ފަހު އެ މީދާތަކުގެ ސިކުނޑީގައި އެޑޮނެސިންގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތެވެ.

ކެޓަމީން އިންޖެކްޝަން ދިނުމާ ގުޅިގެން، ސިކުނޑީގެ ކުރިމަތީބައި (މީޑިއާ ޕްރި-ފްރޮންޓަލް ކޯޓެކްސް) އާއި ސިކުނޑީގެ އެތެރެއިން ތިރީބައި (ހިޕޯކެމްޕަސް)ގައި އެކްސްޓްރާސެލިއުލާ އެޑޮނެސިން (extracellular adenosine) މޮލިކިއުލްތައް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ސިކުނޑީގައި ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތައް އުފައްދައިދެނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މި ދެ ބައިގައެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

ސިކުނޑީގެ ހަރަކާތާ ގުޅޭ ދިރާސާ ހެދި ސައިންސްވެރިންނަށް އިނާމު

ސިކުނޑީގެ ނާރުތަކުގެ މަސައްކަތް އަލީގެ އެހީގައި ކޮންޓްރޯލް ކުރެވޭނެ ގޮތް ނުވަތަ "އޮޕްޓޯޖެނެޓިކްސް" ހޯއްދެވި ތިން ސައިންސްވެރިއަކަށް މިއަހަރުގެ ބޭސްވެރިކަމުގެ ނޯބެލް އިނާމު ވަނީ އަރުވާފައެވެ. މި ހޯދުމުގެ ސަބަބުން ސިކުނޑީގެ ސިއްރުތަކާއި ބަލިތައް ދެނެގަތުމަށް އާ މަގުތަކެއް ފަހިވެ، ނިއުރޯސައިންސްގެ ދާއިރާއަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެއް ވަނީ ލިބިފައެވެ.

އެނާޖީ ޑްރިންކްގެ ނުރައްކާ ބޮޑުވެ ޑޮކްޓަރުން ކަންބޮޑުވުމުގައި

އެނާޖީ ޑްރިންކް ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން ކުޑަކުދިންގެ ފުރާނައަށް ނުރައްކާވަމުންދާތީ، އެފަދަ ބުއިންތައް އިޝްތިހާރުކުރުން ހުއްޓުވުމަށް ޑޮކްޓަރުން ދަނީ ގޮވާލަމުންނެވެ. މީގެ ސަބަބުން ހިތުގެ ވިންދު އަވަސްވެ ލޭގެ ޕްރެޝަރު މަތިވުން ފަދަ ސިއްހީ ބޮޑެތި މައްސަލަތައް ކުރިމަތިވާތީ، ކުޑަކުދިންނާއި ފުރާވަރުގެ ކުދިން މިފަދަ ބުއިންތަކާ މުޅިން ދުރުވުމަށް ސިއްހީ މާހިރުން އިރުޝާދުދެއެވެ.

އެފްބީއައި ޑިރެކްޓަރު، ލަވަކިޔުންތެރިޔަކާ ކައިވެނިކުރަނީ

އެފްބީއައިގެ ޑިރެކްޓަރު ކާޝް ޕަޓޭލް އާއި އޭނާގެ ލޯބިވެރިޔާ، ކަންޓްރީ މިއުޒިކް ކިޔުންތެރިޔާ އެލެކްސިސް ވިލްކިންސް އެންގޭޖްވެފައިވާކަން ސޯޝަލް މީޑިއާގައި އިއުލާނުކޮށްފިއެވެ. ސިޔާސީ ކަންކަމުގައިވެސް ހަރަކާތްތެރިވާ ވިލްކިންސް އާއި ޕަޓޭލްގެ ގުޅުމުގެ ވާހަކަ އާންމުވެފައި މިވަނީ، ރަސްމީ ދަތުރުތަކުން ބޭރުގައި ސަރުކާރުގެ ޖެޓް ބޭނުންކުރާ ކަމަށް ބުނެ ޕަޓޭލްއަށް ބޮޑެތި ފާޑުކިޔުންތަކެއް އަމާޒުވެފައިވާ ދަނޑިވަޅެއްގައެވެ.

20 ޑޮލަރެއް ނޫން "ކީއްވެ"

މަގުމަތިން ފެންނަމުންދާ 20 ޑޮލަރުގެ ނޫޓުތަކަކީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހު އޮލިމްޕަހުގައި ދެއްކުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" އިޝްތިހާރު ކުރުމަށް ބޭނުންކުރި އުކުޅެއް. އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމަކީ ގިނަ ޕްރޮޑަކްޝަން ހައުސްތަކެއް ގުޅިގެން އުފައްދާފައިވާ ފިލްމެއް.

ދިގުވާހަކަ: ބުނާށޭ ލޯބި ނުވަނީހޭ

ނަދާލްއަކީ މާޖިދުގެ ދަރިއެއް ނޫން ކަމަށާއި، އޭނާއަކީ މާޖިދުގެ ބައްޕަ މުޖްތަބާގެ އެންމެ ހަގު ދަރިފުޅުކަން މާޖިދު ހާމަކޮށްފިއެވެ. މި ހަގީގަތް ގަބޫލުކުރަން ނަދާލް ދެކޮޅު ހެދި ނަމަވެސް، މާޖިދު ވަނީ އެކަން ސާބިތުކޮށްދޭ ޑީ.އެން.އޭ ރިޕޯޓާއި ރަސްމީ ލިޔެކިޔުންތައް އޭނާއަށް ދައްކާފައެވެ. މި ލިޔުންތަކުން ފެނުނު ކަންތައްތަކުގެ ސަބަބުން ނަދާލްއަށް ބޮޑު ސިހުމެއް ލިބި، މުޅި މީހާ އައްސިވެގެންދިޔައެވެ.

ބަނދަރެއްގައި ތާށިވި މިޔަރެއް ބަލަން 600،000 މީހުން ޖަމާވެއްޖެ

ދެކުނު ކޮރެއާގެ ބުސާން ބަނދަރުގެ ހަނި ސަރަހައްދެއްގައި ތާށިވެފައިވާ 3.5 މީޓަރުގެ މިޔަރެއް ސަލާމަތްކުރުމަށް ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވެފައިވާއިރު، އެ މިޔަރު ބަލާލުމަށް 600،000 އަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން ވަނީ އެ ސަރަހައްދަށް ޖަމާވެފައެވެ. ތިން ހަފުތާ ވަންދެން އެ ސަރަހައްދުގައި އުޅޭ މި މިޔަރު އަމިއްލައަށް ކަނޑަށް ނުކުމެގެންދާނެ ކަމަށް ރެސްކިއު ޓީމުން މިހާރު އުންމީދުކުރާއިރު، މިއީ ހޫނު ކަނޑުތަކުގައި އުޅޭ "ބްރޮންޒް ވޭލާ" ބާވަތުގެ މިޔަރެއް ކަމަށް މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.

ސްޓްރޭ ކިޑްސް ވެސް ގްރެމީ އެވޯޑް ބޮއިކޮޓްކޮށްފި

ކޭ-ޕޮޕް ބޭންޑް "ސްޓްރޭ ކިޑްސް" އިން 2027 ވަނަ އަހަރުގެ ގްރެމީ އެވޯޑްސް ބޮއިކޮޓްކުރަން ނިންމައި، އެވޯޑަށް އެއްވެސް ހުށަހެޅުމެއް ނުފޮނުވުމަށް ވަނީ ކަނޑައަޅާފައެވެ. މި ނިންމުން ނިންމީ އޭޝިއާގެ މިއުޒިކަށް ގްރެމީން އަލަށް ތައާރަފުކުރި ކެޓަގަރީގެ ސަބަބުން މިއުޒިކް އެކަހެރިވާ ކަމަށް ބުނެ، ބީޓީއެސް އިން ފެށި ބޮއިކޮޓްގައި ބައިވެރިވުމުގެ ގޮތުންނެވެ. އެ ބޭންޑުން ބުނާ ގޮތުގައި އެމީހުންގެ އެންމެ ބޮޑު އަމާޒަކީ އެވޯޑް ހޯދުމުގެ ބަދަލުގައި ސަޕޯޓަރުން އުފާކޮށްދިނުމެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox