ކޮފީއަކީ ޑިޕްރެޝަނުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭ އެއްޗެއްތަ؟

Nov 17, 2025, 8:22 AM
ކޮފީއަކީ ޑިޕްރެޝަނުން ސަލާމަތް ކޮށްދޭ އެއްޗެއްތަ؟

ޑިޕްރެޝަން ނުވަތަ ފިކުރު ބޮޑުވުމާއި ހާސްވުމުގެ މައްސަލައަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ތަފާތު އެތައް ބޭހެއް އުފައްދައި ބޭނުންކުރަމުން އާދެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ހުރިހާ ބޭހަކީ އެންމެންނަށް އޭގެ ނަތީޖާ ފެންނަ ބޭސްތަކެއް ނޫނެވެ. ބޭހަށް ނުގުޑާ ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލަ ހުންނަ މީހުންނަށް އެންމެ އާންމުކޮށް ދޭ، ނަތީޖާ ނެރެވޭ ފަރުވާއަކީ، ކެޓަމީން ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯކޮންވަލްސިވް ތެރަޕީއެވެ.

ދާދި ފަހުން ކުރި ދިރާސާއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ކެޓަމީން ނުވަތަ އިލެކްޓްރޯކޮންވަލްސިވް ތެރަޕީ ދިނުމުން ޑިޕްރެޝަންގެ މައްސަލައަށް ލުޔެއް ލިބެނީ، ސިކުނޑި ތެރޭގައި އަޑެނަސިން (adenosine) އުފެއްދުން އެ ތެރަޕީގެ ސަބަބުން ކުއްލިއަކަށް އިތުރުވެގެންދާތީއެވެ.

މިއާ ހިލާފަށް ކޮފީ ބުއިމުން ވާ ގޮތަކީ އަޑެނަސިން ރިސެޕްޓާތަކުގެ މަސައްކަތަށް ހުރަސްއެޅެއެވެ. މިހެންވުމުން، އަޑެނަސިން އުފައްދާ މިންވަރު ދަށްވެދާނެއެވެ. ނަމަވެސް، ގަވާއިދުން ކޮފީ ބޯނަމަ، ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތަކުން ސަލާމަތްވާނެ ކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

Advertisement

ދުނިޔޭގެ ސިއްހަތު ޖަމިއްޔާއިން ބުނާ ގޮތުގައި ދުނިޔޭގެ މުޅި އާބާދީގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، ބޮޑެތި މީހުންނޭ މިކިޔާ އުމުރު ފުރާގެ 5.7 ޕަސެންޓް (ގާތްގަނޑަކަށް 332 މިލިއަން) މީހުން ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫ ތަހައްމަލުކުރެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ގިނަ މީހުންނަކީ، ޑޕްރެޝަނަށް އާންމުކޮށް ދޭ ބޭސްތަކުން ފަރުވާ ހޯދާ މީހުންނެވެ. ޑިޕްރެޝަންގެ އާންމު ބޭސްތަކަށް ނުގުޑާ ހާލަތުގައި ތިބޭ މީހުންނަށް، އެނޫން ފަރުވާތައް ބޭނުންކުރަންޖެހެއެވެ.

ނޭޗާ ޓްރަސްޓެޑް ސޯސް ކިޔާ ޖާނަލްގައި ޝާޢިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާ ރިޕޯޓްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން ޑިޕްރެޝަން ފަރުވާގެ ސަބަބުން އެމީހެއްގެ ސިކުނޑީގައި ޑިޕްރެޝަންއާ ދެކޮޅު ތާސީރު އުފެދިގަންނަނީ އަޑެނަސިންގެ މިންވަރު އާދަޔާ ހިލާފަށް އިތުރުވާން ފެށުމުންނެވެ. އަޑެނަސިން އަކީ ހަށިގަނޑުގައިވާ ދޭދޭ ސެލްތަކުގެ ދެމެދުގައި މައުލޫމާތު ބަދަލުކޮށްދޭ މޮލިކިއުލްއެކެވެ.

އޭގެ އިތުރުން ލޭ ނާރުތައް ފުޅާކޮށްދިނުމާއި، ޖަޒުބާތީ އިހްސާސްތައް ރަމަތަކުރާ ނާރުތަކުގެ ނިޒާމު މަސައްކަތް އިންތިޒާމުކުރުމާއި ލޭގެ ޕްރެޝަރު ދަށް ކުރުމާއި ހާޓް ރޭޓް ދަށްކުރުމުގެ މަސައްކަތް ކުރަނީ ވެސް އަޑެނަސިން މޮލިކިއުލްތަކެވެ. މި ދިރާސާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، ކެފެއިންއަކީ، އަޑެނޮސިން މޮލިކިއުލްތައް އިތުރުވިޔަނުދީ ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތަކުން މީހާ ހިމާޔަތްކޮށްދޭ އެއްޗެކެވެ.

މި ދިރާސާގައި ސައެންސްވެރިން، އަޑެނޮސިންއަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތުމަށް ބޭނުންކުރީ، ވިރާސީ ބަދަލުތަކެއް ގެނެސްފައިވާ އަޑެނޮސިން މޮލިކިއުލް ސެންސަރުތަކެކެވެ. އެ ގޮތުން ކެޓަމީން ފަރުވާގެ ޑޯޒްއެއް (ހަށިގަނޑުގެ ބަރުދަނުގެ ކޮންމެ ކިލޯއަކަށް 10 މިލިގްރާމްގެ ނިސްބަތުން) މީދަލުގެ ހަށިގަނޑަށް އިންޖެކްޝަނެއްގެ ޒަރީއާއިން ފޮނުވިއެވެ. އެއަށް ފަހު އެ މީދާތަކުގެ ސިކުނޑީގައި އެޑޮނެސިންގެ މިންވަރަށް އަންނަ ބަދަލުތައް ދެނެގަތެވެ.

ކެޓަމީން އިންޖެކްޝަން ދިނުމާ ގުޅިގެން، ސިކުނޑީގެ ކުރިމަތީބައި (މީޑިއާ ޕްރި-ފްރޮންޓަލް ކޯޓެކްސް) އާއި ސިކުނޑީގެ އެތެރެއިން ތިރީބައި (ހިޕޯކެމްޕަސް)ގައި އެކްސްޓްރާސެލިއުލާ އެޑޮނެސިން (extracellular adenosine) މޮލިކިއުލްތައް އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. ސިކުނޑީގައި ޑިޕްރެޝަންގެ އުނދަގޫތައް އުފައްދައިދެނީ މައިގަނޑު ގޮތެއްގައި މި ދެ ބައިގައެވެ.

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

"ކީއްވެ؟" ޓިކެޓް ވިއްކަން ފަށައިފި

ދިވެހި ފިލްމު "ކީއްވެ؟" ގެ ޓްރެއިލަރ އާންމުކޮށް، އޮލިމްޕަސް ކައުންޓަރާއި ވެބްސައިޓް މެދުވެރިކޮށް ފިލްމުގެ ޓިކެޓް ވިއްކަން މިހާރު ވަނީ ފަށާފައެވެ. ގިނަ ދުވަސްތަކަކަށްފަހު ރީކޯ މޫސާ މަނިކު ލީޑް ރޯލުން ފެންނަ، އީސާ ޝަރީފް ޑައިރެކްޓްކޮށްފައިވާ މި ފިލްމު ޕްރިމިއަރ ކުރުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ އަންނަ ނޮވެމްބަރު މަހުގެ 25 ވަނަ ދުވަހުއެވެ. އާއިލީ އަދި ލޯބީގެ މައްސަލަތަކެއްގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށްފައިވާ މި ފިލްމުން ދިވެހި ސިނަމާގެ މަޝްހޫރު ގިނަ ތަރިންތަކެއް ފެނިގެންދާނެއެވެ.

ޕެޓްރިކް ސްޓެވާޓް އުމުރުން 86 އަހަރުގައި މަރުވެއްޖެ

'ސްޓާ ޓްރެކް' އަދި 'އެކްސް-މެން' ފަދަ ފިލްމުތަކުން މަގުބޫލުކަން ހޯދި އިނގިރޭސި އެކްޓަރު ސަރ ޕެޓްރިކް ސްޓެވާޓް، އުމުރުން 86 އަހަރުގައި ލޮސް އެންޖެލިސްގައި މަރުވެއްޖެއެވެ. އޭނާ ނިޔާވީ އަލްޒައިމާ އަދި ޑިމެންޝިއާ ބަލީގައި އުޅުމަށްފަހު ކަމަށްވާއިރު، އޭނާއަކީ ފިލްމީ ދާއިރާއަށް ކޮށްދިން ޚިދުމަތްތަކަށް "ސަރ" ގެ ލަގަބުވެސް އަރުވާފައިވާ ފަންނާނެކެވެ.

ހޭޑަން ޕެނެޓިއޭ މަރުވީ މަސްތުވާތަކެތި އޯވަޑޯޒްވެގެން

އެމެރިކާގެ މަޝްހޫރު އެކްޓްރެސް ހޭޑަން ޕެނެޓިއޭ މަރުވީ މަސްތުވާތަކެތި އޯވަޑޯޒްވެގެން ކަމަށް ފުލުހުންގެ ތަހުގީގުން ކަނޑައަޅައިފިއެވެ. މެޑިކަލް ރިޕޯޓުތަކުން ދައްކާގޮތުގައި އޭނާގެ ހަށިގަނޑުން ފެންޓަނީލް އާއި ޒެނެކްސް ފަދަ ނުރައްކާތެރި ބާވަތްތައް ފެނިފައިވާއިރު، އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް އެއްވެސް ޖިސްމާނީ އަނިޔާއެއް ލިބިފައިވާކަމުގެ ނިޝާނެއް ފެންނާކަށް ނެތެވެ.

ޖޯޖް މައިކަލްގެ ތަކެތި ނީލަން ކިޔުމުން ހިޔާލު ތަފާތުވެއްޖެ

މަޝްހޫރު ލަވަކިޔުންތެރިޔާ ޖޯޖް މައިކަލްގެ ބައެއް އަމިއްލަ ތަކެތި ނީލަން ކިޔަން ނިންމުމާ ގުޅިގެން، އޭނާގެ އެސިސްޓެންޓް ސިއޯބާން ބެއިލީގެ އާއިލާއާއި ސިއޯބާންގެ ކުރީގެ ފިރިމީހާއާ ދެމެދު ބޮޑު ހިޔާލުތަފާތުވުމެއް ވަނީ އުފެދިފައެވެ. ސިއޯބާންގެ އާއިލާއިން ބުނާ ގޮތުގައި މި ތަކެތި ވިއްކާލުމަކީ އޭނާގެ ހަނދާނަށް ކުރެވޭ އިހުތިރާމް ކުޑަ އަމަލެއް ކަމަށާއި، ސިއޯބާން ބޭނުންވީ އެ ތަކެތި އާއިލާގެ ކުދިންނަށް ދިނުމަށެވެ.

ހުއްދަނެތި ލަވަ ބޭނުންކުރުމުން ޓްރަމްޕްގެ ޓީމްއާ ދެކޮޅަށް ކޯޓަށް

ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ކެމްޕޭން ރެލީއެއްގައި ފަންނާނު ނީލް ޔަންގްގެ ލަވައެއް ހުއްދަނެތި ބޭނުންކުރި މައްސަލައިގައި، ކޮޕީރައިޓަށް އަރައިގަތްކަމަށް ބުނެ 10 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ދައުވާއެއް ކޯޓަށް ހުށަހަޅައިފިއެވެ. މި ދައުވާގައި ބުނެފައިވަނީ އޯހިއޯގައި ބޭއްވި ސިޔާސީ ހަރަކާތެއްގައި އެ ލަވަ ޖަހާފައިވަނީ ގާނޫނީގޮތުން ހޯދަންޖެހޭ "ޕަބްލިކް ޕާފޯމަންސް ލައިސަންސް" ނުވަތަ ފަންނާނުގެ ހުއްދަ ނެތި ކަމަށެވެ.

އާ ބާވަތެއްގެ ޑައިނަސޯއެއްގެ ކަށިގަނޑު 47 މިލިއަން ޑޮލަރަށް

ކުރިން ޓީ-ރެކްސްގެ ބާވަތެއް ކަމަށް ހީކުރެވުނު، ނަމަވެސް އާ އާއިލާއަކަށް ނިސްބަތްވާ "ޖޯޑީ" ނަމަކަށް ކިޔާ ޑައިނަސޯއެއްގެ ކަށިގަނޑު 47.3 މިލިއަން ޑޮލަރަށް ނިއުޔޯކްގައި ވިއްކާލައިފިއެވެ. މިއީ އަންދާޒާކުރި އަގަށްވުރެ މާ ބޮޑު އަގަކަށް ވިއްކާލި، ސައިންސްވެރިންނަށް މިހާތަނަށް ފެނިފައިވާ "ނެނޯޓައިރަނަސް" އާއިލާގެ މަދު ކަށިގަނޑުތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ ފުރިހަމަ އެކައްޗެވެ. މިފަދަ ތާރީޚީ ތަކެތި އަމިއްލަ ފަރާތްތަކަށް ވިއްކުމާ މެދު ސައިންސްވެރިންގެ މެދުގައި ބަހުސްތަކެއް ކުރެވެމުންދާއިރު، މި ކަށިގަނޑު ގަތް ފަރާތެއް ހާމަކޮށްފައެއް ނުވެއެވެ.

މެކްލްމޯގެ "ފްރީ ޕަލެސްޓައިން" ޝޯތައް ފަށައިފި

ފަލަސްތީނަށް ތާއީދުކޮށް ވާހަކަދެއްކުމުން އެޑް ޝީރަންގެ ޓުއާއިން އުނިކުރި ރެޕް އާޓިސްޓް މެކްލްމޯ، އޭނާގެ އަމިއްލަ "ފްރީ ޕަލެސްޓައިން" ޓުއާ އަޔަލޭންޑްގެ ޑަބްލިންގައި ކާމިޔާބުކަމާއެކު ފަށައިފިއެވެ. ގިނަ ފަންނާނުންތަކަކާއެކު ބޭއްވި މި ޝޯއިން ލިބޭ ހުރިހާ ފައިސާއެއް ފަލަސްތީނުގެ ރައްޔިތުންނަށް ހަދިޔާކުރުމަށް އޭނާ ވަނީ ނިންމާފައެވެ.

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox