އިންހޭލާއިން ވެސް ދުނިޔެ ހޫނުވާ ވިހަތައް ބޭރުވޭ

Oct 11, 2025, 5:42 AM
އިންހޭލާއެއް

އިންހޭލާއެއް

ދިވެހިންގެ އާންމު ބަހުން ނަމަ، އަނގަޔަށް ފިތާ ފުޅި ނުވަތަ އިންހޭލާއަކީ އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ސަލާމަތް ކުރުމަށްޓަކައި ކޮންމެ ދުވަހަކުހެން ބޭނުންކުރަންޖެހޭ ޒަރޫރީ ބޭހެކެވެ. ނަމަވެސް، އިންސާނާގެ ފުރާނަ ސަލާމަތްކުރުމަށް އިންހޭލާ ބޭނުންކުރުމުގެ ސަބަބުން، އެ އިންސާނާ ދިރިއުޅޭ ވެށި ހަލާކުވެގެންދާ ކަމެއް މީގެ ކުރިއަކުން ނޭނގެއެވެ.

އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ އިންހޭލާއަކީ، ނޭވާ ހިއްލާ ބަލި ހުންނަ މީހުންނަށް، ނޭވާ ހިއްލުމުގެ އުނދަގޫ ކުރިމަތިވާ ހިނދުގައި، ނޭވާލުން ފަސޭހަކުރުމުގެ ގޮތުން އަނގައިގެ ތެރެއަށް ފިތައިލުމަށް އުފައްދާފައި ހުންނަ ސްޕްރޭއެކެވެ. އެމެރިކާގެ މެޑިކަލް އެސޯސިއޭޝަންގެ ޖާނަލްގައި ޝާއިއުކޮށްފައިވާ ދިރާސާއެއްގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުގައި ނޭވާ ހިއްލާ ބަލި ހުންނަ މީހުން، ނޭވާލުން ފަސޭހަކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ އިންހޭލާއަކީ ދުނިޔެ ހޫނުވުމަށް މަގުފަހިކުރާ އެއްޗެކެވެ.

ކެލިފޯނިޔާގެ ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ލޮސް އެންޖަލްސް އަދި ހަވާޑް ޔުނިވަސިޓީ ގުޅިގެން ކުރި މި ދިރާސާއިން އެނގުނު ގޮތުގައި އެމެރިކާގައި ދުއްވާ ކާރުތަކުން ބައި މިލިއަނެއްހާ ކާރުން އަހަރެއްގެ ތެރޭގައި ބޭރުވާ މިންވަރުގެ ވިހަ ގޭސްތައް، އިންހޭލާއިން ވެސް ބޭރުވެއެވެ. މި ދިރާސާ ހަދާފައިވަނީ ނޭވާ ހިއްލާ ބައްޔަށާއި، ކްރޮނިކް އޮބްސްޓްރަކްޓިވް ޕުލްމޮނަރީ ޑިސީސް (ކޮޕްޑް) ބައްޔަށް ފަރުވާ ކުރުމަށް ބޭނުންކުރާ ތިން ބާވަތެއްގެ އިންހޭލާ، 2014 ވަނަ އަހަރާއި 2024 ވަނަ އަހަރު ބޭނުންކޮށްފައިވާ މިންވަރު ތަހުލީލުކޮށްގެންނެވެ.

މި ދިރާސާގައި ބުނެފައިވާ ގޮތުން، އެ ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ބަލި މީހުންނަށް ދޫކޮށްފައިވާ އިންހޭލާ ފުޅިތަކުން އެކަނި ވެސް، 24.9 މެޓްރިކް ޓަނުގެ ކާބަން ޑައިއޮކްސައިޑް ޖައްވަށް ބޭރުވެފައިވެއެވެ. މި މިންވަރަކީ، ހެލްތު އިންޝޫރެންސް ޕެކޭޖްތަކުންނާއި އެމެރިކާގެ ސަރުކާރުން ހިންގާ ސިއްހީ އެހީތެރިކަމުގެ ޕްރޮގްރާމްތައް ކަމަށްވާ މެޑިކްއެއިޑް އަދި މެޑިކެއާގެ ދަށުން، ދޫކޮށްފައިވާ އިންހޭލާ ފުޅިތަކުން އެކަނި ބޭރުވެފައިވާނެ މިންވަރެވެ.

މީގެ މާނައަކީ، އެނޫން ސިއްހީ ޕްރޮގްރާމްތަކުގެ ތެރެއިންނާއި އަމިއްލައަށް ގަނެގެން ބޭނުންކުރާ އިންހޭލާތައް ހިމަނައިގެން، މިފަދަ ދިރާސާއެއް ހަދައިފި ނަމަ، އިންހޭލާގެ ސަބަބުން ޖައްވަށް ބޭރުވާ ވިހަ ގޭހުގެ މިންވަރު އެތައް ގުނައެއް އިތުރުވާނެކަން އެނގިގެންދާނެ އެވެ.

ނޭވާހިއްލާ ބައްޔަށް އާންމުކޮށް ބޭނުންކުރާ، އަނގަޔަށް ފިތާ ފުޅި ނުވަތަ ޕަފާއަކީ، އިންހޭލާގެ ތަފާތު ބާވަތްތަކުގެ ތެރެއިން ވެސް އެންމެ ގިނައިން ވިހަ ގޭސް އެކުލެވޭ އިންހޭލާއެވެ. އިންހޭލާތަކުން ބޭރުވާ ވިހަ ގޭހުގެ ނިސްބަތުން ބަލާއިރު، 98 ޕަސެންޓް ވިހަ ގޭސް ބޭރުވަނީ އަނގަޔަށް ފިތާލާ އިންހޭލާތަކުންނެވެ. މި ބާވަތުގެ އިންހޭލާއަކީ، ހައިޑްރޯފްލޫރޯއަލްކޭން (އެޗްއެފްއޭ) ޕްރެޝަރައިޒްކޮށް ފުޅިއަކަށް އަޅައިގެން ހަދާފައި ހުންނަ އިންހޭލާއެކެވެ.

"އަހަންނަށް ހީވާ ގޮތުން އަހަރަކު ފަސް ލައްކަ ކާރު މަގުތަކުގައި ދުއްވުމަކީ ވަރަށް ގިނަ ވިހަ ގޭސްތައް ބޭރުވާނެ ކަމެއް. (އިންހޭލާތަކުން އެ މިންވަރަށް ވިހަ ގޭސް ބޭރުވޭ.) އަހަންނަށް ހީވަނީ މިއީ ވަރަށް މުހިންމު މައުލޫއެއްހެން. ސަބަބަކީ މިއީ ހައްލުކުރެވެން އޮތް މައްސަލައެއް. ވިހަ ގޭސްތައް މަދުކުރެވޭނެ ފަސޭހަ އެތައް ގޮތްތަކެއް އެބަހުރި،" މި ދިރާސާގެ އިސްވާރު އަދި ޔުނިވަސިޓީ އޮފް ލޮސް އެންޖަލްސްގެ ޕުލްމޮނޮލޮޖިސްޓް ވިލިއަމް ފެލްޑްމަން ވިދާޅުވިއެވެ. (އޭއެފްޕީ)

ކޮމެންޓް

ފަހުގެ ޚަބަރު

މީދަލުގެ ސިކުނޑީގެ ތެރޭގައި އިންސާނުންގެ ސެލް ހިމަނައިފި

އެމެރިކާގެ ސައިންސްވެރިން މީދަލުގެ ސިކުނޑީގައި އިންސާނުންގެ ސެލްތައް އަށަގަންނުވައިގެން ކާމިޔާބު ތަހުލީލެއް ކޮށްފިއެވެ. މި ދިރާސާގެ މައިގަނޑު ބޭނުމަކީ އިންސާނުންނަށް މެދުވެރިވާ ނަފްސާނީ އަދި ސިކުނޑީގެ ބަލިތައް ދެނެގަނެ، އެފަދަ ބަލިތަކަށް ފަރުވާ ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތްތައް އިތުރަށް ހަރުދަނާކުރުމެވެ.

މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ "ބިގްފިން ސްކުއިޑް" އެއް ފެނިއްޖެ

ކެލިފޯނިއާގެ އައްސޭރިފަށުގައިވާ ކަނޑުއަޑީގެ އަލިފާން ފަރުބަދައެއް ދިރާސާކުރަމުންދިޔަ ސައިންސްވެރިންނަށް، ވަރަށް މަދުން ނޫނީ ނުފެންނަ "ބިގްފިން ސްކުއިޑް" އެއް ކަނޑުގެ 10،000 ފޫޓަށްވުރެ ފުން ސަރަހައްދަކުން ފެނިއްޖެއެވެ. ދުރުން ކޮންޓްރޯލްކުރާ އުޅަނދެއްގެ ކެމެރާއަށް އަރާފައިވާ މި ބޯވަދިލަމަހުގެ ދިގުމިނުގައި ގާތްގަނޑަކަށް 4.1 ފޫޓު ހުރިކަމަށް ސައިންސްވެރިން އަންދާޒާކުރެއެވެ.

ދުނިޔެއާ އެއްގޮތް ޕްލެނެޓަކުން ޖައްވީ ފަށަލައެއް ހޯދައިފި

ދުނިޔެއާ އެއްގޮތް ސިފަތަކެއް ހުރި "އެލް.އެޗް.އެސް 1140 ބީ" ނަމަކަށް ކިޔާ ޕްލެނެޓަކުން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ޖައްވީ ފަށަލައެއް ސައިންސްވެރިން ހޯދައިފިއެވެ. ބިމާ 48 ލައިޓް އިޔާ ދުރުގައިވާ މި ޕްލެނެޓުގެ ޖައްވުން ހީލިއަމް ގޭސް ފެނިފައިވާއިރު، މިއީ ދުނިޔެއިން ބޭރުގައި ދިރުން ހުރެދާނެކަމަށް ކުރެވޭ އުންމީދުތަކަށް ލިބުނު ވަރަށް ބޮޑު ކުރިއެރުމެކެވެ. މި ހޯދުމަކީ ދުނިޔެއާ އެއްގޮތް ހާލަތްތަކެއް ހުރި ޕްލެނެޓްތައް ހޯދުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގައި މިހާތަނަށް ލިބުނު އެންމެ ވަރުގަދަ ހެއްކެވެ.

މި އަހަރުގެ އެލް ނީނޯ އާދަޔާ ހިލާފަށް ބާރުގަދަވާނެކަމުގެ އިންޒާރު

ކުރިއަށް އޮތް ހަފުތާތަކުގެ ތެރޭގައި އާދަޔާ ހިލާފަށް ބާރުގަދަ "ސުޕަ" އެލް ނީނޯއެއް ފެށި، ދުނިޔޭގެ ފިނިހޫނުމިން ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް މަތިވެދާނެ ކަމުގެ އިންޒާރު އދ. އިން ދީފިއެވެ. ސައިންސްވެރިން ލަފާކުރާ ގޮތުގައި ޕެސިފިކް ކަނޑުގެ އަޑީގެ ހޫނުމިނަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ކުރިއަށް އޮތް އަހަރުތަކުގައި ނުރައްކާތެރި މޫސުމީ ހާދިސާތައް ހިނގުން އިތުރުވާނެއެވެ.

އެމެރިކާ މަތިން ބާރުގަދަ ގިނިހިލައެއް ގޮވައިފި

އެމެރިކާގެ ނިއު އިންގްލެންޑް ސަރަހައްދުގެ އުޑުމަތިން ބާރުގަދަ ގޮވުމަކާއެކު ގިނިހިލައެއް ގޮވާފައިވާކަން ނާސާއިން ވަނީ ކަށަވަރުކޮށްދީފައެވެ. މި ހާދިސާގައި ގާތްގަނޑަކަށް 300 ޓަނުގެ ޓީއެންޓީ ގޮވުމާ އެއްވަރުގެ ބާރުގަދަ ހަކަތައެއް ބޭރުވެފައިވާއިރު، އިވުނު ބާރު އަޑަކީ ގިނިހިލަ ގޮވުމުގެ ސަބަބުން އުފެދުނު "ސޮނިކް ބޫމް" އެކެވެ.

ކުރިއަށް އޮތް ފަސް އަހަރު ހޫނުމިން ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް މަތިވާނެ

ކުރިއަށް އޮތް ފަސް އަހަރު ދުވަހުގެ ތެރޭގައި ދުނިޔޭގެ އެވްރެޖް ހޫނުމިން ރެކޯޑް މިންވަރަކަށް މަތިވާނެ ކަމަށް އދ. އާއި އިނގިރޭސިވިލާތުގެ މެޓް އޮފީހުން ވަނީ ލަފާކޮށްފައެވެ. މި ބަދަލާއެކު ޕެރިސް އެގްރީމަންޓުގައި ކަނޑައަޅާފައިވާ 1.5 ޑިގްރީގެ މިންގަނޑަށްވުރެ ހޫނުމިން މަތިވުމުގެ ފުރުސަތު ބޮޑުވެ، އާކްޓިކް ސަރަހައްދުގެ އައިސް ވިރި މޫސުމީ ނުރައްކާތެރި ހާދިސާތައް އިތުރުވާނެ ކަމަށް ރިޕޯޓުގައި ބުނެފައިވެއެވެ.

210 މިލިއަން އަހަރުވީ ޑައިނޯސޯގެ ފިޔަވަޅުތަކެއް ފެނިއްޖެ

Newsletter

Get the latest news delivered straight to your inbox